Phiên sáng 18/1: Luật sư “bác” đề nghị của Viện Kiểm sát

18/01/2018 - 12:15 - Nguồn: bizlive.vn Yêu cầu xóa tin
Phiên sáng 18/1: Luật sư “bác” đề nghị của Viện Kiểm sát

Luật sư Trần Minh Hải thẩm vấn tại tòa.

Trong phiên xét xử sơ thẩm đại án ngành ngân hàng vụ Phạm Công Danh sáng nay 18/1, luật sư Trần Minh Hải, bào chữa cho bị cáo Phạm Công Danh, nguyên Chủ tịch VNCB, nguyên chủ tịch Tập đoàn Thiên Thanh thẩm vấn liên quan đến vấn đề phát sinh mới.

Luật sư đề cập chiều 16/1, khi thẩm vấn các sai phạm liên quan cho vay tại TPB, trong phần thẩm vấn của các đại diện của Viện Kiểm sát thẩm vấn đại diện Ngân hàng CB có phát sinh một vấn đề hoàn toàn mới, đó là quan điểm đánh giá thiệt hại mới. Theo quan điểm của VKS có một thiệt hại phát sinh từ lãi suất dự kiến.

Tức là khi VNCB huy động tiền gửi của người dân lãi suất cao, sau đó đáng lẽ đem cho vay thì sẽ được lợi nhuận nhưng đem tiền gửi liên ngân hàng của 3 ngân hàng trong vụ án này thì sẽ thu được lãi suất thấp vì là tiền gửi không kỳ hạn, đó là lãi suất dự kiến và là thiệt hại của vụ án này. Luật sư cho rằng đây là vấn đề rất mới, luật sư cần làm rõ cơ sở thực tiễn pháp lý liên quan vấn đề này.

Luật sư Hải tiến hành hỏi Phan Thành Mai, nguyên TGĐ VNCB. Luật sư đề cập, ngân hàng là tổ chức trung gian tài chính, huy động tiền gửi dân cư sau đó cho vay. Nếu cho vay được gốc, lãi thì có tiền trả lại cho dân cư. Vậy trong trường hợp cho vay mà lại gây ra nợ xấu dẫn đến tạm thời tiền vay mắc ở khách hàng vay thì khả năng trả nợ lại cho người gửi tiền như thế nào, có bị ảnh hưởng khả năng chi trả không?

Bi cáo Mai trả lời, ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng chi trả tiền cho người gửi tại ngân hàng.

Luật sư hỏi trong tổng nguồn vốn huy động từ dân cư, sau đó ngân hàng sử dụng vào hoạt động cho vay. Vậy vào thời điểm Mai là TGĐ VNCB thì tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ, bao nhiêu phần trăm là nợ xấu? Mai trả lời tại thời điểm bị cáo tiếp nhận ngân hàng thì nợ xấu là khoảng 98%.

Điều này nói lên như thế nào về tỷ lệ khả năng chi trả? Luật sư hỏi. Theo Mai tức là toàn bộ khoản tiền đó đã bị sử dụng, nên không còn tiền để chi trả cho những tổ chức kinh tế và cư dân gửi tiền vào ngân hàng.

Giả sử có vài nghìn tỷ huy động vốn của dân thì theo tôi hiểu, người trước huy động thì đến kỳ huy động người sau trả cho người trước. Trong bối cảnh như vậy việc lấy tiền đó đi cho vay tiếp thì nó là bảo đảm nguyên tắc rủi ro thanh khoản hay tự sát về thanh khoản. Mai trả lời xét trong trường hợp đấy là rủi ro.

Anh cho HĐXX rõ là vào thời điểm anh là TGĐ VNCB, liên quan đến vấn đề lãi suất ở đây thì có vấn đề liên quan tỷ lệ an toàn vốn  thì NHNN quy định như thế nào về tỷ lệ an toàn vốn này? Mai trả lời NHNN quy định buộc tỷ lệ an toàn vốn là 9%. Dựa trên tỷ lệ vốn chủ sở hữu/ tổng tài sản.

Tổng tài sản có của ngân hàng là bao nhiêu? Tại thời điểm bị cáo tiếp nhận gần 20.000 tỷ. Vốn là bao nhiêu? Âm 2.800 tỷ.

Âm 2.800 tỷ/ 20.000 tỷ, tức tỷ lệ an toàn vốn là khoảng 0,1%, tức kém cả trăm lần so với tỷ lệ an toàn vốn quy định. Mai trả lời vâng.

Luật sư tiến hành hỏi đại diện Cơ quan Giám định NHNN. Luật sư đề cập, quan điểm của VKS, VNCB giai đoạn đó đi huy động tiền gửi của dân, ddáng lẽ đem cho vay thì sẽ thu được lãi cao và lợi nhuận. Vậy có quy định pháp luật nào bắt buộc trong mọi trường hợp ngân hàng khi huy động được tiền gửi tiết kiệm từ người dân phải đem tiền gửi đó cho vay không?

Đại diện Cơ quan Giám định NHNN cho biết trong trưng cầu giám định của C46 không có nội dung đó. Xin không trả lời.

Trong kết luận giám định về việc gửi tiền là sai hay đúng. Đây là khía cạnh khác của gửi tiền bởi nếu theo quan điểm của VKS thì không được gửi tiền mà phải đem cho vay. Phía đại diện Cơ quan giám định NHNN cho biết trong quy định không cấm việc tiền huy động chỉ được cho vay.

Có quy định nào trong lĩnh vực ngân hàng các ngân hàng không được đem tiền huy động để đem cho vay trong một số trường hợp không? Phía đại diện cơ quan giám định NHNN trả lời trong trường hợp tôi đi giám định thì các tiền gửi đều được phép.

Trong quy chế dự trữ bắt buộc có phải NHNN yêu cầu mọi TCTD trong nguồn tiền huy động phải giữ lại một tỷ lệ nhất định để làm dự trữ bắt buộc không? NHNN: Tôi nghĩ là có.

Qua xét hỏi tôi làm rõ nhiều vấn đề thực tiễn xảy ra ở ngân hàng liên quan đến tỷ lệ chi trả không bảo đảm, tỷ lệ an toàn vốn kém gấp hàng trăm lần quy định. Theo quy định Thông tư 13 về Tỷ lệ bảo đảm cho hoạt động ngân hàng thời kỳ đó thì có 1 quy định liên quan vấn đề tiền gửi xin anh cho ý kiến.

Tại Điều 18 Thông tư 13, TCTD không được phép sử dụng nguồn vốn huy động để cho vay nếu không đáp ứng các tỷ lệ an toàn tại tại thông tư này. Vậy trong trường hợp này mọi tỷ lệ đều không bảo đảm, thì VNCB có được phép cho vay không?

Phía đại diện cơ quan giám định NHNN trả lời tôi xin không trả lời vì trong trường hợp giám định VNCB không cho vay.

“Qua phần thẩm vấn tôi làm rõ cả thực tiễn lẫn quy định pháp luật trong trường hợp này, VNCB cứ huy động vốn vào là phải đem cho vay là không thể có”, luật sư Hải trình bày tại tòa.

Theo luật sư, vấn đề thiệt hại từ lãi suất dự kiến thời gian gần đây xuất hiện ở một số vụ đại án, nó tái diễn ở phiên tòa này. Nhưng qua thực tiễn và cơ sở pháp lý luật sư đề nghị HĐXX không xem xét vấn đề thiệt hại từ lãi suất dự kiến ở phiên tòa này.

 

HUYỀN TRÂM