Màn so găng Mỹ-Trung: Những lần ''đi sau'' của Bắc Kinh khiến Mỹ ''lo sốt vó''

Chuyện lạ 25/05/2021 - 20:14

Thế kỷ 21 đang chứng kiến cuộc chạy đua vào không gian 'bận rộn' hơn bao giờ hết của nhiều cường quốc vũ trụ trên thế giới.

Nếu như vào thế kỷ 20, đặc biệt là thời Chiến tranh Lạnh (1946-1991), thế giới chứng kiến sự nổi lên mạnh mẽ của hai cường quốc vũ trụ là Mỹ và Liên Xô với hàng loạt thành tựu tiên phong như đưa người lần đầu tiên bay ra vũ trụ hay đặt những bước chân đầu tiên lên Mặt Trăng - thì bước sang thế kỷ 21, có nhiều cái tên được xướng lên cùng những thành tựu vũ trụ xác lập nên nhiều kỷ lục mới, đơn cử như Trung Quốc, Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA), Ấn Độ, UAE...

Trong số đó, quốc gia thể hiện tham vọng chinh phục vũ trụ đáng kinh ngạc và bước đầu đạt được những cột mốc quan trọng khiến phương Tây và thế giới trầm trồ - chính là Trung Quốc.

Nếu lấy mốc thời gian từ trước đến nay làm "thước đo" thì Mỹ và Liên Xô là những quốc gia đi đầu trong lịch sử khám phá vũ trụ. Và Trung Quốc là quốc gia "đi sau".

Cùng điểm những thành tựu mà Trung Quốc lập được sau Mỹ, Liên Xô để có được cái nhìn toàn cảnh về cuộc đua vũ trụ xuyên thế kỷ của các cường quốc vũ trụ hiện nay.

ĐỔ BỘ SAO HỎA

Sao Hỏa (Hành tinh Đỏ) là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời. Các nhà khoa học cho rằng, sao Hỏa từng có đại dương nước và sự sống cổ đại. Điều họ làm bây giờ là tìm kiếm bằng chứng chứng minh điều đó. Tham vọng của con người là đưa công dân Trái Đất lên sao Hỏa sinh sống.

Vì sự dịch chuyển đặc biệt của các hành tinh mà khoảng cách của sao Hỏa với Trái Đất cũng có những quãng khác nhau. Ở vị trí gần nhất, Trái Đất cách sao Hỏa 54,6 triệu km. Ở khoảng cách xa nhất Trái Đất cách sao Hỏa 401 triệu km - Theo dữ liệu của NASA.

- Liên Xô: Năm 1971, tàu đổ bộ Mars 3 Prop-M Rover của Liên Xô thực hiện thành công cú đổ bộ xuống bề mặt sao Hỏa. Tuy nhiên, 20 giây sau đó, tàu mất liên lạc hoàn toàn với Trái Đất. Sứ mệnh thất bại.

- Mỹ: Năm 1997, Mỹ thực hiện nỗ lực đổ bộ sao Hỏa lần đầu tiên trong sứ mệnh Mars Pathfinder. Sau 85 ngày rong ruổi trên sao Hỏa, tàu đổ bộ mất liên lạc. Mỹ tiếp tục thực hiện các sứ mệnh đổ bộ sao Hỏa tiếp theo vào các năm 2004 (Mars Exploration Rover Spirit và Opportunity) nhưng cả hai đều mất liên lạc và gặp nạn lần lượt vào năm 2010 và 2018.

Màn so găng Mỹ-Trung: Những lần ''đi sau'' của Bắc Kinh khiến Mỹ ''lo sốt vó'' - ảnh 1

Tháng 2/2021, tàu thám hiểm tự hành Perseverance cùng trực thăng sao Hỏa Ingenuity đổ bộ Hành tinh Đỏ thành công. Ảnh: NASA

Năm 2012, Mỹ phóng tàu thám hiểm tự hành Curiosity. Đến nay, Curiosity rover vẫn tiếp tục hành trình và đã rong ruổi trên sao Hỏa hơn 3000 ngày. Tiếp đó, tháng 2/2021, tàu thám hiểm tự hành Perseverance cùng trực thăng sao Hỏa Ingenuity đổ bộ Hành tinh Đỏ thành công. Cả hai đang có những khám phá bước đầu quan trọng.

- Trung Quốc: Ngày 15/5/2021, Trung Quốc đổ bộ tàu thăm dò Chúc Dung (Zhurong) thành công lên sao Hỏa. Sau khi truyền 2 bức ảnh về Trái Đất, Chúc Dung bắt đầu hành trình 90 ngày sao Hỏa thám hiểm hành tinh này.

THÁM HIỂM MẶT TRĂNG

Mặt Trăng là vệ tinh tự nhiên lớn nhất và duy nhất của Trái Đất. Vệ tinh này cách Trái Đất chúng ta hơn 380.000 km. Mặt Trăng được ví là "Vịnh Ba Tư của Hệ Mặt Trời", là "Lục địa thứ 8 của Trái Đất", nơi đây được cho là chứa nhiều khoáng sản quý hiếm(đọc tại đây), tiềm năng trở thành "trạm trung chuyển" đưa tàu vũ trụ đi khám phá không gian sâu. Rất nhiều quốc gia tỏ rõ tham vọng khai thác tài nguyên Mặt Trăng và đưa người lên đây làm việc.

- Liên Xô: Năm 1959, Liên Xô phóng tàu Luna 2 xuống phía Tây Mặt Trăng. Luna 2 là vật thể nhân tạo đầu tiên trong lịch sử tiếp cận Mặt Trăng; đồng thời là vật thể đầu tiên do con người tạo ra tiếp xúc với một thiên thể vũ trụ khác. Nhờ sứ mệnh này mà các nhà khoa học biết đến khái niệm Gió Mặt Trời.

- Mỹ: So với Liên Xô, tham vọng Mặt Trăng của Mỹ đột phá hơn nhiều. Năm 1969, phi hành đoàn Apollo 11 (gồm Neil Armstrong, Buzz Aldrin, Michael Collins) đặt những bước chân của con người đầu tiên lên vệ tinh này. 8 năm sau lời hiệu triệu của Tổng thống Kennedy, người Mỹ đã hiện thực hóa "điều không thể" này.

NASA của Mỹ đang lên kế hoạch tái đưa người đổ bộ Mặt Trăng năm 2024. 

- Trung Quốc: Thành tựu nổi bật nhất của Trung Quốc liên quan đến Mặt Trăng chính là sứ mệnh của Chang'e-4 (Hằng Nga 4). Ngày 3/1/2019, tàu thăm dò Chang'e-4 đổ bộ thành công xuống nửa tối Mặt Trăng. Trung Quốc là quốc gia đầu tiên đưa tàu xuống khu vực này của Mặt Trăng. Trước đó, Mỹ và Liên Xô chỉ đưa tàu đổ bộ nửa sáng của Mặt Trăng.

Trung Quốc tham vọng xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng. Cả ESA, Mỹ, Nga cũng có chung tham vọng này.

XÂY TRẠM VŨ TRỤ 

Nặng 465 tấn, cách Trái Đất 400km, Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) là "vật thể khổng lồ" lớn nhất ở bên ngoài không gian Trái Đất. Với mức đầu tư lên đến 100 tỷ USD, ISS chính thức được xem là vệ tinh nhân tạo bay quanh Trái Đất đắt đỏ nhất trong lịch sử nhân loại. 

ISS hiện nay là "ngôi nhà ngoài không gian" duy nhất của con người, nơi các nhà khoa học làm việc, nghiên cứu về Trái Đất, Mặt Trăng, không gian.

- Liên Xô và Mỹ: 5 năm trước khi Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô kết thúc, vào năm 1984, Tổng thống Mỹ Ronald Reagan thông báo kế hoạch Mỹ bắt tay Liên Xô xây dựng trạm vũ trụ chung. Công tác thiết kế, xây dựng bắt đầu từ năm 1992.

Đến tháng 11/2000, phi hành gia đầu tiên lên ISS sinh sống và làm việc. Đến nay, ISS là nơi hợp tác của nhiều cơ quan không gian và quốc gia trên thế giới. Dự kiến, ISS sẽ nghỉ hưu không muộn hơn năm 2030.

- Trung Quốc: Ngày 29/4/2021, tên lửa Trường Chinh 5B của Trung Quốc phóng thành công mô-đun vũ trụ lõi Thiên Hà, bắt đầu quá trình lắp ghép và xây dựng Trạm Vũ trụ Trung Quốc (CSS) của riêng nước này - có tên Thiên Cung.

Nếu Thiên Cung - nặng hơn 100 tấn, có cấu trúc hình chữ T, với 1 mô-đun lõi ở giữa và 2 mô-đun phụ ở hai bên - hoàn thành theo dự kiến là cuối năm 2022 thì Trung Quốc là quốc gia duy nhất trên thế giới sở hữu một trạm vũ trụ hoàn toàn độc lập.

ĐƯA NGƯỜI BAY RA VŨ TRỤ

Đưa con người thoát khỏi lực hút Trái Đất và bay ra ngoài không gian chính là ước mong ngàn đời của các nhà chiêm tinh học, thiên văn học thời xưa. Ước mơ đó trở thành hiện thực vào một ngày tháng Tư năm 1961...

- Liên Xô: Anh hùng Liên Xô, phi hành gia huyền thoại Yuri Gagarin chính là người đầu tiên trong lịch sử bay ra ngoài vũ trụ. Trên tàu vũ trụ Phương Đông 1, nhà du hành vũ trụ trẻ tuổi đã đại diện cho nhân loại tạo nên bước đột phá không gian không thể quên: Bay vòng quanh Trái Đất trong 1 giờ 48 phút, vào ngày 12/4/1961. Yuri Gagarin là một trong sáu người thuộc nhóm Vanguard Six của Liên Xô.

Màn so găng Mỹ-Trung: Những lần ''đi sau'' của Bắc Kinh khiến Mỹ ''lo sốt vó'' - ảnh 2 Màn so găng Mỹ-Trung: Những lần ''đi sau'' của Bắc Kinh khiến Mỹ ''lo sốt vó'' - ảnh 3 Màn so găng Mỹ-Trung: Những lần ''đi sau'' của Bắc Kinh khiến Mỹ ''lo sốt vó'' - ảnh 4

Từ trái sang: Các phi hành gia Yuri Gagarin - Alan Shepard - Dương Lợi Vĩ.

- Mỹ: Chậm chân hơn Liên Xô trong hành trình du hành vũ trụ có người lái là Mỹ (cách nhau gần 1 tháng). Phi hành gia Alan Shepard (tên đầy đủ là Alan Bartlett Shepard Jr.) trở thành người Mỹ đầu tiên bay vào vũ trụ khi tàu Freedom 7 được tên lửa đẩy Mercury-Redstone phóng đi từ Cape Canaveral, bang Florida, vào ngày 5/5/1961. Ông là phi hành gia thuộc nhóm Mercury Seven của Mỹ. 

- Trung Quốc: Ngày 15/10/2003, tên lửa Trường Chinh 2F đã đưa tàu vũ trụ Thần Châu 5 cùng phi hành gia người Trung Quốc đầu tiên bay vào vũ trụ - phi hành gia Dương Lợi Vĩ (Yang Liwei). Ông thực hiện chuyến bay 14 vòng quanh Trái Đất.

HỆ THỐNG TÊN LỬA ĐẨY

Tên lửa đẩy (tên lửa vũ trụ) chính là "xương sống" của ngành du hành vũ trụ thế giới. Không chỉ có khả năng chở tốt, tên lửa đẩy còn được tái sử dụng, giúp các quốc gia tiết kiệm chi phí. Tính đến nay, tên lửa đẩy hạng nặng mạnh nhất hành tinh thuộc về SATURN V của NASA (Mỹ).

- Liên Xô: SOYUZ

Tên lửa Soyuz là một tên lửa đẩy hạng trung mà Liên Xô/Nga dùng để đưa các vệ tinh nhân tạo, tàu vũ trụ lên không gian. Soyuz bắt nguồn từ tên lửa R-7, loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa đầu tiên trên thế giới của Liên Xô sử dụng năm 1959. 

Cho đến nay, Soyuz vẫn là loại tên lửa duy nhất của Nga đang được sử dụng để đưa con người lên vũ trụ.

- Mỹ: SATURN V

Saturn V (còn gọi là Tên lửa Mặt Trăng) là một phương tiện phóng siêu nặng của Mỹ đã được NASA đưa vào sử dụng từ năm 1967 đến năm 1973. Tên lửa đẩy hạng nặng Saturn V được chính tiến sĩ Wernher von Braun chế tạo - ông được mệnh danh là "Cha đẻ của chương trình vũ trụ Mỹ".

Tính đến năm 2021, Saturn V vẫn là tên lửa cao nhất, nặng nhất và mạnh nhất từng được đưa vào sử dụng.

- Trung Quốc: TRƯỜNG CHINH

Tính cho đến thời điểm hiện tại, dòng tên lửa Trường Chinh (Long March) do Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc (CNSA) chế tạo là dòng tên lửa vũ trụ mạnh nhất của Trung Quốc. Trong đó, Trường Chinh 5B là mạnh nhất, lớn nhất. CNSA cho Trường Chinh đi vào hoạt động từ năm 1970.

Nước này lên kế hoạch hoàn thành tên lửa Trường Chinh 9 vào năm 2028 và cho vào hoạt động năm 2030. Trường Chinh 9 được cho là mạnh tương đương SATURN V của Mỹ, hơn nữa còn có thể tái sử dụng. 

Có thể dễ dàng nhận thấy, Trung Quốc tuy đi chậm, đi sau Mỹ hay Liên Xô/Nga thì những bước đi của nước này khá chắc chắn và đang khiến chính Mỹ, Nga và nhiều quốc gia khác vừa bất ngờ vừa lo lắng. Còn đó nhiều 'cú đáp trả để ngỏ' của Trung Quốc thể hiện ở tham vọng chinh phục sao Hỏa, Mặt Trăng, xây trạm vũ trụ CSS... mà Mỹ và nhiều nước khác phải dè chừng!