Lái xe dưới 50 phân khối sẽ phải có bằng?

Giáo dục 06/05/2020 - 06:01

Dự thảo Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) đang được Bộ Giao thông vận tải (GTVT) lấy ý kiến các bộ ngành, địa phương, người dân, doanh nghiệp có nhiều điểm mới. Trong đó, đề xuất người điều khiển phương tiện dưới 50 phân khối (có đối tượng học sinh) cũng phải có giấy phép lái xe được nhiều người quan tâm.

Đào tạo, cấp giấy phép lái xe cho học sinh?

Mục tiêu của việc xây dựng Luật Giao thông đường bộ (sửa đổi) thay thế Luật Giao thông đường bộ năm 2008, Bộ GTVT xác định bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực đường bộ; tăng cường quản lý nhà nước, thể chế hoá chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; thực hiện cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế; khắc phục những vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai pháp luật về giao thông đường bộ...

Cụ thể, dự thảo gồm 8 chương, 150 điều, tăng 61 điều so với Luật Giao thông đường bộ năm 2008 (89 điều); giữ nguyên 10 điều, sửa đổi 81 điều và bổ sung mới 59 điều. Một số điểm mới đáng chú ý được sửa đổi, bổ sung vào dự thảo luật như: Khái niệm phương tiện giao thông thông minh, giao thông công cộng.

Lái xe dưới 50 phân khối sẽ phải có bằng? - ảnh 3

 Học sinh Hà Nội tham gia giao thông bằng xe máy điện. (ảnh internet)

Các hành vi bị nghiêm cấm đã sửa đổi, bổ sung các hành vi cấm để đáp ứng với yêu cầu thực tiễn và phù hợp với Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia; sử dụng điện thoại di động khi điều khiển phương tiện, quay đầu, lùi xe trên đường cao tốc.

Dự thảo luật cũng bổ sung nguyên tắc nhường đường cho xe chở học sinh (xe ưu tiên). Đặc biệt, Bộ GTVT đề xuất người dưới 18 tuổi đang điều khiển xe dưới 50cm3 và xe máy điện phải tham gia đào tạo để được cấp giấy phép theo quy định.

Trước đây, Luật Giao thông đường bộ năm 2008, quy định người điều khiển xe gắn máy dưới 50cm3 không cần giấy phép lái xe. Do vậy, rất nhiều trường hợp cha mẹ học sinh sẵn sàng bỏ tiền mua xe cho con để tự đến trường. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp các em học sinh thiếu kỹ năng điều khiển phương tiện cơ giới, gây hoang mang cho người tham gia giao thông khác.

Từ thực tế trong công tác sát hạch, cấp giấy phép lái xe môtô tại đơn vị cho thấy, bản thân người học cũng có tâm lý học rất qua loa, trong khi các em rất thiếu kỹ năng tham gia giao thông trên đường. Để đào tạo, cấp bằng cho học sinh THPT không khó nhưng cần có lộ trình cụ thể, rõ ràng và phù hợp".
 Ông Trần Văn Toản-Chủ tịch HĐQT Trung tâm dạy nghề, sát hạch lái xe Đông Đô
 

Bên cạnh đó, nhiều học sinh cũng chưa được đào tạo, phổ biến về Luật Giao thông kỹ lưỡng nên khi tham gia giao thông có một số trường hợp các em học sinh vẫn còn mải chơi, trò chuyện, ảnh hưởng đến giao thông xung quanh...

Bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung  các quy tắc giao thông trên đường cao tốc, dự thảo luật cũng bổ sung quy tắc cho người đi bộ; tổ chức giao thông, chỉ huy điều khiển giao thông và quy định cụ thể trách nhiệm của các chủ thể có liên quan đến việc xử lý ùn tắc giao thông và tai nạn giao thông.

Hạn chế tai nạn giao thông ở học sinh

Theo đại diện Bộ GTVT, việc giáo dục ATGT đã được thực hiện trong các nhà trường lâu nay, nhưng thường chỉ được lồng ghép trong giờ học ngoại khóa, hay các buổi nói chuyện chuyên đề tổ chức thưa thớt. Lên cấp 2, cấp 3, khi áp lực học tập tăng cao, đến cả những giờ ngoại khóa cũng trở nên khó khăn.

Thực tế, các em học sinh khi về với gia đình, không phải bố mẹ nào cũng sát sao hướng dẫn, nhắc nhở, tập huấn cho các em về kỹ năng giao thông an toàn. Trong khi đó, đây chính là độ tuổi các em ngày càng chủ động nhiều hơn trong việc đi lại, cho nên tai nạn giao thông tiềm ẩn mức rất cao đối với nhóm tuổi này.

Theo nghiên cứu độc lập của Đại học Việt Đức và Đại học GTVT, hiện nay, tỷ lệ tai nạn giao thông (TNGT) ở trẻ em vẫn còn cao so với tỷ lệ bình quân thế giới và khu vực. Đặc biệt là tại Hà Nội và TP.HCM  TNGT liên quan đến trẻ em có xu hướng tăng cao trong giai đoạn 2011 - 2016.

Theo thống kê, tại Hà Nội, TNGT liên quan tới trẻ em năm 2015 đã gia tăng theo cả 3 tiêu chí: Số vụ, số trẻ bị chết và số trẻ bị thương. Trong đó, học sinh cấp THPT là đối tượng dễ bị tổn thương nhất, chiếm tới 90% các vụ TNGT liên quan tới trẻ em trong 3 năm gần đây.

Tỷ lệ thiệt mạng do TNGT của học sinh cấp III tại Hà Nội vào năm 2016 là 7,39/100.000 học sinh. Tỷ lệ này cao hơn nhiều so với tỷ lệ trung bình của một số nước trong khu vực châu Á (cao gấp 1,25 lần của Cambodia; 2,73 lần của Nhật Bản và 1,84 lần của Hàn Quốc).

Tại TP.HCM, số trẻ em tử vong do TNGT tăng nhanh, từ 35 (2013) lên 61 (2014) và 111 (2015). Học sinh cấp 3 (16 - 18 tuổi) là đối tượng bị TNGT & tử vong cao nhất, trên 80% các vụ TNGT xảy ra khi trẻ em đang cầm lái điều khiển phương tiện. Mức rủi ro tử vong do TNGT ở trẻ em tại TP.HCM cao gấp 3 - 4 lần mức rủi ro trung bình của người dân thành phố; cao gấp 8 - 9 lần trẻ em cùng nhóm tuổi ở các nước thuộc tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD.

Cũng theo nghiên cứu này, người trưởng thành tại Việt Nam (và kể cả trên thế giới) khi điều khiển phương tiện cơ giới tham gia giao thông luôn cần bằng lái hợp pháp. Tuy nhiên, tại Việt Nam có thể thấy một bất cập lớn, đó là học sinh phổ thông, độc lập điều khiển phương tiện (xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện, xe máy có dung tích động cơ nhỏ hơn 50cm3) tham gia giao thông nhưng không cần bất cứ chứng chỉ bằng cấp gì.

Trong khi đó, cả kiến thức về trật tự an toàn giao thông và kỹ năng điều khiển phương tiện của các em còn rất hạn chế, trong khi lượng phương tiện tham gia giao thông tại Việt Nam hết sức phức tạp. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn tới TNGT với trẻ em tự đi xe đang chiếm tỷ lệ rất cao.

Phân tích nhu cầu, tính toán kỹ phương án
 “Việc bắt buộc người điều khiển những phương tiện dưới 50 cm3, xe máy điện phải có giấy phép lái xe là cần thiết. Qua thực tế có thể thấy học sinh đang là người điểu khiển loại phương tiện này nhiều nhất nhưng kỹ năng, kiến thức tham gia giao thông còn hạn chế. Để thực hiện được việc cấp giấy phép lái xe hạng A0 cho đối tượng này phải tính toán thật kỹ để ít ảnh hưởng nhất đến các bậc phụ huynh, người giám hộ và bản thân các em học sinh. Cụ thể, cần phải có số liệu thống kê, phân tích nhu cầu từng địa bàn, từng địa phương, khu vực, kết hợp với việc so sánh công suất, năng lực đáp ứng của các trung tâm đào tạo, sát hạch lái xe thì lúc đó mới có phương án phù hợp".
TS Trần Hữu Minh - Phó Chánh văn phòng Uỷ Ban ATGT quốc gia

Phù hợp với Công ước quốc tế
“Điểm mới trong dự thảo lần này rất phù hợp với thực tế, vì lượng học sinh THPT là người sử dụng phương tiện dưới 50 cm3, xe máy điện tham gia giao thông rất lớn. Đặc biệt, điều này cũng phù hợp với các Công ước quốc tế cũng như thực tế TNGT tại Việt Nam. Tuy nhiên, để cấp giấy phép lái xe cho học sinh thì cần phải nghiên cứu tính toán kỹ lưỡng để đào tạo và thi sát hạch, việc này do Chính phủ và Bộ GTVT sau này sẽ quy định để tổ chức đào tạo, thi như nào để cấp giấy phép như nào”.
Ông Lương Duyên Thống - Vụ trưởng Vụ Phương tiện và Người lái (Tổng cục Đường bộ Việt Nam)

Theo Ủy ban ATGT quốc gia, một nghiên cứu độc lập gần đây tại Hà Nội về ATGT với trẻ em cho thấy các em ở lứa tuổi dưới 18 tuổi thiếu rất nhiều kiến thức và kỹ năng khi tham gia giao thông. Do đó, việc đào tạo cơ bản nhằm bảo đảm các em có đủ kiến thức và kỹ năng để tham gia giao thông một cách an toàn là việc làm hết sức cần thiết và nhân văn. Đây là những kinh nghiệm rất tốt của các nước phát triển mà Việt Nam nên tham khảo và sớm áp dụng.

Ông Nguyễn Văn Huyện - Tổng cục trưởng Tổng cục Đường bộ Việt Nam cho biết, qua 12 năm thực hiện, Luật Giao thông đường bộ năm 2008 đã tạo hành lang pháp lý cho hoạt động giao thông vận tải đường bộ, góp phần hình thành ý thức tuân thủ pháp luật của người tham gia giao thông, đảm bảo an toàn giao thông, góp phần quan trọng trong việc phát triển GTVT và kinh tế - xã hội đất nước. Việc đào tạo, cấp giấy phép lái xe cho học sinh là phù hợp với thực tế hiện nay.