Kỳ 1: Bất ngờ khi nhận kết luận giải quyết tố cáo

Tâm sự 12/06/2020 - 03:44

Những ngày này, 9 hộ dân thôn Bồng Lai, xã Ninh Hải, huyện Ninh Giang, Hải Dương không khỏi lo lắng khi nhận được Kết luận giải quyết tố cáo của Chủ tịch UBND huyện Ninh Giang. Đây là kết luận dẫn tới việc họ có nguy cơ mất nhà, đất.

Tháng 6-2019, ông Phạm Quang Toan, Chủ tịch UBND xã Ninh Hải chỉ đạo cấp dưới liên tục đọc trên hệ thống loa của xã về việc sẽ giải tỏa hành lang giao thông hồ Bồng Lai. Điều này cũng đồng nghĩa với việc 9 gia đình với trên 30 nhân khẩu sẽ phải di dời đi nơi khác mà không có một chính sách đền bù hay hỗ trợ.

Làm việc với chúng tôi, ông Toan đưa ra những lý do chứng minh việc người dân phải di dời như: Nơi họ ở liên quan đến di tích lịch sử chùa Bồng Lai; nằm trong hành lang mở đường nông thôn mới và cuối cùng là năm 2004, thanh tra huyện Ninh Giang từng có kết luận các hộ dân lấn chiếm đất công. Tại buổi làm việc này cho thấy sự thực là các hộ dân không nằm trong đất di tích, việc GPMB phục vụ cho việc làm đường bê tông nông thôn mới đã xong từ năm 2018, hiện không liên quan đến các hộ dân. Về kết luận thanh tra, những hộ dân này không phải đối tượng bị tố cáo và chưa bao giờ cầm trên tay kết luận hay trước đó từng làm việc với thanh tra huyện.

Kỳ 1: Bất ngờ khi nhận kết luận giải quyết tố cáo - ảnh 1
9 hộ dân thôn Bồng Lai khẳng định họ đã sinh sống ổn định ở đây hàng chục năm.Ảnh: K.H.Q

9 hộ dân nơi chúng tôi ghé tới đa số có hoàn cảnh rất khó khăn, nơi ở chỉ là những gian nhà cấp bốn được dựng lên từ rất lâu. Đáng thương nhất là hoàn cảnh của bà Nguyễn Thị Nải, SN 1957, bị liệt tứ chi hơn 40 năm. Ngần ấy năm bà chỉ biết ngồi một chỗ, mọi việc từ ăn, ở, vệ sinh… đều phải nhờ vào sự giúp đỡ của bà con hàng xóm cùng các cháu học sinh. Nói đến chuyện phải đi, ánh mắt bà thảng thốt: “Tôi còn biết đi đâu nữa, bố mẹ qua đời hết cả. Có lần tôi tâm sự với mấy anh ở xã, hãy để tôi sống ở đây nốt quãng đời còn lại. Sau khi chết sẽ trao lại căn nhà này cho thôn, cho xã nhưng họ không nghe”. Cách nhà bà Nải không xa là nhà chị Bùi Thị Mận, vốn cũng bị tật ở chân từ nhỏ nên việc đi lại gặp khó khăn. Thương con nên từ những năm 1990, bố mẹ đã dựng cho chị gian nhà nhỏ. Giờ cuộc sống của chị trông cả vào quán nước. Căn nhà này nếu bị người ta lấy đi tới đây chị cũng không biết phải làm gì để nuôi thân.

Người dân đã làm đơn tố cáo việc UBND xã dùng loa ép dân phải tự giải tỏa nơi mình ở không đúng luật, căn cứ và một kết luận thanh tra ban hành năm 2004 nhưng họ chưa hề được biết gửi tới UBND huyện Ninh Giang. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo huyện, cuối năm 2019 ông Đào Công Ý, Chánh thanh tra huyện Ninh Giang đã về địa phương xác minh đơn của công dân. Ngày 12-11-2019, ông Ý có Thông báo số 29/TB-TTr gửi tới người dân khẳng định, việc lãnh đạo xã Ninh Hải căn cứ vào Kết luận thanh tra số 06/KL-TTr, ngày 11-6-2004 của Thanh tra huyện Ninh Giang để yêu cầu xã tháo dỡ công trình trên đất lấn chiếm hoàn toàn không đúng với nội dung kết luận thanh tra năm 2004. Mặt khác, Kết luận thanh tra số 06/KL-TTr không phải văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền làm căn cứ pháp lý để UBND xã thực hiện việc thu hồi đất và yêu cầu 9 hộ dân tháo dỡ công trình xây dựng...

Bất ngờ, ngày 6-1-2020, UBND huyện ban hành Thông báo số 01/TB-VP, trong đó có nội dung bãi bỏ Thông báo số 29/TB-TTr của Thanh tra huyện. Cùng với đó, UBND huyện lập tổ công tác, giao ông Trần Xuân Thuận, Phó chánh Thanh tra huyện làm trưởng đoàn. Sau những lần làm việc, ông Thuận đã mời công dân tới nghe dự thảo gần như đi ngược với quan điểm của cấp trên của mình là ông Ý. Sau đó là việc ông Nguyễn Tiến Tầng, Chủ tịch UBND huyện Ninh Giang ban hành Kết luận số 05/KL-UBND: “Kết luận nội dung tố cáo đối với UBND xã Ninh Hải”, trong đó yêu cầu: “UBND xã Ninh Hải triển khai công tác GPMB trên trả lại mặt bằng phục vụ xây dựng công trình ở địa phương... Giao chủ tịch UBND xã Ninh Hải xây dựng kế hoạch chi tiết cụ thể thực hiện nghiêm Kết luận thanh tra số 06/KL-TTr...”. Đương nhiên, Kết luận của Chủ tịch UBND huyện cũng dựa trên Báo cáo số 02/BC-ĐXM, ngày 8-5-2020 của Trưởng đoàn xác minh đơn tố cáo công dân.

Về Kết luận thanh tra số 06/KL-TTr, ngày 11-6-2004 của Thanh tra huyện Ninh Giang, luật sư Bùi Quang Thu, Đoàn luật sư TP Hà Nội giải thích, kết luận này liên quan đến bên tố cáo là ông Lê Văn Thường và đối tượng bị tố cáo là ông Cấm, Chủ nhiệm HTX Bồng Lai. 39 hộ dân còn lại (trong đó có 9 hộ dân nói trên) mặc dù được nhắc đến trong kết luận nhưng không phải là đối tượng bị tố cáo. Quá trình xác minh hiện trạng, nguồn gốc đất chủ yếu được thanh tra huyện làm việc với lãnh đạo xã và cán bộ địa chính các thời kì từ 1986 đến 1999 và từ tài liệu quản lý đất đai chứ chưa làm việc trực tiếp các hộ dân (trừ ông Cấm và ông Hạnh đã được thanh tra huyện làm việc) nên rõ ràng nhiều người không hề biết có việc thanh tra cũng chưa được cầm trên tay kết luận thanh tra nên không thể coi kết luận là căn cứ chính để xử lý họ về hành vi mà chính quyền cho rằng họ lấn chiếm đất đai.

“Từ những buổi làm việc với ông Trần Xuân Thuận, Phó chánh Thanh tra huyện, cùng với Kết luận số 05/KL-UBND do ông Nguyễn Tiến Tầng, Chủ tịch UBND huyện ký, công dân hoàn toàn có căn cứ khiếu nại kết luận, tố cáo dấu hiệu vi phạm Luật Tố cáo của ông Trần Xuân Thuận và những người liên quan”, luật sư Bùi Quang Thu nói.

     (Còn nữa)

Khắc Hạnh