Làm giả tác phẩm nghệ thuật ở Việt Nam quá tinh vi, giám định thật - giả kiểu gì?

07/12/2018 - 10:04 - Nguồn: vietnamnet.vn Yêu cầu xóa tin

Đây là băn khoăn của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng cũng như nhiều người trong buổi ra mắt Trung tâm Giám định và Triển lãm tác phẩm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh.

Sáng 6/12, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm giới thiệu hoạt động giám định tác phẩm của Trung tâm Giám định và Triển lãm tác phẩm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh trực thuộc Cục. Bắt đầu từ hôm nay, trung tâm giám định chính thức đi vào hoạt động theo hình thức dịch vụ công đáp ứng nhu cầu của đời sống mỹ thuật, nhiếp ảnh.

Việc chính thức đi vào hoạt động, tiếp nhận tác phẩm cần giám định theo yêu cầu của các tổ chức, cá nhân được kỳ vọng sẽ góp phần tích cực làm thị trường mỹ thuật lành mạnh, công khai, minh bạch.

Làm giả tác phẩm nghệ thuật ở Việt Nam quá tinh vi, giám định thật - giả kiểu gì?
Trung tâm giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh chính thức đi vào hoạt động bắt đầu từ 6/12.


Nghệ sĩ cứ kêu nhưng khi bảo đi giám định lại không làm

Theo ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm, trước thực trạng tranh mạo danh tác giả, tranh sao chép không đúng quy định, tranh nhái phong cách tác phẩm, tranh giả vi phạm bản quyền tác giả đang tác động xấu đến thị trường Mỹ thuật Việt Nam ở trong nước và quốc tế. Nhu cầu cần có đơn vị làm công tác "trọng tài", công tác giám định tác phẩm mỹ thuật – nhiếp ảnh trở nên một đòi hỏi bức thiết.

"Không có một nước nào ngoài Việt Nam, bàn tay quản lý của Nhà nước phải tham gia vào việc giám định này. Quốc tế, các cá nhân, tổ chức phi chính phủ sẽ đứng ra thực hiện công việc giám định tác phẩm mỹ thuật – nhiếp ảnh. Chính vì thế, Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm đã đề xuất, đề nghị với Lãnh đạo Bộ VHTTDL bổ sung thêm chức năng giám định tác phẩm mỹ thuật – nhiếp ảnh cho Trung tâm Giám định và Triển lãm tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh trực thuộc Cục. 

Thực ra các tác giả kêu thì nhiều lắm nhưng khi chúng tôi nói họ làm giám định đi thì không ai chịu làm. Trong khi xã hội không ai muốn làm, không ai chịu làm thì Nhà nước sẽ đứng ra làm một thời gian để công việc dần đi vào nền nếp, để minh bạch, công khai hóa thị trường mỹ thuật. Rồi biết đâu một thời gian nữa có cá nhân, tổ chức nào đó nhiệt tình đứng ra gánh vác", ông Vi Kiến Thành cho hay.

Theo đó, quy trình thực hiện giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh gồm: tiếp nhận hồ sơ, trả lời hồ sơ (sau 7 ngày tiếp nhận), ký hợp đồng giám định, nhận tác phẩm cần giám định, trả lời kết quả giám định bằng văn bản sau 15 ngày kể từ ngày tiếp nhận tác phẩm đề nghị giám định.

Đối với vụ việc phải sử dụng công nghệ, kỹ thuật của Viện khoa học hình sự - Bộ Công an thì thời gian trả kết quả giám định sẽ được thỏa thuận giữa 2 bên theo hợp đồng giám định. Kinh phí giám định bao gồm kinh phí trả cho Hội đồng giám định và kinh phí để kiểm tra bằng công nghệ kỹ thuật, kinh phí mời chuyên gia khi cần thiết. Kinh phí này được thỏa thuận giữa Trung tâm Giám định và Triển lãm tác phẩm Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và tổ chức, cá nhân yêu cầu bằng hợp đồng.

Làm giả tác phẩm nghệ thuật ở Việt Nam quá tinh vi, giám định thật - giả kiểu gì?
Bức tranh lụa được cho là đã nhái chữ ký của cố họa sĩ Vũ Giáng Hương gây xôn xao thời gian qua.


Làm giả ở Việt Nam quá tinh vi, mọi việc đều có thể nghi ngờ

Đây là tín hiệu vui đối với các nghệ sĩ sáng tác. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng băn khoăn về việc Viện khoa học hình sự sẽ giám định như thế nào bởi về nguyên tắc, các tác phẩm nghệ thuật khi giám định không thể cắt, cậy, đục để kiểm tra. Thêm vào đó, việc làm giả vô cùng tinh vi nên Viện khoa học hình sự có đảm bảo sự giám định của mình là chính xác? 

"Tôi lấy ví dụ, có người làm giả tượng cổ, họ lấy một viên đá ở tháp Chàm, tức là về niên đại đạt chuẩn. Họ đục đẽo rồi cho xuống biển ngâm, một thời gian họ lấy lên, thì giám định kiểu gì? Thêm vào đó, những tác phẩm nghệ thuật đôi khi việc kiểm định còn do cảm nhận là nhiều", nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng nói. 

Làm giả tác phẩm nghệ thuật ở Việt Nam quá tinh vi, giám định thật - giả kiểu gì?
Ông Phan Cẩm Thượng lo lắng tính chính xác của giám định. 


Trước lo lắng này của nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng, Thượng tá Đồng Đức Thọ - Viện khoa học hình sự, Bộ Công an khẳng định việc giám định không làm thay đổi tác phẩm. Thêm nữa, việc giám định chuyên sâu có thể tổng hợp nhiều biện pháp, phương pháp giám định mà không tác động đến tác phẩm như so sánh mẫu dựa trên chữ ký, hình dấu, ký hiệu riêng của tác giả… là một ví dụ. 

"Chúng tô có những nghiệp vụ riêng mà không thể tiết lộ được ra ngoài. Nhưng chúng tôi cam kết việc giám định sẽ hoàn toàn chính xác",Thượng tá Đồng Đức Thọ nói.

Cục trưởng Vi Kiến Thành nói thêm, trước khi thành lập trung tâm, Cục cũng dự tính mua sắm trang thiết bị, máy móc những chi phí đào tạo nhân lực, duy trì, sửa chữa phục vụ giám định thực sự cản trở lớn. May mắn, vấn đề này được giải quyết khi trung tâm nhận được sự hợp tác với cam kết đáp ứng mọi nhu cầu về khoa học công nghệ, xét nghiệm, kiểm tra…

"Ở Hàn Quốc công tác giám định mỹ thuật có 15 trung tâm đảm trách và họ cũng có thâm niên hoạt động được 15 năm năm với con số tác phẩm được thẩm định khổng lồ. Tuy nhiên, chưa có trường hợp nào phải sử dụng tới máy móc trước khi đưa ra kết quả giám định. Song ở Việt Nam lại khác, khi mà độ tin cậy lẫn nhau thấp, mọi thứ đều có thể nghi ngờ thì thì việc vào cuộc của hội đồng kỹ thuật Bộ Công an là không thể tránh được", ông Vi Kiến Thành nói.

Tình Lê