Hiểu đúng về "nhận chìm ở biển"

05/09/2018 - 12:07 - Nguồn: khampha.vn Yêu cầu xóa tin

Nhận chìm ở biển là một nội dung không thể thiếu trong bảo vệ môi trường biển và hải đảo. Nhiều chất thải, vật thải như bùn cát nạo vét khi xây dựng cảng, duy trì luồng tàu, tàu thuyền cũ, hỏng… không thể thải ở trên bờ mà phải nhận chìm ở biển.

Căn cứ pháp lý

Việc nhận chìm ở biển đã được cho phép trong luật pháp quốc tế và luật pháp của nhiều nước. Trong đó Công ước của Liên hiệp quốc về Luật biển năm 1982 (gọi tắt là Công ước Luật biển 1982), Công ước Luân Đôn 1972 và Nghị định thư Luân Đôn 1996 đều quy định việc thiết lập hệ thống luật pháp, tổ chức bộ máy để quản lý chặt chẽ hoạt động nhận chìm trên biển.

Hiểu đúng về "nhận chìm ở biển" - 1

Việt Nam cũng đã có một số văn bản pháp quy liên quan đến hoạt động nhận chìm ở biển, trong đó phải kể đến: Luật BVMT năm 2014, Điều 50 về kiểm soát, xử lý ô nhiễm môi trường biển và hải đảo quy định: “Việc nhận chìm, đổ thải ở biển và hải đảo phải căn cứ vào đặc điểm, tính chất của loại chất thải và phải được phép của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền”.

Cùng với đó, Luật Biển Việt Nam năm 2012 cũng chỉ đề cập ngắn gọn đối với vấn đề nhận chìm ở biển. Cụ thể tại Khoản 3 Điều 35 của Luật quy định “tàu, thuyền, tổ chức, cá nhân không được thải, nhận chìm hay chôn lấp các loại chất thải công nghiệp, chất thải hạt nhân hoặc các loại chất thải độc hại khác trong vùng biển Việt Nam”.

Hiểu đúng về "nhận chìm ở biển" - 2

Gần đây nhất, trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật TNMT biển và hải đảo, có hiệu lực từ ngày 1/7/2016 và kèm theo đó là Nghị định số 40/2016/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật TN&MT biển và hải đảo.

Hiểu thế nào về “nhận chìm ở biển”?

Theo Luật TN&MT biển và hải đảo năm 2015, “nhận chìm ở biển” được định nghĩa là sự đánh chìm hoặc trút bỏ có chủ định xuống biển các vật, chất được nhận chìm ở biển.

Cụ thể hơn, “nhận chìm” có nghĩa là: Bất kỳ sự đổ, thải có ý thức nào xuống biển các chất thải hoặc các chất khác từ các tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc các công trình nhân tạo khácở biển. Và bất kỳ sự đánh chìm nào của tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc các công trình nhân tạo khác ở biển.

Việc nhận chìm không bao gồm việc đổ, thải các chất thải hoặc các chất khác được sản sinh trực tiếp hoặc gián tiếp trong việc khai thác bình thường của tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc các công trình khác trên biển, cũng như các thiết bị của chúng.

Hiểu đúng về "nhận chìm ở biển" - 3

Ngoài ra, việc tàng chứa các chất với mục đích không phải chỉ là để đổ, thải chúng với điều kiện là việc tàng chứa này không đi ngược lại những mục đích của Công ước Luân Đôn 1972 và Nghị định thư Luân Đôn 1996.

Cơ sở khoa học

Trả lời báo Đất Việt, ông Phạm Văn Lương, Phó Giám đốc Sở TN-MT tỉnh Quảng Bình, cho biết việc nhận chìm vật chất phải được Bộ TN-MT cấp phép. Phải chọn vị trí không có bãi san hô, không có thảm thực vật và độ sâu phải đảm bảo không ảnh hưởng đến luồng chạy tàu.

"Luật TNMT, biển và hải đảo, Luật Bảo vệ môi trường cho phép nhận chìm bởi chất nạo vét (bùn thải) thuộc về biển và được trả về với biển, chẳng qua là từ vị trí này sang vị trí khác, miễn là phải đảm bảo không ảnh hưởng gì đến hệ sinh thái, động thực vật”, ông Lương khẳng định.

Theo các kết quả nghiên cứu trên thế giới, bùn là những hạt có kích thước nhỏ hơn 60 micromét, có cấu tạo dạng bản và tích điện trái dấu ở giữa bản (điện âm) và xung quanh (điện dương) nên nó có xu hướng kết bông (tiếng Anh gọi là flocculation hay aggregation) do tích điện trái dấu và hút nhau giữa cạnh hạt bùn và giữa hạt bùn.

Các khối bông kết bùn giúp bùn lắng đọng nhanh hơn, nhưng khá yếu trong nước ngọt. Tuy vậy, khi ra đến biển, nước biển có chứa rất nhiều ion. Các ion này sẽ làm các khối bông kết của bùn vững chắc hơn rất nhiều. Chính các khối bông kết này giúp bùn nhanh chóng lắng đọng xuống đáy ở vùng cửa sông, ven biển để tạo ra các đồng bằng châu thổ.

Hiểu đúng về "nhận chìm ở biển" - 4

Với lý do này, chỉ khu vực gần cửa sông mùa lũ là có nước đục, còn biển ngoài khơi luôn trong xanh. Đó cũng là lý do tại sao sau các trận mưa lớn, nước sông tải ra biển thậm chí hàng tỉ m3 nước đục nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó nước biển trở thành trong sạch rất nhanh. Khi lắng đọng xuống đáy, bùn sẽ hấp thụ các chất nhiễm bẩn khác và làm sạch nước biển.

Ở Việt Nam đã thực hiện nhận chìm nhiều năm nay. Chất nạo vét bảo dưỡng, duy tu cảng và luồng tàu cũng như chất nạo vét khi xây dựng các cảng mới. Ví dụ cảng Cái Mép, hoặc cảng Lạch Huyện được nhận chìm ở những vị trí thích hợp sau khi đánh giá tác động môi trường.

Hiểu đúng về "nhận chìm ở biển" - 5

PGS.TS. Vũ Thanh Ca - Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế và Khoa học Công nghệ - Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Thành viên Nhóm chuyên gia về Môi trường Biển của Liên Hợp quốc), cho rằng: “Trên thế giới, các nước phát triển đều có những chương trình quan trắc, giám sát môi trường nghiêm ngặt để đánh giá tác hại tới môi trường, sinh thái của chất nạo vét.

Đặc biệt, các nước Tây Âu và Bắc Âu tham gia Công ước OSPAR đã có những chương trình quan trắc, giám sát rất chặt chẽ và họ cũng chưa cho thấy những tác hại có thể tạo ra những bài học đắt giá về môi trường do nhận chìm chất nạo vét”.