“Mạnh tay” với các lễ hội có dấu hiệu bạo lực

Giải trí 19/02/2019 - 08:49

Những ngày đầu năm mới, rất nhiều lễ hội được tổ chức tại các tỉnh thành. Ngay từ những ngày cuối năm âm lịch, khi tổng kết năm 2018 và triển khai công tác tổ chức lễ hội năm 2019, nhiều phương án về xử lý, giải quyết những hạn chế, tồn tại ở các lễ hội đã được Bộ Văn hóa, thể thao & du lịch đưa ra bàn và chỉ đạo thực hiện.

Tại Hà Nội, theo đánh giá của Cục Văn hóa cơ sở, (Bộ VH-TT&DL), lễ hội Gióng đã diễn ra an toàn và đặc biệt, không còn tái diễn những cảnh tượng lộn xộn, phản cảm vì tranh cướp lễ vật. Là một trong những lễ hội lớn, có ý nghĩa trong văn hóa tín ngưỡng truyền thống của khu vực và cả nước, mùa lễ hội năm nào Khu di tích lịch sử văn hóa đền Sóc cũng thu hút hàng chục vạn du khách thập phương tìm về chiêm bái.

Nhiều năm qua, lễ hội Gióng đền Sóc còn nổi tiếng với tục “cướp giò hoa tre” và “trầu cau”. Hai năm trước, hội Gióng vẫn diễn ra phổ biến tình trạng chen lấn, xô đẩy, thậm chí là những hiện tượng tranh cướp đầy bạo lực, mang đến cái nhìn thiếu thiện cảm của không ít người đi lễ về hình ảnh của lễ hội.

Quyết tâm khắc phục bất cập này, thực hiện chỉ đạo sát sao từ Bộ VH-TT&DL, từ mùa lễ hội năm 2018, chính quyền địa phương, Ban tổ chức và cả cộng đồng dân cư đã quyết định thay đổi phương thức triển khai, đặc biệt là cách thức tán lộc hoa tre và trầu cau cho người đi lễ.

“Mạnh tay” với các lễ hội có dấu hiệu bạo lực - ảnh 1
Lễ hội Phết xã Hiền Quan, tỉnh Phú Thọ bị dừng hoạt động vì không đảm bảo được an ninh an toàn.

Theo đó, sau lễ cung tiến, “giò hoa tre” và “trầu cau” được di chuyển vào hậu cung, sau đó được chuyển với số lượng vừa đủ xuống đền Hạ, đền Mẫu để thờ cúng. Lộc hoa tre và trầu cau được BTC lễ hội phát cho người dân, đảm bảo để ai cũng được đáp ứng nhu cầu xin lộc đầu xuân. Hình ảnh người dân và du khách thập phương xếp hàng chờ xin lộc một cách văn minh, trật tự từ mùa lễ hội 2018 đã bước đầu khẳng định thành công của phương thức tổ chức mới này.

Tại lễ hội làng Ném Thượng (phường Khắc Niệm, TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh), vốn đã bị mang tiếng là bạo lực khi tại các lễ hội trước đây đã mang lợn ra chém công khai trước sân đình. Từ đó, trên mạng xã hội đã lan truyền nhiều hình ảnh phản cảm, bạo lực.

Từ “ông Ỉn” sau khi được rước đi quanh làng thì sẽ được đưa vào phòng kín để thực hiện nghi lễ. Trước đây, nghi lễ được diễn ra công khai ở sân đình. Nhưng từ năm 2016, nghi lễ chém lợn được thực hiện ở một khu được quây kín bạt bên phải đình. Nghi lễ kết thúc, cỗ ngọc tế thánh làm từ thịt của 2 “ông” được chuẩn bị trong 10 phút.

Cỗ ngọc sau khi được dâng lên cúng lễ sẽ được chia lộc cho các cụ cao niên và khách thập phương, phần còn lại được chia cho các suất đinh trong làng. Việc chém lợn được đưa vào nơi kín đáo nhờ có vận động, tuyên truyền giải thích cho người dân hiểu và khuyên người dân từ bỏ việc chém lợn giữa sân đình gây phản cảm và bạo lực.

Mới đây nhất, UBND huyện Tam Nông đã ban hành công văn gửi UBND xã Hiền Quan, BTC lễ hội Phết Hiền Quan về việc yêu cầu dừng tổ chức phần đánh phết tại lễ hội Phết xã Hiền Quan, huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

Theo đó, căn cứ vào kết quả phần đánh phết diễn ra ngày 16-2-2019 (ngày 12 tháng Giêng) tại lễ hội Phết xã Hiền Quan, huyện Tam Nông đã không thực hiện đúng như nội dung của Đề án về đổi mới công tác quản lý và tổ chức lễ hội Phết xã Hiền Quan năm 2019 đã được Bộ VH-TT&DL, Sở VH-TT&DL tỉnh Phú Thọ thẩm định vì đã không đảm bảo được an ninh, an toàn trong phần đánh phết như đề án đã xây dựng.

Theo yêu cầu của Sở VH,TT&DL tỉnh Phú Thọ, UBND huyện Tam Nông yêu cầu UBND xã Hiền Quan, BTC lễ hội Phết xã Hiền Quan dừng hoạt động hội đánh phết vào ngày 17-2 và hoạt động đánh phết vào các năm tiếp theo.

Văn bản cũng nhấn mạnh, các hoạt động khác vẫn tổ chức bình thường theo kế hoạch đề ra. UBND xã Hiền Quan tiếp tục nghiên cứu để đổi mới nội dung đánh phết đảm bảo phát huy đúng giá trị truyền thống của lễ hội, đảm bảo yếu tố văn hóa, văn minh, an ninh, an toàn trong tổ chức lễ hội, báo cáo UBND huyện xem xét, quyết định trước khi được tiếp tục phần đánh phết vào các năm tiếp theo theo quy định hiện hành.

Lễ hội Phết Hiền Quan là lễ hội truyền thống nhằm thể hiện sự thành kính, tri ân, tưởng nhớ công lao to lớn của Nữ tướng Thiều Hoa cùng các tướng lính, nghĩa quân của bà đã có công giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi giặc Hán; giáo dục lòng yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc và truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc Việt Nam.

Năm nay, chỉ vài phút sau khi những quả phết được tung ra, hội Phết Hiền Quan 2019 đã không thể đảm bảo được những cam kết cũng như các thể lệ đã đề ra trong đề án “Đổi mới công tác quản lý và tổ chức lễ hội Phết xã Hiền Quan, huyện Tam Nông” do UBND xã Hiền Quan xây dựng từ trước mùa lễ hội. Cảnh tượng hỗn loạn tiếp tục xảy ra khi phương án chia đội tham gia đánh phết của BTC đã bị phá vỡ, nhiều người từ bên ngoài tràn vào bãi đánh phết mặc cho lực lượng an ninh được bố trí dày đặc.

Ngay lập tức, BTC lễ hội đã quyết định tạm dừng và sau đó đã có thông báo chính thức sẽ không tiếp tục tổ chức đánh phết vào chiều 13 tháng Giêng như thường lệ. Thay vào đó, sẽ chỉ tổ chức lễ tế trong đền.

Theo bà Ninh Thị Thu Hương- Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, ngay sau những diễn biến xảy ra tại phần hội, Sở VH-TT&DL tỉnh Phú Thọ đã báo cáo về Cục và cho biết sẽ thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ những cam kết trước Bộ. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự cho lễ hội, Sở đã xin ý kiến Bộ VH-TT&DL, UBND tỉnh về việc tạm dừng phần hội theo đúng tinh thần của Nghị định 110 về quản lý và tổ chức lễ hội của Chính Phủ.

Xuân Thanh