Phó thủ tướng Vũ Đức Đam: 2 Đại học quốc gia phải là đầu tàu kéo

Giáo dục 22/04/2021 - 23:01

TTO - Qua 26 năm, hai đại học quốc gia đang dần từng bước vươn tới mục tiêu đặt ra ở mức độ nhất định nhưng chặn đường trước mắt còn rất dài. Hai đại học quốc gia sẽ là hạt nhân, đầu tàu kéo tất cả các trường đại học đi lên.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam: 2 Đại học quốc gia phải là đầu tàu kéo - ảnh 1

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam (giữa) chủ trì buổi làm việc - Ảnh: TRẦN HUỲNH

Hiện hai ĐH quốc gia đã có thứ hạng trong nhiều bảng xếp hạng và nói khiêm tốn chúng ta đang ở tầm khu vực và đang từng bước vươn lên"

Phó thủ tướng VŨ ĐỨC ĐAM

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh như vậy tại buổi làm việc với Bộ GD-ĐT, Bộ Khoa học - công nghệ và hai ĐH Quốc gia TP.HCM và Hà Nội để bàn các giải pháp để đạt các mục tiêu phát triển của hai ĐH này vào chiều 22-4 tại TP.HCM.

ĐH Quốc gia đang ở tầm khu vực

Theo Phó thủ tướng Vũ Đức Đam, khi thành lập hai ĐH quốc gia có nhiều mục tiêu nhưng trong đó có 3 mục tiêu chính: thứ nhất, việc thành lập hai ĐH quốc gia nhằm hướng tới hình thành hai trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và nghiên cứu khoa học hàng đầu của đất nước, vươn tới tầm khu vực và quốc tế.

Thứ hai, thời điểm đó việc lập ra hai ĐH quốc gia, một mô hình rất đặc biệt, có con dấu quốc huy, nhằm mục đích từ đây sẽ hình thành mô hình quản trị đại học mới, tiên tiến trên thế giới, để phát huy hết trí tuệ của mọi cá nhân, đơn vị, từ thầy cô giáo đến học sinh. Sau này vấn đề tự chủ đại học, ý tưởng mong muốn từ mô hình này.

Việc tự chủ không chỉ giữa ĐH quốc gia với Bộ GD-ĐT mà còn giữa ĐH quốc gia với các trường thành viên, giữa trường với các tổ chức bộ môn, thậm chí từng giảng viên, sinh viên của trường. Cơ chế quản trị đại học đó còn nhằm mục tiêu huy động được tất cả mọi nguồn lực, sử dụng một cách hiệu quả nhất. Môi trường quản trị tăng cường hợp tác với nhà nước, doanh nghiệp, với các cơ sở nghiên cứu ngoài trường, không chỉ trong nước mà quy mô quốc tế.

Thứ ba, mục đích xác định để vươn tới là xây dựng đại học mang tên quốc gia là nơi làm việc, học tập, sinh hoạt thực sự mô phạm, văn hóa… từ đó lan toả những điều tốt đẹp nhất trong xã hội.

"Bây giờ nhìn lại chúng ta thấy đó là sứ mệnh rất vinh quang nhưng cũng nặng nề của hai ĐH quốc gia. Mỗi ĐH quốc gia có thuận lợi, khó khăn riêng nhưng ban đầu ĐH Quốc gia TP.HCM có những khó khăn hơn. Qua 26 năm, ĐH quốc gia đang dần từng bước vươn tới mục tiêu đặt ra ở mức độ nhất định nhưng chặn đường trước mắt còn rất dài", Phó thủ tướng nói.

Mong sớm có nghị định về ĐH Quốc gia

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam: 2 Đại học quốc gia phải là đầu tàu kéo - ảnh 2

PGS.TS Mai Thanh Phong, hiệu trưởng Trường ĐH Bách khao (ĐH Quốc gia TP.HCM), phát biểu tại buổi làm việc - Ảnh: TRẦN HUỲNH

Tại buổi làm việc, PGS.TS Vũ Hải Quân - giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM - đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn đến năm 2030: tiên phong thực hiện tự chủ đại học, từng bước hoàn thiện mô hình tự chủ, mô hình quản trị, phấn đấu 100% các đơn vị thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ thực hiện tự chủ đại học trước 2025.

ĐH Quốc gia TP.HCM kiến nghị Chính phủ ủng hộ và sớm ban hành nghị định về ĐH quốc gia, quy chế tổ chức và hoạt động của đại học quốc gia và các cơ sở giáo dục đại học thành viên; ủng hộ đại học quốc gia xây dựng cơ chế thử nghiệm để thực thi tự chủ đại học trong bối cảnh còn nhiều các quy định pháp lý khác cản trở tiến trình tự chủ đại học, trình Thủ tướng ra quyết định;

Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt giao bổ sung thêm kinh phí cho kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, giao nhiệm vụ, đặt hàng ĐH Quốc gia TP.HCM…

Với Bộ GD-ĐT, ĐH Quốc gia TP.HCM kiến nghị bộ sớm trình Chính phủ dự thảo nghị định về ĐH quốc gia, quy chế tổ chức và hoạt động của ĐH quốc gia và các cơ sở giáo dục đại học thành viên; ủng hộ ĐH Quốc gia TP.HCM cùng tham gia, xây dựng và triển khai các đề án do Bộ GD-ĐT chủ trì…

Đối với hai ĐH quốc gia tăng cường phối hợp, thống nhất đăng ký với Chính phủ, Bộ GD-ĐT, Bộ KH-CN cùng thực hiện các nhiệm vụ chiến lược quốc gia, các chương trình nghiên cứu trọng điểm và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. 

Cụ thể: xây dựng và triển khai ít nhất một chương trình nghiên cứu chung, thí điểm thực hiện chương trình trao đổi sinh viên, nhất là sinh viên các ngành liên quan đến khoa học quản lý, kinh tế và xã hội, tiến tới cùng cấp bằng chung.

Phối hợp thực hiện kỳ thi đánh giá năng lực: xây dựng ngân hàng câu hỏi, chuẩn hóa quy trình ra đề và tổ chức thi, từng bước tiến tới tổ chức chung một kỳ thi. Chia sẻ thông tin, thống nhất nội dung, quy trình thực hiện dự án phát triển các ĐH quốc gia Việt Nam.

PGS.TS Nguyễn Hoàng Hải - phó giám đốc thường trực ĐH Quốc gia Hà Nội - cũng cho hay trước buổi làm việc này, cả hai ĐH quốc gia đã thống nhất các nội dung kiến nghị, cả hai ĐH đều rất mong Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nghị định về ĐH quốc gia. Trong đó có hai điểm quan trọng là có quy chế đào tạo riêng và quy chế liên quan đến tổ chức, nhân lực.

Cho biết ĐH Quốc gia Hà Nội có chương trình tài năng, theo ông Hải, sắp tới hai ĐH quốc gia mong muốn phát triển chương trình tài năng, mở rộng chương trình tài năng về quản lý, quản trị.

Ông cũng đề xuất xây dựng một chương trình có thể luân chuyển cán bộ, trao đổi sinh viên và quỹ học bổng sinh viên để trao đổi người học giữa hai ĐH quốc gia với nhau, sau đó phát triển ra các viện nghiên cứu.

Hai ĐH quốc gia muốn thành lập thêm trường

ĐH Quốc gia TP.HCM kiến nghị Chính phủ ủng hộ và phê duyệt chủ trương thành lập Trường ĐH Khoa học sức khỏe và Trường ĐH Công nghệ môi trường là trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM.

Còn ĐH Quốc gia Hà Nội mong Chính phủ quan tâm đề án thành lập Trường ĐH luật thuộc ĐH này. Dự án này tại Hòa Lạc, chương trình tài năng trong đó tích hợp các kiến thức liên ngành với nhau.