Phẫu thuật ung thư phổi: Cần làm gì để giảm nguy cơ biến chứng?

Sức khoẻ 20/04/2021 - 07:55

Ung thư phổi là loại ung thư số 1 gây tử vong cho cả nam và nữ. Tuy nhiên, nếu được phát hiện đủ sớm, bệnh có thể được điều trị và mang lại tỷ lệ sống cao hơn.

Phẫu thuật ung thư phổi: Cần làm gì để giảm nguy cơ biến chứng? - ảnh 1

Một nhóm bác sĩ đang thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân.

 Các phương pháp điều trị ung thư phổi bao gồm:

• Hóa trị.

• Xạ trị.

• Phẫu thuật.

• Liệu pháp hướng đích, là phương pháp mới sử dụng thuốc để làm chậm hoặc ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư. Liệu pháp hướng đích được coi là một dạng hóa trị, nhưng nó nhắm vào các tế bào ung thư đặc hiệu hơn hóa trị thông thường, tiêu diệt cả các tế bào ung thư và tế bào lành.

Ung thư phổi được chia thành các giai đoạn để chỉ ra mức độ nghiêm trọng của bệnh. Giai đoạn 0 và 1 là giai đoạn sớm nhất, giai đoạn 2 và 3 ở giữa, và giai đoạn 4 là giai đoạn muộn nhất.

Đối với các bệnh ung thư giai đoạn đầu, phẫu thuật cắt bỏ khối u là phương pháp điều trị phổ biến nhất và thường là duy nhất. Đến giai đoạn 2, phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị chính, nhưng tiếp đó là các phương pháp điều trị khác. Phẫu thuật cũng được sử dụng trong ung thư phổi giai đoạn 3, nhưng thường được kết hợp với các liệu pháp khác. Đối với ung thư phổi giai đoạn 3, người ta vẫn đang tranh luận về loại phương pháp điều trị nào trước tiên.

Phẫu thuật không ít được thực hiện cho ung thư phổi giai đoạn 4 vì khi đó, ung thư đã di căn sang các cơ quan khác.

Tuy nhiên, phẫu thuật ung thư phổi có thể được thực hiện ở bệnh nhân giai đoạn 4 nếu ung thư chỉ di căn đến một vị trí khác - chẳng hạn như não - và vị trí đó đang đáp ứng tốt với điều trị.

Trong ung thư phổi giai đoạn muộn, các bác sĩ đôi khi tiến hành phẫu thuật để loại bỏ khối u gây đau vì nó xâm lấn vào thành ngực hoặc loại bỏ các phần phổi bị hủy hoại do nhiễm trùng.

Các bác sĩ điều trị ung thư sẽ phối hợp làm việc như một nhóm để giúp quyết định kế hoạch điều trị tốt nhất cho bệnh nhân. Vì việc lựa chọn phương pháp điều trị có thể rất phức tạp, nên sự hợp tác sẽ giúp xem xét tất cả các yếu tố cần thiết cho từng bệnh nhân.

Chuẩn bị cho phẫu thuật ung thư phổi như thế nào?

Phẫu thuật ung thư phổi có thể rất nặng nề đối với cơ thể. Có một số điều mà các bác sĩ muốn người bệnh thực hiện để giúp chuẩn bị cho cuộc phẫu thuật. Những bước này có thể giúp cơ thể khỏe để phẫu thuật và phục hồi tốt hơn sau đó.

Chuẩn bị trước mổ bao gồm:

• Đảm bảo tim và các cơ quan khác đủ khỏe để chịu được phẫu thuật. Các bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để xác định điều này.

• Kiểm tra chức năng phổi. Loại xét nghiệm này cho biết liệu phổi có thể chịu đựng được việc cắt bỏ một phần phổi hoặc toàn bộ phổi hay không.

• Rèn luyện thể lực: Bệnh nhân nên đi bộ khoảng 1,5km mỗi ngày trong tháng trước khi phẫu thuật. Ngoài ra, có thể đạp xe tại chỗ hoặc thực hiện một loại hoạt động thể chất nào đó khác. Rèn luyện thể lực giúp tăng cường sức khỏe tổng thể và giảm nguy cơ biến chứng như viêm phổi sau phẫu thuật.

• Bỏ thuốc lá. Ngày nay, rất ít bệnh nhân ung thư phổi vẫn tiếp tục hút thuốc lá, mặc dù họ có thể đã hút thuốc trước đó. Tuy nhiên, đối với những người vẫn hút thuốc, ngay cả một điếu thuốc trong hai tuần trước khi phẫu thuật cũng có thể làm tăng nguy cơ bị các biến chứng sau phẫu thuật như viêm phổi. Do đó không hút thuốc và không tiếp xúc với khói thuốc là rất quan trọng.

• Cố gắng tránh nhiễm trùng đường hô hấp trên. Tránh xa những người bị bệnh hoặc những người dễ bị nhiễm trùng, như trẻ nhỏ.

Hầu hết các bác sĩ phẫu thuật sẽ muốn bệnh nhân nhịn ăn trước khi phẫu thuật để tránh nguy cơ bị sặc khi gây mê. Tuy nhiên, một số cơ sở phẫu thuật đang thay đổi điều này. Bác sĩ có thể cho phép người bệnh uống một loại đồ uống chứa nhiều carbohydrate như Ensure để giúp cơ thể cảm thấy no hơn một chút trước khi phẫu thuật.

Ngoài ra, một số nơi cho người bệnh một số loại thuốc như thuốc giảm đau trước khi phẫu thuật.

Các loại phẫu thuật ung thư phổi

Tùy thuộc vào kích thước của khối u ung thư trong phổi, sức khỏe người bệnh và giai đoạn ung thư, bác sĩ phẫu thuật sẽ quyết định cắt bỏ bao nhiêu phần phổi. Các lựa chọn bao gồm:

• Cắt toàn bộ phổi: Toàn bộ phổi được cắt bỏ. Phẫu thuật này ít được thực hiện.

• Cắt bỏ thùy phổi: Cắt bỏ một hoặc hai thùy. Phổi trái có hai thùy, và phổi phải có ba thùy.

• Cắt bỏ phân đoạn: Một phân đoạn, là một phần của thùy phổi, được cắt bỏ.

• Cắt hình chêm: Hình chêm là phần nhỏ nhất của phổi có thể được cắt bỏ. Phẫu thuật này chỉ loại bỏ khối u và một số mô xung quanh.

Phẫu thuật ung thư phổi được thực hiện dưới gây mê.

Chăm sóc hậu phẫu cho bệnh nhân ung thư phổi

Sau khi phẫu thuật, nhân viên bệnh viện sẽ cố gắng giúp người bệnh đứng lên và đi lại trong vòng vài giờ sau phẫu thuật. Đó là vì vận động sớm có liên quan đến kết quả phẫu thuật tốt hơn.

Phẫu thuật ung thư phổi có liên quan đến đau sau phẫu thuật, đặc biệt nếu bệnh nhân được phẫu thuật mở và phải cắt xương sườn do phẫu thuật. Tuy nhiên, các cơ sở đã có những thay đổi để giảm sự phụ thuộc vào thuốc giảm đau opioid.

Trong quá trình phẫu thuật ung thư phổi, bác sĩ thường sẽ đặt ống dẫn lưu khí. Ống dẫn lưu này cũng có thể gây đau. Ông thường được rút khi bệnh nhân còn đang trong bệnh viện. Nếu bệnh nhân được xuất viện khi còn ống dẫn lưu, các bác sĩ sẽ rút ống ra sau vài ngày.

Ngoài đau, một số biến chứng liên quan đến phẫu thuật ung thư phổi có thể bao gồm:

• Viêm phổi.

• Cục máu đông.

• Vết mổ chậm liền.

• Tràn mủ màng phổi, là một nhiễm trùng trong khoang lồng ngực.

• Rung nhĩ, thường xảy ra từ 2-4 ngày sau phẫu thuật và thường là tạm thời. Nếu biến chứng này xảy ra, bệnh nhân có thể vẫn đang ở trong bệnh viện, vì vậy sẽ được nhân viên y tế sẽ theo dõi. Người bệnh có thể cảm thấy tim đập nhanh và sẽ nhận được thuốc để điều trị.

Thời gian nằm viện cho phẫu thuật ung thư phổi thường là 2-3 ngày đối với phẫu thuật xâm lấn tối thiểu và 3-5 ngày đối với phẫu thuật mở. Nguy cơ biến chứng do phẫu thuật thấp hơn khi bệnh nhân ra viện trở về nhà, nhưng vẫn nên thông báo cho bác sĩ biết nếu người bệnh bị:

• Sốt. Hầu hết bệnh nhân sẽ nóng hơn một chút sau khi phẫu thuật ung thư phổi, nhưng nếu nhiệt độ có xu hướng lên tới 38,5oC hoặc cao hơn thì cần báo cho bác sĩ.

• Tức ngực.

• Chảy dịch tại vết mổ.

• Có vấn đề về tiểu tiện.

• Khó thở.

Quá trình hồi phục hoàn toàn sau phẫu thuật ung thư phổi thường mất từ 4 đến 6 tuần. Cơ thể cần phải làm quen với hoạt động mà không có một phần phổi hoặc đôi khi là toàn bộ phổi.

Cơ thể sẽ không tạo ra phổi hoặc các bộ phận phổi mới ở vị trí của nó.

Khả năng sống khi bị ung thư phổi

Thắc mắc về khả năng sống sót sau phẫu thuật ung thư phổi là điều bình thường. Ung thư được phát hiện và điều trị càng sớm thì cơ hội sống càng cao. Đó là lý do tại sao việc tầm soát ung thư phổi được khuyến khích với người hút thuốc hoặc có tiền sử gia đình bị ung thư phổi. Hiện nay cũng có nhiều phương pháp điều trị hơn bao giờ hết cho bệnh ung thư phổi.

Theo Hội Ung thư Mỹ, tỷ lệ sống sau 5 năm đối với ung thư phổi không tế bào nhỏ (loại ung thư phổi phổ biến nhất) là:

• Ung thư tại chỗ: 63%.

• Ung thư di căn gần, nghĩa là ung thư đã lan đến các hạch bạch huyết hoặc các cấu trúc lân cận: 35%.

• Ung thư di căn xa, nghĩa là đã lan đến các cơ quan khác: 7%.

Cẩm Tú

Theo US News