HDBank: Lợi nhuận trước thuế quý 3 giảm do tăng trưởng tín dụng kém

Kinh tế 01/11/2018 - 20:22

Dù HDBank đã có một năm khởi sắc với lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm 2018 đạt 2.884 tỷ đồng, nhưng nếu nhìn sâu, với tốc độ tăng trưởng nhanh như vậy đã gặp phải một số trở ngại nhất định.

Ngân hàng TMCP Phát triển TP HCM (HDBank - Mã: HDB) mới đây đã công bố kết quả kinh doanh hợp nhất 9 tháng đầu năm 2018.

Theo đó, tổng thu nhập hoạt động đạt 6.783 tỷ đồng, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, thu nhập lãi thuần tăng 18,5% lên 5.484 tỷ đồng, và tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng thu nhập.

Mặc dù HDBank đã có một năm khởi sắc với lợi nhuận trước thuế 9 tháng đầu năm 2018 đạt 2.884 tỷ đồng (+ 50,8% YoY), nhưng nếu nhìn sâu, với tốc độ tăng trưởng nhanh như vậy đã gặp phải một số trở ngại nhất định.

HDBank: Lợi nhuận trước thuế quý 3 giảm do tăng trưởng tín dụng kém - ảnh 1

Trong quý 3, lợi nhuận trước thuế đạt 821 tỷ đồng (-20,3% YoY), thấp hơn một chút so với ước tính. Mặc dù năm thu nhập lãi thuần và thu nhập ngoài lãi 9 tháng năm 2018 đều đạt mức tăng trưởng khá với 18,5% YoY và 33,8% YoY, cả hai khoản muc này đều giảm trong quý 3 với -5,1% YoY và -35,4% YoY. Ngân hàng không thu được lợi nhuận từ việc bán các khoản đầu tư chứng khoán như trong các quý trước. 

Cho vay khách hàng đạt 120.893 tỷ đồng (+ 15,7% YTD, 0,5% QoQ), cao hơn mức trung bình hệ thống là 9,52% tính đến ngày 20/9/2018. Tiền gửi khách hàng là 129.966 tỷ đồng (+ 11% YTD), cũng cao hơn mức trung bình hệ thống9,15% tính đến ngày 20/9/2018. Tỷ lệ LDR thuần (đã bao gồm chứng chỉ tiền gửi) tăng 83,5% từ mức 80,2% trong năm 2017. Tỷ lệ NIM giảm nhẹ xuống còn 3,98% từ mức 4,1% trong quý 3/2017 và 4,09% vào năm 2017.

Tỷ lệ dự phòng rủi ro nợ xấu 9 tháng 2018 là khoảng 73% so với 73% trong năm 2017. Tỷ lệ nợ xấu là 1,5%, không đổi so với giai đoạn Q4/2017 – Q2/2018. HDBank giảm giá trị trái phiếu VAMC từ 2.004 tỷ đồng vào năm 2017 xuống còn 717,361 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm. Do đó, chi phí dự phòng quý 3 ở mức thấp là 146,552 tỷ đồng (-54,1% YoY), nhờ tỷ lệ nợ xấu không tăng và trái phiếu VAMC giảm.

Được biết, HDBank bắt đầu bán nợ cho VAMC từ năm 2013 sau khi Công ty quản lý tài sản các tổ chức tín dụng Việt Nam được thành lập. Theo báo cáo, số dư trái phiếu đặc biệt của HDBank đạt đỉnh vào năm 2015 với hơn 3.000 tỷ đồng và giảm dần về mức gần 1.600 tỷ gần đây.

Ngoài nợ xấu đang bán cho VAMC, ngân hàng còn khoảng 1.720 tỷ đồng nợ xấu trong tổng dư nợ 120 nghìn tỷ đồng, tương đương tỷ lệ nợ xấu là 1,4%. Quy mô nợ xấu này bao gồm nợ xấu tại ngân hàng, tỷ lệ khoảng 1%, phần còn lại do đóng góp phần lớn từ công ty tài chính tiêu dùng HDSaison.

Tín dụng quý 3 của HDBank và HD Saison cùng tăng trưởng kém so với quý 2 do tăng trưởng tín dụng mảng tài chính tiêu dùng chậm. Tăng trưởng tín dụng hợp nhất trong 9 tháng đầu năm đạt 14,2% trong khi tăng trưởng tín dụng tính riêng ngân hàng mẹ đạt 15%. Điều này cho thấy HD Saison chỉ đạt tăng trưởng 6,6%.

Tăng trưởng tín dụng quý 3 chỉ tăng 0,5% so với quý trước trong khi mức tăng của quý 2 là 3,8%. 

Tăng trưởng tín dụng qúy 3 giảm dẫn đến lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh trước trích lập dự phòng trong quý 3 là 968 tỷ đồng, giảm 23% so với mức 1.264 tỷ đồng trong quý 2. Tính đến cuối tháng 9/2018, HDBank đã gần chạm mức trần tăng trưởng tín dụng do NHNN đề ra đầu năm. Ngân hàng đã xin phép NHNN nâng trần tăng trưởng tín dụng lên 40% để bù đắp cho việc sáp nhập ngân hàng PG Bank, nhưng vì thương vụ này từng gặp một số khó khăn về thủ tục xin phép chấp thuận nguyên tắc sáp nhập nên khó có khả năng hoàn tất sáp nhập chính thức trong quý 4.

Trong thương vụ M&A PGBank của HDBank, có thể thấy được những điểm yếu mà HDBank sẽ phải đối mặt. PGBank hiện nằm trong nhóm ngân hàng có quy mô tổng tài sản nhỏ nhất trong ngành và gặp vấn đề về chất lượng tài sản.

Thời điểm năm 2012, PGBank có tỷ lệ nợ xấu 8,4%, tỷ lệ lợi nhuận trên vốn (ROE) chỉ đạt 8,3%. Trong những năm qua, PGBank đã giảm tốc độ tăng trưởng tín dụng, tập trung vào xử lý nợ xấu và trích lập dự phòng.

Tỷ lệ nợ xấu đã giảm xuống còn 3,3% trong năm 2017 nhờ việc xóa nợ và bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản các tổ chức tín dụng (VAMC), nhưng tỷ lệ tài sản có vấn đề vẫn ở mức cao với tổng nợ xấu và trái phiếu VAMC chiếm tới 13,7% tổng dư nợ. ROE giảm xuống còn 1,8% trong năm 2017 do gánh nặng trích lập dự phòng cho nợ xấu. Việc sáp nhập PGBank sẽ làm tăng nợ xấu của HDBank.

PGBank có quy mô tương đối nhỏ so với HDBank và khi sáp nhập, PGBank sẽ đóng góp lần lượt 13,4%, 19,4% và 17,0% vào tổng tài sản, vốn chủ sở hữu và dư nợ của HDBank sau sáp nhập. Nợ xấu và trái phiếu VAMC của HDBank chiếm 3,3% dư nợ của ngân hàng vào cuối năm 2017. Tỷ lệ này sẽ tăng lên 5,1% sau khi hai ngân hàng M&A.

Bản thân HDBank cũng có nợ xấu cao do các khoản vay quá hạn phát sinh trong quá khứ (trái phiếu VAMC chiếm 54% tổng tài sản có vấn đề). Tuy nhiên, Công ty Chứng khoán VNDirect cho rằng, nợ xấu tại HDBank sau sáp nhập sẽ ở mức có thể xử lý được và HDB có đủ tiềm lực tài chính để giải quyết nợ xấu, dựa trên triển vọng tăng trưởng thuận lợi của Ngân hàng với cơ sở khách hàng mở rộng đáng kể sau sáp nhập.

Trong trường hợp sáp nhập, LLR (hệ số dự phòng) của HDBank sẽ giảm từ 73,3% tại thời điểm cuối năm 2017 xuống còn 60,4%. Với tỷ lệ nợ xấu đang tăng và nguồn dự phòng thấp tại PGBank, VNDS kỳ vọng chi phí tín dụng sẽ tăng lên sau sáp nhập nhằm cải thiện nguồn dự phòng và tạo điều kiện cho chính sách xóa nợ tích cực hơn. HDBank cho biết, tính đến cuối tháng 5/2018, dư nợ tín dụng của Ngân hàng đạt mức tăng trưởng 14%.

Để thực hiện hoán đổi cổ phần, HDBank sẽ phát hành tổng cộng 300 triệu cổ phiếu mới; trong đó, 186,3 triệu cổ phiếu sẽ được phân phối cho cổ đông PGBank theo tỷ lệ hoán đổi trên và 113,7 triệu cổ phiếu còn lại sẽ được chào bán cho cổ đông hiện hữu của HDBank theo tỷ lệ 1:0,116, giá thực hiện là 10.000 đồng/cổ phiếu.

Tiếp đó, toàn bộ 113,7 triệu cổ phiếu được phân bổ cho cổ đông HDBank sẽ được mua lại làm cổ phiếu quỹ với giá 13.000 đồng/cổ phiếu. Cổ đông hai ngân hàng đều đã thông qua việc sáp nhập, nhưng HDBank cần phải có chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước, dù đặt mục tiêu hoàn thành M&A vào tháng 8/2018.

Hoàng Dung