"Mục sở thị" nơi trưng bày những bảo vật quốc gia hàng trăm năm tuổi

Văn hoá 24/01/2021 - 20:54

Ngoài phù điêu nữ thần Sarasvati vừa được công nhận bảo vật quốc gia, Bảo tàng tỉnh Bình Định đang trưng bày 4 phù điêu là bảo vật quốc gia và hàng ngàn phù điêu khác có giá trị lịch sử, văn hóa cao.

Theo đó, phù điêu nữ thần Sarasvati (thế kỷ XII) được phát hiện vào năm 1988 trong quá trình người dân khai thác đất tại khu vực phế tích tháp Châu Thành (khu vực Châu Thành, phường Nhơn Thành, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định). Phù điêu nữ thần Sarasvati còn tương đối nguyên vẹn, chỉ bị xước nhỏ ở phần mũi. Phù điêu có chất liệu đá sa thạch, chiều cao 80cm, rộng 60cm, dày 26cm, trọng lượng khoảng 200 kg. Phù điêu trang trí mặt chính diện, còn mặt sau lưng để trơn. Hình tượng thể hiện ở mặt chính là một vị nữ thần được khắc tạc nổi trong một hình vòm cung đầu nhọn hình lá nhĩ. Vị nữ thần có 3 đầu, bốn tay, thân mình uốn vặn trong tư thế múa, ngồi trên một tòa sen… Bảo tàng tỉnh Bình Định cũng cho hay, hiện Bảo tàng cũng có 4 bức phù điêu khác được công nhận là bảo vật quốc gia. Ngoài ra, ở đây còn có khoảng 10.000 hiện vật Chăm đang được trưng bày, lưu giữ. Cụ thể, phù điêu nữ thần MahishaSuraMardini (nữ thần Uma, thần Devi…), có niên đại khoảng thế kỷ XII được công nhận bảo vật quốc gia năm 2015. Trong thần thoại Ấn Độ, vị nữ thần này là vợ của thần Siva và là một trong số ba vị thần được sinh ra để trừ tất cả các loài quỷ đe dọa thế gian. Tác phẩm này thuộc giai đoạn đầu chuyển tiếp giữa phong cách Trà Kiệu sang phong cách Bình Định (XI-XII), họa tiết trang trí mượt mà, uyển chuyển, sống động như thực. Chiếc mũ đội đầu của nữ thần còn mang dáng dấp của phong cách Trà Kiệu… Phù điêu này cùng với bức phù điêu thần Brahma đã được đưa đi trưng bày tại Bỉ. Phù điêu Thần Brahma (thế kỷ XII - XIII) được công nhận bảo vật quốc gia năm 2016. Phù điêu thần Brahma có chiều cao 128cm, rộng 88cm, dày 23cm. Bức phù điêu này được tìm thấy trong cuộc khai quật tại tháp Dương Long (huyện Tây Sơn, Bình Định) năm 1984. Phù điêu đã được đưa đi trưng bày tại Áo và Bỉ năm 2003.

Phù điêu thể hiện thần Brahma

Cặp Chim thần GARUDA diệt rắn - bảo vật quốc gia. Gồm 2 Garuda trang trí đối xứng hai bên tường của tháp Mẫm (thị xã An Nhơn), có niên đại từ thế kỷ XII - XIII. Phù điêu Garuda 1: có chiều rộng 57cm, dày 23cm, cao 108cm; phù điêu Garuda 2: rộng 69cm, dày 20cm, cao 11cm. Theo thần thoại Ấn Độ, Garuda là loài chim thần được coi là vua của mọi loài chim và là vật cưỡi của thần Visnu.

 Doãn Công