“Kho báu” của ông lão Hội An

28/11/2018 - 07:58 - Nguồn: thesaigontimes.vn Yêu cầu xóa tin

“Kho báu” của ông lão Hội An

Nhân Tâm

(TBKTSG) - Ở phố cổ Hội An, tỉnh Quảng Nam, có một tiệm sách khá đặc biệt. Tiệm chỉ có sách tiếng nước ngoài, không có sách tiếng Việt, và với cách mua bán, trao đổi đúng là “có một không hai”: khách đến đây có thể đem đi một cuốn sách bất kỳ mà mình yêu thích, nhưng phải để lại cho tiệm hai cuốn sách khác của mình.

Ông Nguyễn Đình Cừ xem kho sách ngoại văn có được nhờ trao đổi “2 lấy 1” là kho báu của mình. Ảnh: Nhân Tâm

Cái duyên với sách

Tiệm sách ấy nằm trên đường Phan Bội Châu, lọt thỏm yên bình giữa các cửa hàng thời trang, phòng tranh, quán cà phê, tiệm tạp hóa... Tiệm sách không có tên, chỉ có tấm bảng đề chữ “Book: sell, exchange” (Sách: bán, trao đổi). Chủ tiệm sách là ông Nguyễn Đình Cừ, năm nay đã 80 tuổi.

Như bao ngôi nhà khác trên đường Phan Bội Châu này, ngôi nhà số 43 - nơi tọa lạc tiệm sách, mang đúng chất Hội An với tường vàng cũ kỹ và phong cách kiến trúc cổ điển. Ngôi nhà được ông Cừ mua lại vào năm 1969, và cho đến những năm 1990 vẫn chỉ là một ngôi nhà để ở của vợ chồng ông, chứ không sử dụng để làm nơi mua bán, kinh doanh. Thời gian đó, gia đình con gái ông Cừ mở tiệm sách cũ ngoại văn trên đường Trần Phú cùng với một vài tiệm sách khác đang mua bán khá nhộn nhịp trên con đường này. Tuy nhiên, các tiệm sách lần hồi “rơi rụng” để nhường chỗ cho những cửa hàng áo dài, tiệm bán đồ lưu niệm, nhà hàng... vốn phù hợp hơn trong nhu cầu sinh hoạt, mua sắm của khách du lịch khi đến đây.

Đến đầu những năm 2000, gia đình con gái ông cũng quyết định chuyển đổi mô hình kinh doanh, đóng cửa nhà sách và đem toàn bộ sách về gửi tại nhà ông. Thấy tiếc, ông Cừ, một nhà giáo về hưu, bàn với con rể mở lại tiệm sách ngay tại nhà ông nhưng không cần để bảng hiệu, vì ông muốn nơi này sẽ là một điểm giao lưu văn hóa thông qua sách hơn là một tiệm bán sách đơn thuần.

Để điểm “giao lưu sách” được phong phú, ông Cừ tăng số lượng và chất lượng đầu sách bằng nhiều cách khác nhau, trong đó ông đưa ra đề nghị “2 đổi 1”. Ông nói: “Khách muốn lấy một cuốn sách mình yêu thích tại đây thì phải để lại hai cuốn sách của mình có giá trị tương đương”. Bên cạnh đó, ông kể, nhân viên các khách sạn, nhà nghỉ hay thậm chí những người buôn bán ve chai biết ông đang cần thu thập sách đã sẵn sàng tặng hoặc bán với giá thấp những cuốn sách nước ngoài mà họ có được. Với cách này cộng với việc mua thêm những quyển sách nổi tiếng khác từ việc bán sách, đến nay số đầu sách tại tiệm của ông Cừ lên đến gần 5.000 cuốn từ con số khoảng 400-500 cuốn ban đầu. Sách tại tiệm ông khá đa dạng, bao gồm nhiều thứ tiếng và quốc gia khác nhau: Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Na Uy, Thụy Điển, Nhật Bản... Ông Cừ khoe đây là tiệm sách cũ có số lượng sách lớn nhất Hội An và cũng là tiệm vừa bán vừa đổi sách cũ duy nhất còn sót lại tại phố cổ này.

Coi sách như “kho báu”

Ban đầu, việc tiếp nhận tiệm sách từ con gái đối với ông như là một cái duyên nhưng rồi dần dà tình yêu với sách và niềm vui giao lưu với du khách nước ngoài ngày càng nhiều. Mỗi ngày, ông đón khoảng 20-30 lượt khách, nhưng chỉ khoảng 4-5 người trong số đó mua hoặc đổi sách. “Điều đó với tôi không quan trọng”, ông Cừ chia sẻ. “Bên cạnh lợi nhuận, việc được trao đổi, trò chuyện với những con người trên thế giới là điều tôi tâm đắc nhất. Tôi muốn nơi đây sẽ kết nối những tâm hồn đồng điệu, giao lưu văn hóa giữa những con người khác nhau thông qua sách”.

Ông Cừ kể, có những người khách nước ngoài ghé nhà ông để tìm sách, họ mừng như bắt được vàng khi gặp lại cuốn sách cũ ưa thích mà lâu nay tìm mua không có. “Thấy họ phấn khởi, nói chuyện líu lo, tôi cũng cảm thấy vui lây”, ông nói. Có những người xem tiệm sách của ông như phòng đọc sách nhà mình. Họ ngồi hàng giờ để đọc hết cuốn sách một cách say sưa, không nói câu nào. Trong số những du khách nước ngoài ghé tiệm sách không tên của ông Cừ, nhiều người muốn tìm những cuốn sách về lịch sử, chiến tranh, văn hóa Việt Nam bằng tiếng Anh và những ngôn ngữ khác. Tuy nhiên đây lại là trăn trở của ông lão Hội An 80 tuổi này. Ông tâm sự, rất hiếm thu thập được những sách như trên hoặc nếu có thì chất lượng không đạt.

Một trăn trở khác của ông Cừ là giữ gìn kho sách ấy mà đối với ông nó như là “kho báu”. Ông năm nay đã 80 tuổi, không biết còn có thể duy trì hoạt động này bao lâu cho dù công việc hàng ngày là rất nhẹ nhàng, thư thái. Các con của ông đều có cơ nghiệp vững vàng. Cháu của ông thì hoặc du học ở nước ngoài hoặc làm những nghề chuyên môn khác. “Rất khó để truyền lại cho con cháu sau này để tiếp tục duy trì”, ông chia sẻ và nói thêm ông đang tìm kiếm chuyên gia giải quyết vấn đề bảo quản sách, tránh hư hỏng theo thời gian. Hơn nữa, điều mong muốn của ông lúc này là hợp tác với ngành văn hóa và du lịch của thành phố Hội An để giữ gìn, phát triển tiệm sách như một trong những địa chỉ giao lưu văn hóa của phố cổ. Đặc biệt, tiệm sách của ông nằm trên đường Phan Bội Châu mà nhiều người địa phương vẫn gọi đó là “con đường Pháp tại Hội An” vì còn lưu giữ nhiều dáng dấp xưa. “Bỏ thì uổng lắm!”, ông Cừ nói.

Theo ông Võ Phùng, Giám đốc Trung tâm Văn hóa Thể thao thành phố Hội An, trục đường Phan Bội Châu sẽ trở thành nơi diễn ra các sự kiện giao lưu văn hóa, nghệ thuật Việt Nam - Pháp, và những cơ sở như của ông Cừ sẽ được hỗ trợ để trở thành điểm đến cho khách trên con đường này. Điều đó sẽ thu hút thêm lượng khách đến từ Pháp cũng như các quốc gia khác của châu Âu, tạo ra một sản phẩm du lịch mới cho Hội An.

Khi dự án này thành hiện thực trong vài năm tới, hy vọng “kho báu” của ông Cừ được lưu giữ dài lâu.