Hết thời chồng chéo (11/04/2013)

Xã hội 11/04/2013 - 09:32

Cách đây 5 năm, bằng Quyết định số 89/CP, Thủ tướng Chính phủ cho phép thí điểm thành lập lực lượng thanh tra xây dựng cấp quận huyện và xã phường tại hai thành phố là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Công bằng mà nói, lực lượng này đã đóng góp đáng kể cho việc lập lại và duy trì trật tự kỷ cương đô thị, giải đáp và xử lý một số khúc mắc của người dân, thậm chí có lúc có nơi được coi là ''cánh tay nối dài'' cho cơ quan quản lý hành chính nhà nước trong việc kiểm soát trật tự xây dựng tại địa ...

no image

Nghị định 26/CP quy định từ ngày 15-5,
 lực lượng thanh tra xây dựng sẽ do
 Sở Xây dựng quản lý theo ngành dọc
Ảnh: Hoàng Long

Lực lượng này được giao nhiều nhiệm vụ như kiểm tra việc tuân thủquy định về quy hoạch, thiết kế đã được phê duyệt; phát hiện, xử lý các hành vi xây dựng khôngphép, sai phép, lấn chiếm không gian chung... Bên cạnh đó, thanh tra xây dựng cấp phường cũng đượclập biên bản vi phạm, yêu cầu ngừng thi công và trình chủ tịch UBND phường ra quyết định đình chỉthi công, phá dỡ công trình vi phạm...

Chức trách nhiệm vụ đã rõ như thế, nhưng trong thực tiễn triểnkhai, có không ít địa phương lại "linh hoạt" đưa đội quân này đi hỗ trợ xử lý vi phạm giao thông,lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, đi "đuổi chợ" và làm nhiều việc không tên khác. Và trên thực tế, côngviệc của lực lượng này đôi khi cũng gây phản cảm, tạo phản ứng không tốt trong dư luận nhân dân. Cábiệt có lúc, có nơi còn  để xảy ra hiện tượng chồng chéo, lấn sân. Chẳng hạn như ở TP. Hồ ChíMinh, đơn vị quản lý vỉa hè lòng đường là Sở GTVT, tuy nhiên đơn vị chịu trách nhiệm kiểm tra xửphạt lại là Thanh tra Xây dựng (trong khi đó UBND quận, huyện lại là đơn vị cấp phép thực hiện cáchạng mục trên vỉa hè). Những bất cập trong công tác phân quyền cho lực lượng thanh tra xây dựng tạicấp quận và phường, đã được ông Thạch Như Sỹ - Phó chánh Thanh tra Bộ GTVT thẳng thắn chỉ ra. Cụthể là việc lực lượng này áp dụng Nghị định 34 để lập biên bản xử phạt các vi phạm về trật tự giaothông đô thị, vốn không phải quyền hạn của họ. "Hơn 99% số vụ kiểm tra lập biên bản của Thanh traXây dựng là về lĩnh vực trật tự giao thông và đô thị, trong khi đó số vụ xử phạt trong lĩnh vực xâydựng chỉ chiếm 1%" - ông Sỹ cho hay.

Ngoài ra, bản thân "nội bộ" của lực lượng này cũng đã và đang tồntại khá nhiều bất cập, thiếu chuyên nghiệp và chưa được quy chuẩn rõ ràng. Có người gọi là một độiquân toàn "con cháu các dòng họ" được tuyển dụng vội vàng, "quân hồi vô phèng" nên không dễ quảnlý, chỉ huy … cũng không phải đã nói quá lời!  Lấy ví dụ, cả TP Hà Nội có hơn 2.700 thanh traxây dựng cấp quận huyện phường xã, nhưng chỉ có duy nhất một người là thanh tra viên và được cấpthẻ Thanh tra xây dựng. Điều này cho thấy, trong hoạt động chức trách của mình, lực lượng này chắchẳn đã để lại không ít điều tiếng từ phía dư luận nhân dân!

Chính vì thế mà mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 26/CPquy định từ ngày 15/5, lực lượng thanh tra xây dựng sẽ do Sở Xây dựng quản lý theo ngành dọc. RiêngHà Nội và TP HCM, các đội thanh tra xây dựng được đặt tại các quận, huyện mà không có lực lượng nàyở phường, xã. Việc thí điểm thành lập lực lượng thanh tra xây dựng cấp quận huyện và  phường,xã, thị trấn (theo Quyết định 89/2007 của Thủ tướng) sẽ được chấm dứt.

Như vậy, Thanh tra xây dựng chỉ còn hai cấp là Thanh tra Bộ Xâydựng và Thanh tra Sở Xây dựng. Riêng Hà Nội và TP HCM được tổ chức các đội đặt tại địa bàn cấpquận, huyện do Sở Xây dựng quản lý còn thanh tra cấp phường, xã sẽ không còn được duy trì. Bộ Xâydựng cho rằng, dù lực lượng thanh tra ở 2 khu vực này đã hoạt động hiệu quả, song đến nay thời gianthí điểm đã kéo dài trong khi Luật Thanh tra quy định thanh tra xây dựng chuyên ngành chỉ có 2 cấplà cấp bộ và cấp sở nên nghị định không thể quy định khác.

Nhưng nói đi vẫn cần nói lại là, một mai nếu thiếu lực lượng này,thì quản lý trật tự xây dựng đô thị từ cơ sở (xã phường trở lên) liệu có phát sinh thêm những nguycơ, bất ổn mà lại không có người trực tiếp xử lý nhanh như hiện nay? Và nữa, mấy ngàn con người"bỗng dưng thất nghiệp" kia sẽ được bố trí công việc mới như thế nào? Đó cũng là những ý kiến còn"lăn tăn". Nhưng thật ra, chức năng giữ gìn an ninh trật tự, an toàn giao thông, vệ sinh môi trườnghiện đã được giao về cho các lực lượng như công an khu vực, cảnh sát giao thông, bảo vệ dân phốhoặc phòng tài nguyên - môi trường. Chỉ cần củng cố, tập huấn để các lực lượng hiện có phát huychức năng, nhiệm vụ của mình là đủ, không nên thêm một lực lượng khác cho bộ máy cồngkềnh. 

Được như thế, thì để tinh giảm bộ máy cho bớt cồng kềnh, chồngchéo, lấn sân, để phục vụ người dân hữu hiệu hơn, có lẽ cũng không riêng gì lĩnh vực thanh tra xâydựng được nói ở bài viết này!
Thanh Tường