Tìm thấy cả thuốc diệt cỏ trong xác cá heo và cá voi mắc cạn

Công nghệ 11/08/2020 - 16:07

Các nhà khoa học đã tìm thấy thuốc diệt cỏ, chì và một loạt các chất độc hại khác trong xác của cá heo và cá voi mắc cạn, ở mức độ cao tới đáng kinh ngạc.

Theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Frontiers in Marine Sciences thì những chất độc do con người tạo ra như BPA, DEP, NPE, atrazine và triclosan đang xuất hiện ở mức độ cao trên xác cá voi và cá heo mắc cạn, dọc theo bờ biển đông nam của Mỹ, cụ thể là Florida và Nam Carolina. Các chất độc này không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra việc mắc cạn, nhưng sức khỏe kém của một số loài động vật cho thấy mức độ cao tới "không thể chấp nhận được" đang gây hại cho toàn bộ chuỗi thức ăn dưới biển.

Các chất độc hại này xâm nhập vào hệ sinh thái biển trực tiếp hoặc dưới dạng dòng chảy ô nhiễm, đến từ các nguồn như nhiên liệu hóa thạch và các vụ tràn hóa chất, phân bón, chất tẩy rửa, bao bì, bể tự hoại, trang trại và nhựa. Khi ở trong đại dương, những chất gây ô nhiễm này sẽ tồn tại trôi nổi, gây ra những nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng cho động vật biển. Và theo các tác giả của nghiên cứu, việc ghi lại các chất ô nhiễm ở cá voi và cá heo "là một bước quan trọng trong việc truy tìm các chất ô nhiễm hóa học trong mạng lưới thức ăn biển và hiểu được ảnh hưởng của chúng đối với các hệ thống sinh học".

Page-Karjian, tác giả chính của báo cáo và cũng là một nhà nghiên cứu về hải dương học, cho biết con người cần phải hành động nhanh để giảm lượng chất độc hại đang xâm nhập vào môi trường biển, bởi nó có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe và môi trường không chỉ đối với sinh vật biển mà còn cả với con người.

"Những hóa chất này hoạt động theo cách riêng của chúng trong chuỗi thức ăn và càng tập trung cao khi chúng đi lên. Khi cá heo và cá voi ăn cá có nồng độ hóa chất, các nguyên tố độc hại sẽ xâm nhập vào cơ thể chúng. Cá heo ăn nhiều loại tôm cá trong các môi trường biển này và con người cũng vậy", ông chia sẻ.

Tìm thấy cả thuốc diệt cỏ trong xác cá heo và cá voi mắc cạn - ảnh 1

Một con cá voi đầu dưa mắc cạn ở Florida.

Đối với nghiên cứu mới, Page-Karjian cùng với các đồng nghiệp của mình đã đo mức độ độc tố trong 83 con cá voi có răng được tìm thấy bị mắc cạn dọc theo các bãi biển ở Florida và Nam Carolina, từ năm 2012 đến năm 2018. Những con cá voi này bao gồm 11 loài khác nhau, chẳng hạn như cá heo, cá heo chuột, cá voi có mỏ và cá nhà táng. Trong số những con vật mắc cạn này, 33 con đã bị động vật hoang dã ăn thịt, 23 con đã chết gần đây, 26 con "bị phân hủy vừa phải" và một con đã được thả trở lại tự nhiên sau khi lấy mẫu mô bằng cách gây tê cục bộ.

Tổng cộng, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra và phát hiện 17 chất khác nhau, bao gồm các chất độc hữu cơ, các nguyên tố thiết yếu và các nguyên tố không thiết yếu.

Các chất độc hữu cơ bao gồm atrazine (một loại thuốc diệt cỏ), bisphenol A (thường được gọi là BPA, được tìm thấy trong nhựa polycarbonate và nhựa epoxy), dietyl phthalates (còn được gọi là DEP, một este phthalate), nonylphenol monoethoxylate (được gọi là NPE, thường thấy trong bao bì thực phẩm), và triclosan (một thành phần chất kháng khuẩn). Các nguyên tố không thiết yếu bao gồm asen, cadmium, chì, thủy ngân, tali và các nguyên tố thiết yếu bao gồm coban, đồng, mangan, sắt, selen và kẽm.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một khối phổ kế để phát hiện chất độc trong các mẫu lông tơ lấy từ những con vật mắc cạn, trong khi các mẫu gan được sử dụng để phát hiện cả nguyên tố thiết yếu và không thiết yếu. Việc mổ xác động vật cũng được thực hiện để xác định các yếu tố như tuổi tác, giới tính và các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn tại thời điểm chết.

Mức độ ô nhiễm ở những động vật này cũng khác nhau tùy theo loài, giới tính, tuổi tác, tình trạng dinh dưỡng và sinh sản, khu vực kiếm ăn và vị trí. Nhìn chung theo nghiên cứu, có thể những con vật lớn tuổi đã tích lũy hàm lượng chì, thủy ngân và selen cao hơn khi ăn cá. Một số con ở gần nguồn chất độc cũng có nồng độ kim loại nặng cao hơn các con khác.

Các cuộc phẫu thuật được thực hiện trên 72 con cá heo và cá voi mắc cạn, tập trung vào các hệ cơ quan có nhiều khả năng bị ảnh hưởng do tiếp xúc mãn tính với các chất độc hại, bao gồm hệ thần kinh, tim mạch và hệ bạch huyết. Họ phát hiện chúng gặp rất nhiều vấn đề về sức khỏe như bệnh xơ hóa, viêm gan, ung thư (tế bào phát triển bất thường), rối loạn chức năng tuyến giáp và lympho. Một con cá heo mỏ trắng thậm chí có nồng độ BPA cao bất thường, khiến nó có dấu hiệu xơ hóa, suy giảm bạch huyết trong lá lách, ung thư (bao gồm cả khối u tế bào trong tinh hoàn), và một số bệnh về rối loạn khác.

Tìm thấy cả thuốc diệt cỏ trong xác cá heo và cá voi mắc cạn - ảnh 2

Một con cá voi có mỏ mắc cạn đang được đội cứu hộ di chuyển tại bãi biển Florida.

Các nhà nghiên cứu cho biết không thể kết nối rõ ràng việc phơi nhiễm chất gây ô nhiễm với các vấn đề sức khỏe khác nhau được thấy ở những động vật này hoặc bản thân việc mắc cạn, nhưng không nên loại trừ hoặc bỏ qua sự tồn tại của các chất ô nhiễm.

"Khi kiểm tra các hóa chất được tìm thấy trong những loài động vật này, chúng ta có thể bắt đầu hiểu rõ hơn về một số tác động sức khỏe tiềm ẩn mà việc tiếp xúc với các hợp chất này có thể gây ra đối với các loài dễ bị tổn thương và kém cẩn thận như động vật biển", các tác giả nghiên cứu viết.

Nghiên cứu này cũng được xem là một lời cảnh tỉnh với con người, để hành động giữ cho các đại dương không bị ô nhiễm bởi hóa chất nguy hiểm và các chất thải khác.

Tham khảo Gizmodo