Khúc tráng ca trên những đoàn tàu không số huyền thoại

Xã hội 28/04/2019 - 16:24

Trở lại thời bình sau những chuyến tàu mang theo hi vọng của cả nước về một ngày thống nhất đất nước, ông Nguyễn Đình Quốc - thuyền phó của đoàn tàu không số huyền thoại vẫn đau đáu trong mình nỗi lòng về những người chiến sĩ đã cùng kề vai sát cánh vĩnh viễn phải nằm lại.

Huyền thoại tàu không số

Người cựu chiến binh Nguyễn Đình Quốc, nguyên Thiếu úy, thuyền phó hàng hải đoàn tàu không số nhập ngũ năm 1964, khi mới 23 tuổi. Cuối năm 1964 ông Quốc đi chuyến tàu không số đầu tiên vận chuyển 75 tấn vũ khí vào Trà Vinh. Mỗi chuyến đi thông thường mất khoảng 7 ngày 7 đêm, phải di chuyển liên tục 24/24 để tránh địch phát hiện.

Khi tham gia vận chuyển vũ khí vào Nam, giai đoạn đầu, tàu đi gần bờ, đến năm 1965 việc đi lại trên biển rất khó khăn do quân Mỹ đã phong tỏa các cửa biển nên tàu phải đi xa bờ, vì vậy thời gian vận chuyển kéo dài hơn. Trong đó, những con tàu không số ấy đều mang theo 1 tấn thuốc nổ TNT được bí mật để ở đầu và đuôi tàu. Nếu không may bị địch phát hiện thì toàn bộ thuốc nổ TNT trang bị trên tàu sẽ được kích nổ, những người lính ấy đã chuẩn bị tinh thần quyết hy sinh chứ không để tàu rơi vào tay giặc làm lộ bí mật.

“Chúng tôi đều tự nhủ với nhau là dù phải hi sinh đến người cuối cùng cũng không bao giờ để địch phát hiện ra bí mật của những chiếc tàu không số. Những người lính như chúng tôi khi ấy mang trong mình niềm tự hào khi được lãnh trách nhiệm lịch sử của dân tộc, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ”, ông Nguyễn Đình Quốc nhớ lại.

Trong chiến dịch Tết Mậu Thân 1968, lúc này chiến tranh đang đi vào giai đoạn quyết liệt, chiến trường đang cần vũ khí hơn bao giờ hết. Lúc này, đoàn tàu không số đi 4 tàu vận chuyển vũ khí cho tiền tuyến. Trong chuyến đi ấy, có những người lính trẻ đã mãi mãi nằm lại nơi đáy biển lạnh lẽo. Tàu 165 do thuyền trưởng Nguyễn Chánh Tâm chỉ huy đã đụng địch và buộc phải chiến đấu. Đó là lúc khi tàu vào đến vùng biển phía Tây Nam thì bị tàu chiến, máy bay Mỹ bám đuổi và tấn công dồn dập. Sau nhiều giờ kiên cường chiến đấu, đạn hết, cán bộ chiến sỹ liên tiếp bị thương và hy sinh, Thuyền trưởng Nguyễn Chánh Tâm đã quyết định lao thẳng vào đội hình địch rồi kích nổ con tàu. Tất cả thủy thủ đều hy sinh.

Tàu 43 do thuyền trưởng Nguyễn Đắc Thắng chỉ huy khi chỉ còn cách Sa Kỳ, Quảng Ngãi vài chục hải lý thì xuất hiện nhiều tàu địch áp sát, bao vây và có thêm tàu Mỹ hỗ trợ. Kiên quyết không đầu hàng địch, tất cả các thủy thủ đều cầm súng chuẩn bị cho một trận chiến không cân sức. Và sau trận đánh đó, con tàu 43 cùng những người lính dũng cảm đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng biển khơi, chỉ một số ít thủy thủ đoàn còn sống sót bơi được vào bờ an toàn. Tàu 235 do thuyền trưởng Phan Vinh chỉ huy gặp địch tại vùng biển Nha Trang, sau nhiều giờ chiến đấu không cân sức, tất cả đã đồng tâm nhất trí kích nổ con tàu, quyết không để vũ khí rơi vào tay địch.

14 năm ròng, những con tàu không số́ đã cùng hàng nghìn chiến sỹ dũng cảm, kiên cường đi liên tục 2.047 chuyến, vận chuyển 150.000 tấn vũ khí, 80.000 lượt cán bộ, chiến sĩ ra Bắc vào Nam. Đường Hồ Chí Minh trên biển đã trở thành con đường huyền thoại không chỉ với những người lính kiên trung mà còn là điểm mù bí ẩn không thể giải đáp với quân địch. Bắt đầu hành trình, mỗi tàu không số đều được gắn thuốc nổ, mỗi chuyến đi như một lần truy điệu.

Ấy vậy mà 14 năm, những chuyến tàu không số huyền thoại đã làm tròn nhiệm vụ của mình, góp phần không nhỏ vào công cuộc giải phóng miền Nam, nối liền hình hài của xứ sở. Có những người đã sống với mãi mãi tuổi hai mươi, có những người trở về nhưng vẫn không thể nguôi đi sự cào xé trong sâu thẳm tâm hồn khi nhớ về những người đồng đội năm xưa.

Khúc tráng ca trên những đoàn tàu không số huyền thoại - ảnh 1
Ông Nguyễn Đình Quốc bên tấm ảnh về đoàn tàu không số. Ảnh: K.Huy

Đi tìm đồng đội

Tháng 11-1970, ông Quốc lúc đó là thuyền phó tàu 176 chở 75 tấn vũ khí vào Bến Tre. Đêm 21-11-1970, đụng địch nên buộc phải chiến đấu. Các chiến sĩ anh dũng đã đánh cháy tàu địch, cầm cự trong 20-30 phút. Nhưng bù lại tàu mình cũng bị địch bắn hỏng máy, buộc phải phá hủy bằng bộc phá. Trong lúc bơi vào bờ thì ông Quốc cùng 1 chiến sỹ bị địch bắt và chuyển vào nhà lao Sài Gòn, Cần Thơ rồi chuyển về nhà tù Phú Quốc năm 4-1972. Đó là những năm tháng chịu nhiều roi vọt tra tấn dã man của kẻ định nhưng ông vẫn kiên cường không khai báo. Đến năm 1973, khi Hiệp định Paris ký kết, ông được trao trả tự do.

Trở về thời bình sau những năm tháng khốc liệt của chiến tranh, ông Nguyễn Đình Quốc giờ đây hiện đang sinh sống tại ngôi nhà ở Đại Từ, quận Hoàng Mai, Hà Nội. Sống ở thời dáng hình xứ sở đã được toàn vẹn, nhưng người lính năm nào vẫn canh cánh trong lòng nỗi nhớ về những người đồng đội đã vĩnh viễn không thể trở về.

Trong những chuyến đi đặc biệt của mình, ông Quốc vẫn nhắc đến một chuyến tàu giống như một kỷ niệm đẹp nhất trong những năm tháng phục vụ trên tàu không số. Đó là chuyển tàu đầu năm 1965, ông Quốc vinh dự được đi chuyến tàu chở một khách đặc biệt. Một vị khách nữ duy nhất đi tàu không số, mà mãi sau này, ông Quốc mới biết người phụ nữ ấy là phu nhân của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn (lúc ấy gọi là chị Năm Vân – tên thật là Thụy Nga).

Khúc tráng ca trên những đoàn tàu không số huyền thoại - ảnh 2
Những Huân chương, kỷ vật thời trẻ của người lính trên chuyến tàu không số.

Trong chuyến đi ấy, nhiều lần con tàu phải khéo léo lần qua trước mũi kẻ thù. Khi tàu đến hải phận Philippines thì gặp máy bay địch. Phía địch đánh điện hỏi: “Tàu gì?”. Trong tình thế nguy nan ấy, ông Nguyễn Đình Quốc và các đồng đội đã quyết định chọn một lá cờ của một nước khác để kéo lên và đánh tín hiệu trả lời: “Tàu đánh cá”. “Lúc ấy, Nếu tình huống xấu nhất xảy ra chúng tôi sẽ đưa chị Năm Vân xuống xuồng cao su và có các đồng chí bơi cùng xuồng quyết bảo vệ an toàn cho chị”, ông Nguyễn Đình Quốc hồ̀i tưởng.

“Tôi không được quay trở lại về đoàn. Sau mới biết đài địch đã từng tung tin tôi được chúng phong hàm trung tá rồi đưa ra hạm đội 7 của quân đội Mỹ. Địch còn cho người giả giọng tôi phát trên loa phát thanh để kêu gọi anh em ra hàng” – ông Quốc xót xa khi nhớ lại giai đoạn khó khăn.

Năm 1994, ông lên Hà Nội. Lúc đó, ông thuê nhà tại Lương Thế Vinh, đi làm đủ nghề để nuôi 2 con gái ăn học cho đến ĐH. Đến năm 2008, ông được đồng đội đi xác minh làm rõ và được giải nỗi hiểu nhầm.

Hiện nay, dù mái đầu đã bạc, ông Quốc vẫn tham gia vào công tác truy tìm mộ liệt sỹ...

Khánh Huy