Thời hạn giám định tư pháp không thuộc diện bắt buộc trưng cầu tối đa là 3 tháng

Văn hoá 25/06/2020 - 09:05

Luật Giám định Tư pháp sửa đổi vừa được Quốc hội thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2021 đã bổ sung, qui định nhiều điểm mới quan trọng về quyền, nghĩa vụ của người giám định, người trưng cầu, thời hạn giám định...

Theo luật mới được ban hành, giám định tư pháp là việc người giám định tư pháp sử dụng kiến thức, phương tiện, phương pháp khoa học, kỹ thuật, nghiệp vụ để kết luận về chuyên môn những vấn đề có liên quan đến hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự, giải quyết vụ việc dân sự, vụ án hành chính theo trưng cầu của cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng hoặc theo yêu cầu của người yêu cầu giám định theo quy định của Luật này.

Người yêu cầu giám định là người có quyền tự mình yêu cầu giám định sau khi đã đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng trưng cầu giám định mà không được chấp nhận.

Người có quyền tự mình yêu cầu giám định bao gồm đương sự trong vụ việc dân sự, vụ án hành chính, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hình sự hoặc người đại diện hợp pháp của họ, trừ trường hợp việc yêu cầu giám định liên quan đến việc xác định trách nhiệm hình sự của bị can, bị cáo.

Thời hạn giám định tư pháp không thuộc diện bắt buộc trưng cầu tối đa là 3 tháng - ảnh 1
Ảnh minh họa

Luật cũng bổ sung qui định người giám định từ chối tiếp nhận trưng cầu, yêu cầu thực hiện giám định trong các trường hợp: Nội dung trưng cầu, yêu cầu giám định không phù hợp với phạm vi chuyên môn hoặc không có đủ năng lực, điều kiện cần thiết cho việc thực hiện giám định; Đối tượng giám định, tài liệu liên quan được cung cấp không đầy đủ hoặc không có giá trị để kết luận giám định sau khi đã đề nghị người trưng cầu, người yêu cầu giám định bổ sung, làm rõ nhưng không được đáp ứng; thời gian không đủ để thực hiện giám định; Tính độc lập, khách quan của việc thực hiện giám định không được bảo đảm.

Khi từ chối giám định, trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định trưng cầu hoặc yêu cầu giám định, người giám định phải thông báo bằng văn bản cho người trưng cầu, người yêu cầu giám định lý do.

Đồng thời, tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định tư pháp cũng có quyền yêu cầu người trưng cầu, người yêu cầu giám định cung cấp kịp thời, đầy đủ thông tin, tài liệu, mẫu vật cần thiết cho việc giám định; được nhận tạm ứng chi phí giám định tư pháp khi nhận trưng cầu, yêu cầu giám định; được thanh toán kịp thời, đầy đủ chi phí giám định tư pháp khi trả kết quả giám định.

Bên cạnh đó, trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được trưng cầu, yêu cầu giám định phải phân công người có trình độ chuyên môn, khả năng nghiệp vụ phù hợp với nội dung trưng cầu, yêu cầu giám định, chịu trách nhiệm về năng lực chuyên môn của người đó và thông báo cho người trưng cầu, người yêu cầu giám định, trừ trường hợp pháp luật quy định thời hạn ngắn hơn.

Người đứng đầu tổ chức được trưng cầu, yêu cầu giám định có trách nhiệm chỉ đạo, đôn đốc việc tổ chức thực hiện giám định; Bảo đảm thời gian, trang thiết bị, phương tiện và các điều kiện cần thiết khác cho việc thực hiện giám định; bồi thường thiệt hại nếu cố ý kết luận giám định sai, gây thiệt hại cho cá nhân, tổ chức; Chịu trách nhiệm về kết luận giám định do mình đưa ra…

Điểm mới đáng chú ý là sửa đổi về thời hạn giám định tư pháp. Cụ thể, thời hạn giám định được tính từ ngày tổ chức, cá nhân được trưng cầu giám định nhận được quyết định trưng cầu giám định và kèm theo đầy đủ hồ sơ, đối tượng giám định, thông tin, tài liệu, đồ vật, mẫu vật cần thiết cho việc giám định.

Trong quá trình thực hiện giám định, nếu cần phải bổ sung thêm hồ sơ, tài liệu thì thời gian đến khi nhận được hồ sơ, tài liệu bổ sung không tính vào thời hạn giám định.

Thời hạn giám định tư pháp đối với các trường hợp bắt buộc phải trưng cầu giám định được thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.  Thời hạn giám định tư pháp đối với các trường hợp khác tối đa là 3 tháng. Trường hợp vụ việc giám định có tính chất phức tạp hoặc khối lượng công việc lớn thì thời hạn giám định tối đa là 4 tháng.

Theo luật được thông qua, Bộ, cơ quan ngang Bộ quản lý chuyên môn về lĩnh vực giám định tư pháp căn cứ vào thời hạn giám định tối đa và tính chất chuyên môn của lĩnh vực giám định quy định thời hạn giám định cho từng loại việc cụ thể. Thời hạn giám định có thể được gia hạn theo quyết định của cơ quan trưng cầu giám định nhưng không quá một phần hai thời hạn giám định tối đa đối với loại việc đó. Người trưng cầu giám định có thể thống nhất về thời hạn giám định với tổ chức, cá nhân được trưng cầu giám định nhưng không được vượt quá thời hạn giám định theo Luật này.

Phương Thảo