Người Trung Quốc bị lắp camera trước cửa nhà

Công nghệ 29/04/2020 - 21:37

Khi Ian Lahiffe trở lại Bắc Kinh, anh thấy một camera giám sát gắn trên tường bên ngoài căn hộ của mình, ống kính chĩa thẳng vào cửa nhà.

Sau chuyến đi tới miền nam Trung Quốc, Lahiffe, 35 tuổi, và gia đình tự cách ly hai tuần ở nhà theo yêu cầu của chính quyền Bắc Kinh để ngăn sự lây lan của Covid-19. Anh cho biết không hề được báo trước về việc lắp camera.

Theo CNN, dù không có tuyên bố chính thức nào về việc camera phải được lắp bên ngoài những nhà có người đang bị cách ly, tình trạng này đã diễn ra ở một số thành phố ở Trung Quốc ít nhất từ tháng 2. 

Một quan chức ở Nam Kinh, Giang Tô, cho biết họ lắp camera để theo dõi sự ra vào căn hộ của người cách ly 24/24 giờ. Một quận thuộc thành phố Thiên An (Hà Bắc) thông báo trên website về việc sử dụng camera giám sát những người đang cách ly tại nhà. Trong khi đó, thành phố Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm, cũng cho biết họ dùng camera kết hợp AI để nhận diện và quản lý việc cách ly. Hãng viễn thông China Unicom đăng trên Weibo ngày 8/2 rằng họ hỗ trợ chính quyền Hàng Châu lắp 238 camera để theo dõi người cách ly.

Nhiều người dùng mạng xã hội này cũng chia sẻ hình ảnh chụp camera gắn bên ngoài nhà họ ở Bắc Kinh, Thẩm Quyến, Nam Kinh, Thường Châu và một số thành phố khác. 

Trung Quốc hiện chưa có luật về camera giám sát, nhưng thiết bị này đã dần trở thành một phần của cuộc sống. Chúng xuất hiện khắp nơi và theo dõi mọi người qua đường, bước vào nhà hàng, trong khu mua sắm, lên xe buýt... Đại dịch khiến camera tiến gần hơn tới cuộc sống cá nhân. Nó không còn nằm ở khu vực công cộng trong thành phố mà đã xuất hiện trước cửa nhà, thậm chí một vài trường hợp còn xuất hiện bên trong căn hộ.

Người Trung Quốc bị lắp camera trước cửa nhà - ảnh 1

Camera lắp bên ngoài căn hộ của Lahiffe và trên tủ trong nhà William Zhou.

William Zhou trở về nhà ở Thường Châu cuối tháng 2. Hôm sau, một công nhân và một cảnh sát đến lắp camera trên tủ tường trong nhà, ống kính hướng ra cửa ra vào. Khi anh hỏi camera sẽ quan sát những gì, người công nhân cho anh xem hình ảnh trên smartphone. "Tôi đứng trong phòng khách và camera ghi hình tôi một cách rõ ràng", Zhou nói. 

Anh thấy khó hiểu và hỏi sao camera không được lắp bên ngoài, nhưng cảnh sát cho biết nó có thể bị phá hoại. Khi anh gọi điện tới đường dây nóng để phàn nàn, hai quan chức địa phương tới nhà, đề nghị anh thông cảm và hợp tác với các nỗ lực kiểm soát dịch bệnh của chính quyền. Họ giải thích camera chỉ chụp ảnh tĩnh mỗi khi cửa mở chứ không quay video hay ghi âm.

"Tôi hạn chế gọi điện, sợ bị ghi lại cuộc trò chuyện. Tôi không thể ngừng lo lắng kể cả khi đi ngủ và đóng cửa phòng ngủ". Zhou nói và cho biết hai người khác cùng khu cũng bị lắp camera trong nhà.

Trung tâm kiểm soát dịch bệnh nơi Zhou sống xác nhận với CNN việc sử dụng camera để quản lý cách ly tại nhà, nhưng không chia sẻ chi tiết.

Một số người dùng Weibo ủng hộ vì cho rằng động thái này "giúp tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả", thậm chí kêu gọi chính quyền triển khai nhanh do lo ngại virus lây lan. Tian Zengjun, một luật sư ở Bắc Kinh nói việc lắp camera bên ngoài nhà ông không cần thiết, nhưng ông "vui vẻ tuân thủ". Một số khác lại tỏ ra băn khoăn rằng liệu biện pháp này có vi phạm quyền riêng tư.

Jason Lau, chuyên gia về quyền riêng tư ở Hong Kong, cho biết người dân Trung Quốc đã quen với sự hiện diện của camera từ trước khi đại dịch xảy ra. "Ở Trung Quốc, nhiều người mặc định rằng chính phủ đã tiếp cận nhiều thông tin cá nhân của họ. Nếu họ nghĩ biện pháp này giúp họ và cộng đồng an toàn, họ có thể sẽ không lo lắng nhiều về việc đó", Lau nói.

Theo đài CCTV, năm 2017, hơn 20 triệu camera giám sát được lắp đặt ở Trung Quốc. Tuy nhiên, các nguồn khác cho biết con số này còn cao hơn. Hãng nghiên cứu IHS Markit Technology ước tính 349 triệu camera giám sát tại nước này trong năm 2018 và dự kiến tăng lên 567 triệu năm 2021, trong khi ở Mỹ tương ứng là 70 triệu và 85 triệu camera.

Có 8 thành phố của Trung Quốc nằm trong danh sách 10 thành phố "bị giám sát" nhiều nhất thế giới theo bảng xếp hạng của Comparitech, dựa vào số camera trung bình trên 1.000 dân. 

Người Trung Quốc bị lắp camera trước cửa nhà - ảnh 2

10 thành phố có tỷ lệ camera giám sát lớn nhất. Nguồn: Comparitech.

Sau thời gian cách ly, camera lắp ở nhà dân sẽ được gỡ bỏ. Người công nhân nói Zhou có thể giữ lại camera miễn phí, nhưng anh thấy việc sống trong sự giám sát suốt hai tuần là quá đủ, nên đã dùng búa đập vỡ thiết bị.

"Camera ở các khu vực công cộng có thể giúp kiểm soát và phát hiện hành vi phạm pháp, nhưng chúng không nên hiện diện ở những chỗ riêng tư", anh nói.

Minh Minh (theo CNN)