Thềm băng nguyên vẹn cuối cùng của Canada sụp đổ

Khoa Học 13/08/2020 - 01:24

Ảnh vệ tinh của công ty Planet Labs cho thấy diện tích thềm băng Milne giảm gần một nửa (43%) sau lần nứt vỡ gần đây nhất.

Thềm băng nguyên vẹn cuối cùng của Canada sụp đổ - ảnh 1

Thềm băng Milne nứt vỡ nhìn từ vệ tinh. Ảnh: Yahoo.

Nằm trên đảo Ellesmere ở rìa phía bắc của Canada, thềm băng Milne nứt vỡ hôm 30 - 31/7, tạo ra khối băng trôi nổi tự do rộng 80 km2. Vào ngày 3/8, khối băng này lại tiếp tục vỡ thành hai mảnh và trôi ra biển Bắc Băng Dương.

Thềm băng là tảng băng nổi dày ở mặt trước sông băng, tràn từ đất liền ra biển. Bốn phía của đảo Ellesmere từng được bao phủ bởi thềm băng. Vào đầu thế kỷ 20, thềm băng ở đây có diện tích 8.600 km2. Nhưng từ sau năm 2000, khí hậu ấm lên nhanh chóng khiến diện tích thềm băng giảm xuống 1.050 km2. Các sự kiện nứt vỡ vào năm 2003, 2005, 2008, 2011, 2012 và 2020, làm thềm băng thu hẹp tới dưới 500 km2. Riêng Milne, thềm băng nguyên vẹn cuối cùng còn sót lại trên đảo trước đây, hiện nay chỉ rộng 106 km2.

Ảnh chụp bằng vệ tinh Dove do công ty Planet Labs ở California, Mỹ, chia sẻ cho thấy vô số ao nước tan chảy bao phủ bề mặt thềm băng. Sự xuất hiện của nước lỏng có thể gây ra vấn đề lớn cho thềm băng. Nếu nước chảy vào khe nứt, vết nứt sẽ mở rộng. Nước sẽ tràn xuống các rãnh, ngấm xuống đáy thềm băng trong quá trình có tên thủy lực cắt phá. Điều này sẽ làm cả thềm băng yếu đi.

Theo Luke Copland, chuyên gia băng hà học ở Khoa Địa lý của Đại học Ottawa, Milne và những thềm băng khác tại Canada sẽ biến mất trong vòng vài thập kỷ tới. Hôm 30/7, NASA cũng chụp ảnh hai chỏm băng khổng lồ biến mất trên đảo Ellesmere. Chúng đã bao phủ bề mặt khu vực trong hàng trăm năm, nhưng bị xóa sổ bởi biến đổi khí hậu trong chưa đầy 40 năm.

Mùa hè ở vùng biển Bắc Cực thuộc Canada nóng hơn 5 độ C so với mức trung bình trong 30 năm qua, theo Copland. Điều đó đe dọa các chỏm băng nhỏ hơn, bởi chúng có thể tan chảy nhanh chóng vì không có khối lượng lớn giúp giữ lạnh như các sông băng lớn. Khi một chỏm băng biến mất, nhiều nền đá lộ ra, sau đó nóng lên và đẩy nhanh quá trình tan chảy.

An Khang (Theo Yahoo)