Nhạc sĩ và ca khúc 'để đời': Bài cuối: Anh Bằng và những tình khúc 'không cô đơn'

29/07/2018 - 15:48 - Nguồn: tintuc.vn Yêu cầu xóa tin

Mong muốn những tình khúc Anh Bằng “không cô đơn” đã trở thành hiện thực. Bởi cho đến thời điểm này, các ca khúc do ông sáng tác hoặc phổ thơ của nhiều thi sĩ nổi tiếng luôn im đậm trong lòng khán giả như Hai mùa mưa, Sầu lẻ bóng, Bướm trắng, Hoa học trò, Chuyện hoa sim, Chuyện tình Lan và Điệp…

Những nhạc phẩm sống mãi với thời gian

Nhạc sĩ Anh Bằng tên thật là Trần An Bường, sinh năm 1925 tại tỉnh Ninh Bình. Ông theo học trung học ở Hà Nội trước khi di cư vào Nam năm 1954 và sinh sống ở Sài Gòn cho đến năm 1975. Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, ông sang Mỹ định cư theo diện đoàn tụ gia đình cho đến ngày hôm nay. Với một “gia tài” trên 300 ca khúc, mà hầu như ca khúc nào cũng được khán giả yêu mến, ông được xem là một hiện tượng hiếm có trong giới nhạc sĩ Việt Nam.

Sài Gòn đang vào mùa mưa. Tiếng mưa rơi làm cho nhiều người bồi hồi, xao xuyến với ca khúc Hai mùa mưa của nhạc sĩ Anh Bằng ra đời đã trên 40 năm. Cũng chính ca khúc này đã làm nên tên tuổi của nữ ca sĩ Trang Mỹ Dung. “Đầu năm 1967, tôi tham gia cuộc thi “Tuyển lựa ca sĩ” do Đài Truyền hình Sài Gòn tổ chức, may mắn được gặp nhạc sĩ Anh Bằng - tác giả của những nhạc phẩm trữ tình mà tôi rất ngưỡng mộ như: Sầu lẻ bóng, Nhật ký của hai đứa mình, Nỗi lòng người đi… Nhạc sĩ Anh Bằng khen giọng ca của tôi và khuyến khích tôi bước vào con đường ca hát. Và rồi nhạc phẩm Hai mùa mưa ra đời. Tôi may mắn được chú giới thiệu thu thanh bài hát này ở Hãng đĩa Asia Sóng Nhạc. Với âm điệu trữ tình hòa với lời bài hát mang đầy tính tự sự, êm dịu một nỗi buồn man mác, nhạc phẩm nhanh chóng được thính giả đón nhận. Trước khi thu một bài hát nào, chú thường đến nhà tập nhạc cho tôi rất kỹ. Tính chú vui vẻ, hiền hòa, nên luôn được người thân trong gia đình tôi quý mến. Tôi đã trình bày rất nhiều nhạc phẩm với nhiều chủ đề khác nhau, của nhiều nhạc sĩ tài danh. Nhưng hạnh phúc biết bao khi khán thính giả vẫn luôn nhắc đến Trang Mỹ Dung với nhạc phẩm Hai mùa mưa, nhạc phẩm đầu tiên tôi thu đĩa khi bước vào cuộc đời ca hát…” - Ca sĩ Trang Mỹ Dung nhớ lại.

Thành công vượt bậc của nhạc sĩ Anh Bằng còn phải kể đến nhạc phẩm Chuyện tình Lan và Điệp vừa xuất bản lần đầu 10.000 ấn bản đã bán sạch hết ngay trong tuần lễ đầu tiên. Các đại lý liên tục yêu cầu tái bản thật nhanh để tung ra thị trường. Ca khúc này đã đánh dấu mức cực thịnh của người hâm mộ và nhu cầu nghe, thưởng thức loại nhạc tình cảm gần gũi của Anh Bằng.

Nhắc đến nhạc sĩ Anh Bằng, không thể không nhắc đến “Huyền thoại Lê Minh Bằng” - một nhóm sáng tác được thành lập năm 1966, tên lấy từ nghệ danh ghép của ba nhạc sĩ: Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng. Khi sáng tác, ngoài nghệ danh Lê Minh Bằng, nhóm này còn ký chung các tên: Vũ Chương, Mạc Phong Linh, Mai Thiết Lĩnh, Trúc Ly… Không thể kể hết những ca khúc của nhóm sáng tác làm nức lòng khán giả trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, nhóm còn có các hoạt động khác từ năm 1966 đến 1975 như mở lớp dạy nhạc có tên là “Lớp nhạc Lê Minh Bằng” trên đường Hai Bà Trưng, Tân Định, Sài Gòn (cũ). Họ thay phiên nhau giảng dạy về lý thuyết (nhạc lý, ký âm) và thực hành (luyện giọng, xướng âm). Có khoảng 100 học viên nam nữ theo học, sau này trở thành nhiều ca sĩ danh tiếng của Sài Gòn. Theo tiết lộ của nhạc sĩ Lê Dinh trên tờ Nghệ Thuật xuất bản ở Canada, lúc đầu khi thành lập Nhóm Lê Minh Bằng thì ba người nhạc sĩ này đã họp lại và bàn bạc với nhau về đường lối sáng tác những bản nhạc của nhóm mình. Đó là làm sao sáng tác ra các ca khúc hợp với mọi tầng lớp dân chúng từ thành thị tới thôn quê, để ai cũng có thể thưởng thức được. Như vậy những bài hát này phải có lời ca trong sáng, giản dị, dễ nhớ và dễ thuộc lòng. Giai điệu và tiết tấu cũng nên đơn giản để dễ tập đàn, dễ tập hát (như điệu bolero, rumba slow, slow rock). Nhưng lý do vì sao mà họ hợp tác chung với nhau, ai là người viết nhạc, ai là người đặt lời, ai là người đặt tựa thì ít người biết, cũng như họ đã kiếm được bao nhiêu tiền, phân chia ra sao, thì cho tới nay vẫn còn là “huyền thoại” tức là vẫn còn là điều bí ẩn chưa được giải đáp một cách rõ ràng, thỏa đáng.

“Đệ nhất” phổ thơ thành nhạc

Bên cạnh những ca khúc xuất phát từ cảm xúc riêng của bản thân, nhạc sĩ Anh Bằng rất nổi tiếng với nhiều tác phẩm phổ từ thơ của các thi sĩ nổi tiếng Việt Nam. Đầu tiên là ca khúc Nếu vắng anh do ông phổ từ bài thơ Cần thiết của thi sĩ Nguyên Sa. Bài hát này được giới trẻ rất yêu thích vì nội dung có những câu thơ rất lãng mạn, phản ảnh rõ nét tuổi mơ mộng thời còn cắp sách đến trường. Sự kết hợp của thi sĩ Nguyễn Bính và nhạc sĩ Anh Bằng đã cho thính giả thưởng thức Bướm trắng, một bản nhạc rất trữ tình, nhẹ nhàng nhưng sâu sắc qua lời thơ, điệu nhạc: “Nhà nàng ở cạnh nhà tôi/ Cách nhau cái dậu mồng tơi xanh rờn/ Hai người sống giữa cô đơn/ Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi…”. Bài thơ Hoa học trò của thi sĩ Nhất Tuấn được nhạc sĩ Anh Bằng phổ nhạc vào năm 1965 với tên Bây giờ còn nhớ hay không. Ai cũng có một thời ngồi trên ghế nhà trường với biết bao kỷ niệm vui buồn nên đón nhận dòng nhạc chất chứa nhiều kỷ niệm, đẹp như một bức tranh vẽ này: “Bây giờ còn nhớ hay không?/ Ngày xưa hè đến phượng hồng nở hoa/ Ngây thơ em rủ anh ra/ Bảo nhặt hoa phượng về nhà chơi chung…”. Các ca khúc khác như Chuyện tình hoa trắng phổ từ bài thơ Hoa trắng thôi cài trên áo tím của nhà thơ Kiên Giang và Chuyện hoa sim phổ từ thơ của Hữu Loan đã làm nên tên tuổi cho rất nhiều ca sĩ Việt Nam.