Phương Tây phục Putin lập Bước đệm tài chính chống trừng phạt

Thế giới 02/11/2018 - 07:51

() - Bước đệm tài chính đã kết nối các cấu trúc, tăng khả năng chống chọi của kinh tế Nga với tác động từ bên ngoài và rung lắc từ bên trong...

Thiết lập Bước đệm tài chính giúp Nga miễn nhiễm cao nhất với cấm vận-trừng phạt

Reuters ngày 31/10 bình luận rằng, việc Nga thiết lập một Bước đệm tài chính với "độ dày" lên đến 200 tỷ USD nhằm đảm bảo khả năng chống lại cấm vận-trừng phạt của Mỹ-phương Tây là một giải pháp tuyệt vời.

Xin nhắc lại, từ quý III/2017, theo yêu cầu của Tổng thống Putin, chính phủ Nga đã thiết lập một Bước đệm tài chính từ toàn bộ lợi nhuận có được từ phần dầu thô xuất khẩu với giá từ trên 40 USD/thùng.

"Theo quy tắc tài chính, mọi khoản doanh lợi từ giá dầu cao hơn 40 USD/ thùng đều được đưa vào Bước đệm tài chính. Đây là khoản dự trữ bên cạnh Quỹ dự trữ ngoại hối và vàng do Ngân hàng Trung ương nắm giữ", Reuters luận giải.

Phương Tây phục Putin lập Bước đệm tài chính chống trừng phạt - ảnh 1
Bước đệm tài chính đảm bảo độ an toàn cho nền kinh tế Nga

Bộ Tài chính Nga nhận định, với tình hình giá dầu đang ở điểm cực thịnh như hiện nay, Bước đệm tài chính sẽ có độ dày lên 14,2 nghìn tỷ ruble - khoảng 216,1 tỷ USD - tương đương 12% GDP vào năm 2021.

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng việc thiết lập Bước đệm tài chính là chính sách tài chính cực kỳ thận trọng của Moscow, song nó cũng cho thấy Tổng thống Putin ưu tiên cho ổn định hơn là phát triển.

Thiết lập Bước đệm tài chính sẽ khiến Nga thiếu nguồn lực cho các chương trình kinh tế lớn và ước vọng của Tổng thống Putin đưa kinh tế Nga khi gia nhập  nhóm những nền kinh tế hàng đầu thế giới vào năm 2024 sẽ không thể đạt được.

"Điều này là tốt cho ngân sách và quan điểm ổn định tài chính, nhưng xấu nếu nhìn từ quan điểm phát triển kinh tế. Dự trữ tăng khiến nguồn lực cho đổi mới kinh tế bị thiếu hụt", ông Vladimir Tikhomirov, chuyên gia kinh tế tại BCS nhận định.

“Đó là một chính sách tài chính bó hẹp. Điều đó khiến cho các cấu trúc kinh tế khó có dấu hiệu khả quan, ngoại trừ dự báo kinh tế vĩ mô", ông Alexandra Suslina, một chuyên gia tư vấn kinh tế Nga nhận xét.

Tuy nhiên, theo Reuters, Tổng thống Putin và giới lãnh đạo Nga muốn thiết lập Bước đệm tài chính nhằm tránh cho nền kinh tế lặp lại cú sốc như năm 2014, mà gây ra bởi trừng phạt của Mỹ-phương Tây hoặc một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu mới.

Điều đó là hoàn toàn có cơ sở, khi Mỹ cảnh báo có thể tiến hành bước hai của hệ thống trừng phạt nhiều tầng nấc với Nga, liên quan đến "vụ Skripal", vũ khí hoá học của Syria hay can thiệp vào tình hình Ukraine, nếu Moscow không "biết điều".

Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Duma Quốc gia Nga Andrei Makarov cho biết: “Lần đầu tiên trong nhiều năm, chúng tôi mới có thể xây dựng kế hoạch đảm bảo thặng dư ngân sách khoảng 2 nghìn tỷ ruble".

Phương Tây phục Putin lập Bước đệm tài chính chống trừng phạt - ảnh 2
Tổng thống Putin luôn xem giữ ổn định cho đất nước là quan trọng nhất

Cùng với Bước đệm tài chính, thặng dư ngân sách sẽ giúp cho chính phủ Nga đủ khả năng "bảo vệ nền kinh tế khỏi bất kỳ sự rung chuyển nào do tình hình trên thị trường dầu mỏ hoặc từ bất kỳ sự trừng phạt đối với nước Nga", ông Makarov khẳng định.

Như vậy, bất luận thế nào, Bước đệm tài chính sẽ giúp nước Nga có độ miễn nhiễm cao nhất với mọi biện pháp trừng phạt của Mỹ và phương Tây, tránh cho nước Nga phải rơi vào thế bị kẹp bởi hai gọng kìm nguy hại : Cấm vận-Giá dầu.

Những hiệu ứng tích cực từ việc thiết lập Bước đệm tài chính theo ý tưởng của Tổng thống Putin

Theo giới phân tích, nhận định việc thiết lập Bước đệm tài chính sẽ khiến kinh tế Nga thiếu động lực để phát triển là không chuẩn xác, mà có thể nhận diện đây là một cách tạo động lực phát triển mạnh mẽ.

Nếu như các chuyên gia kinh tế cho rằng Bước đệm tài chính chỉ "làm đẹp" các báo cáo kinh tế vĩ mô của chính phủ Nga, thì xin phép đưa ra một vài phân tích cho thấy quyết định của Tổng thống Putin tạo rất nhiều hiệu ứng tích cực cho kinh tế vi mô.

Thứ nhất, việc thiết lập Bước đệm tài chính đã tạo sức ép làm giảm giá thành trong sản xuất dầu thô của Nga

Có thể thấy, nếu xuất khẩu dầu thô với giá 75 USD/thùng và được hoạch toán tất cả thì để tăng doanh lợi, các doanh nghiệp ngành dầu mỏ của Nga hoàn toàn có thể ưu tiên tăng năng suất hơn là giảm chi phí.

Bởi tăng năng suất luôn dễ thực hiện hơn giảm chi phí và khi giá dầu đang ở điểm cực thịnh thì đương nhiên tăng năng suất có lợi hơn nhiều. Tuy nhiên, khi xuất khẩu với giá 75 USD/thùng mà chỉ được hoạch toán với giá 40 USD/thùng thì vấn đề sẽ khác.

Bước đệm tài chính sẽ tạo sức ép với các doanh nghiệp ngành dầu mỏ của Nga phải tìm mọi cách giảm giá thành để có thể đảm bảo được tỳ suất doanh lợi khả thi nhất.  Đây là nguyên tắc kinh tế thông thường. 

Phương Tây phục Putin lập Bước đệm tài chính chống trừng phạt - ảnh 3
Ngành dầu mỏ Nga có nhiều động lực từ việc thiết lập Bước đệm tài chính

Thứ hai, tạo động lực cho phát triển công nghệ trong nước và gia tăng tỷ lệ nội địa hoá trong kỹ thuật sản xuất dầu thô của Nga

Khi hệ số doanh lợi bị khống chế bởi mức giá sàn 40 USD/thùng thì việc nhập khẩu hay tiếp nhận công nghệ của nước ngoài sẽ khiến các doanh nghiệp ngành dầu mỏ của Nga "lỗ thật".

Do vậy, khai thác và phát triển công nghệ trong nước đương nhiên trở thành ưu tiên số một, vì vừa tránh phải sử dụng ngoại tệ để nhập công nghệ, vừa tận dụng được lợi thế của đồng ruble yếu để giảm giá thành.

Đây chính là động lực gia tăng tỷ lệ nội địa hoá trong kỹ thuật sản xuất dầu thô và các ngành công nghiệp phục vụ khai thác-sản xuất thứ vàng đen này, thậm chí còn giúp đa dạng hoá sản phẩm từ công nghệ cracking dầu mỏ.

Thứ ba, tạo động lực sử dụng đồng ruble trong giao dịch dầu mỏ và phục vụ ngành công nghiệp dầu mỏ cũng như các lĩnh cực liên quan

Phương Tây phục Putin lập Bước đệm tài chính chống trừng phạt - ảnh 4