Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn SAGRI kinh doanh ra sao?

Kinh tế 12/07/2020 - 09:08

Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn TNHH Một thành viên kinh doanh chính trong lĩnh vực nông-lâm-thủy-hải sản, sở hữu hàng nghìn ha đất dự án nông nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp, khu dân cư.

Sagri kinh doanh gì?

Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn TNHH Một thành viên là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, trực thuộc UBND TP HCM. Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh lần đầu số 41066000321 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP HCM cấp ngày 15/11/2006.

Tiền thân của SAGRI là Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn, được thành lập cuối năm 1996, theo Quyết định số 6178/QĐ-UBND UBND, trên cơ sở sáp nhập các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy hải sản của TP HCM.

Công ty chính thức đi vào hoạt động tháng 7/1997.

Năm 2007, SAGRI chuyển đổi hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, gồm 5 đơn vị trực thuộc, 7 công ty con và 16 công ty liên kết.

Hoạt động được 3 năm, năm 2010, SAGRI tiếp tục chuyển đổi thành Công ty TNHH Một thành viên, theo Quyết định số 3945/QĐ-UBND của UBND TP HCM, gồm 6 đơn vị trực thuộc, 9 công ty con, 14 công ty liên kết và 1 công ty liên doanh.

"SAGRI là một trong những doanh nghiệp hàng đầu, chuyên sản xuất, kinh doanh những lĩnh vực phức hợp về nông-lâm-thuỷ-hải sản tại TP HCM và Việt Nam. SAGRI luôn có những dây chuyền sản xuất hiện đại đạt tiêu chuẩn quản lí quốc tế như WHO-GMP, HACCP, ISO và GlobalGAP". Đây là một trong những mục tiêu và tầm nhìn chiến lược trong hoạt động SAGRI giới thiệu.

Hoạt động chính trong lĩnh vực phức hợp về nông-lâm-thủy-hải sản, các công ty con, công ty liên kết và liên doanh của SAGRI cũng tập trung khai thác chính ở mảng này.

Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn SAGRI kinh doanh ra sao? - ảnh 1

Thông tin từ cổng thông tin điện tử của Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn, SAGRI góp vốn trên 50% vốn điều lệ tại Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu Nông lâm hải sản, Công ty TNHH Nước mắm Việt Hương Hải và Công ty CP Bảo vệ thực vật Sài Gòn. Ngoài ra, SAGRI còn góp vốn dưới 50% vốn điều lệ tại 9 công ty khác.

Đồng thời, SAGRI cũng là đối tác cung ứng các sản phẩm nông nghiệp từ trồng trọt, chăn nuôi có nhiều hệ thống siêu thị lớn trên toàn quốc.

Ngoài hoạt động chính trong lĩnh vực nông nghiệp, SAGRI còn nắm hàng loạt các dự án đầu tư liên quan phát triển sản xuất nông nghiệp chất lượng cao, khu công nghiệp, dự án nhà ở, khu dân cư tại nhiều quận, huyện vùng ven TP HCM như quận 9, huyện Bình Chánh, Củ Chi và một dự án nằm tại Bình Phước.

Kinh doanh của Sagri có dấu hiệu sụt giảm

Báo cáo hoạt động kinh doanh ba năm gần nhất cho thấy doanh thu và lợi nhuận của Sagri lên xuống bất thường, đỉnh điểm có năm lỗ sau thuế gần 40 tỷ đồng.

Từ giữa năm 2016, ban lãnh đạo cũ, đứng đầu là Chủ tịch Hội đồng thành viên Vân Trọng Dũng và Tổng giám đốc Lê Tấn Hùng liên tiếp phê duyệt các dự án lớn theo hình thức góp vốn.

Sagri đã triển khai bảy dự án trọng điểm như đầu tư cụm công nghiệp, trại heo giống, nhà máy giết mổ gia súc gia cầm... Doanh nghiệp còn hợp tác phát triển bốn dự án khu công nghiệp và đô thị dịch vụ liền kề, sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trên các khu đất có tổng quy mô gần 1.900 hecta nhưng đến nay đã bị ngừng thực hiện theo chủ trương của UBND TP HCM. Hai trong số bốn dự án ngừng thực hiện có hình thức đầu tư tương đối giống nhau.

Cụ thể, Sagri và Tập đoàn Trung Thuỷ ký hợp đồng thành lập pháp nhân mới là Công ty TNHH Nông nghiệp Trung thuỷ Sagri vào tháng 8/2016 để xây dựng khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên khu đất 650 hecta tại huyện Củ Chi. Công ty này có vốn điều lệ 164 tỷ đồng, trong đó Sagri góp và sở hữu 36%. Theo hợp đồng, phía Trung Thuỷ tự nguyện cho Sagri vay toàn bộ số tiền góp vốn (59 tỷ đồng), không tính lãi trong ba năm và thanh toán thêm cho Sagri 500 triệu đồng mỗi hecta chi phí đầu tư vào đất.

Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn SAGRI kinh doanh ra sao? - ảnh 2 Lợi nhuận của SAGRI sụt giảm nghiêm trọng trong vài năm trở lại đây.

Trước đó một tháng, theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2019, Sagri hợp tác với Công ty Đầu tư sản xuất phát triển nông nghiệp VinEco để thành lập Công ty TNHH Nông nghiệp VinEco Sagri phục vụ mục đích phát triển dự án nông nghiệp trên khu đất 470 hecta. Sagri lần lượt bàn giao mặt bằng, trong khi ngược lại VinEco cho vay 72 tỷ đồng vốn góp và không nhận lãi. Điểm đáng chú ý là các đợt bàn giao đất đều được thực hiện trước khi hai bên ký hợp đồng hợp tác.

Dự án này được UBND TP HCM chấp thuận chủ trương đầu tư vào giữa 2017, nhưng sau đó không đầy nửa năm, Thanh tra thành phố kết luận việc ký hợp đồng không đúng quy định. Cuối năm 2018, thành phố thu hồi và huỷ bỏ quyết định đầu tư, tương tự việc đã làm với dự án hợp tác cùng Trung Thuỷ.

Công ty TNHH Nông nghiệp VinEco Sagri đến cuối năm 2019 có lãi luỹ kế gần 29 tỷ đồng, nhưng Hội đồng thành viên của Sagri vẫn ra nghị quyết giải thể và hoàn tất các nghĩa vụ thuế để ngừng hoạt động. Tuy nhiên, việc thanh lý hợp đồng hợp tác đến nay chưa hoàn tất do Tổng công ty phải giữ nguyên hiện trạng, thủ tục pháp lý và tạm dừng biến động đối với mọi tài sản theo chỉ đạo của UBND TP HCM.

Trong giai đoạn này, Sagri còn hợp tác với Tổng công ty Phong Phú xây dựng khu nhà ở tại quận 9 với quy mô hơn 3,7 hecta. Tỷ lệ góp vốn lần lượt là 28% và 72%. Khi được chấp thuận đầu tư, Sagri đã chuyển nhượng dự án cho Phong Phú không qua đấu giá và thẩm định để xác định giá thị trường. UBND TP HCM giữa năm ngoái thu hồi, huỷ bỏ quyết định cho phép chuyển nhượng và buộc hai công ty thanh lý hợp đồng, xử lý tồn tại tài chính.

Đầu tư và sai phạm tại các dự án này được xem là nguồn cơn khiến nhiều lãnh đạo của Sagri như Chủ tịch Hội đồng thành viên Vân Trọng Dũng, Tổng giám đốc Lê Tấn Hùng, Kế toán trưởng Nguyễn Thị Thuý bị tạm giam để điều tra tội danh tương tự ông Trần Vĩnh Tuyến.

Trong báo cáo tài chính công bố cuối tháng 5 vừa qua, ban lãnh đạo Sagri cho rằng năm ngoái, doanh nghiệp phải đối diện hai sự kiện ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch kinh doanh. Thứ nhất, cơ quan thuế truy thu tiền đất các năm cũ và tính lại tiền thuê đất theo hệ số mới. Hai là vụ án hình sự khiến nhiều vị trí cấp cao bị khuyết trong nửa cuối năm.

"Không ai trong ban lãnh đạo mới sử dụng quyền lực được giao để có được lợi ích nào khác ngoài nhận lương thưởng và thù lao từ tổng công ty", ông Phạm Thiết Hoà, tổng giám đốc mới được bổ nhiệm tháng 12/2019, nói trong văn bản công bố báo cáo tài chính.

Trong khi đó, phía kiểm toán tiếp tục nêu 7 ý kiến ngoại trừ đối với báo cáo này do nhận thấy nhiều bất hợp lý trong việc ghi nhận chi phí điều chỉnh tiền thuê đất, hợp nhất số liệu và trích lập dự phòng nợ phải thu từ công ty con. Đồng thời, họ nhấn mạnh cơ sở ghi nhận các khoản đầu tư liên doanh – liên kết theo phương pháp vốn chủ sở hữu là không chắc chắn.

Tính đến cuối năm ngoái, Sagri có vốn điều lệ 1.690 tỷ đồng và giữ nguyên các ngành nghề kinh doanh chính như sản xuất, mua bán giống và thương phẩm các loại vật nuôi, cây trồng; chế biến và giết mổ gia súc, gia cầm.

Tổng công ty được giao chỉ tiêu doanh thu của công ty mẹ và công ty con năm nay đạt 1.472 tỷ đồng, lãi trước thuế 42 tỷ đồng. Đồng thời, phân các dự án đầu tư thành ba nhóm gồm đang phát triển, ngưng thực hiện và chờ chủ trương mới. Thay vì mở rộng dàn trải nhiều dự án lớn, UBND TP HCM yêu cầu Sagri tập trung vào các hoạt động cốt lõi như mở rộng mạng lưới thu mua, tiêu thụ nông sản, tăng năng suất lao động, phát triển con giống chất lượng.

Nhiều cán bộ bị khởi tố

- Tháng 10/2017, Thanh tra TP HCM ban hành kết luận thanh tra (số 38) sau khi thanh tra toàn diện Sagri.

- Đến năm 2018, Kiểm toán Nhà nước tiếp tục chỉ ra các vấn đề vi phạm của Sagri, đồng thời đề nghị Chủ tịch UBND TP xử lý.

- Tháng 3/2018, UBND TP có quyết định kỷ luật khiển trách ông Lê Tấn Hùng.

- Tháng 10/2018, UBND TP đã nâng mức kỷ luật ông Lê Tấn Hùng lên cảnh cáo vì mức khiển trách "chưa tương xứng với mức độ sai phạm";

- Tháng 1/2019, Ủy ban Kiểm tra Thành ủy TP kỷ luật cảnh cáo ông Lê Tấn Hùng về mặt Đảng;

- Tháng 2/2019, Thanh tra TP tiếp tục ban hành kết luận thanh tra số 05 về sai phạm tại Sagri;

- Tháng 6/2019, ông Lê Tấn Hùng bị đình chỉ công tác và bị cách chức Tổng giám đốc Sagri;

- Đến ngày 6/7, ông Lê Tấn Hùng bị Cơ quan CSĐT Bộ Công an (C01) bắt tạm giam về hành vi Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí theo khoản 3 Điều 219 BLHS năm 2015. Ông Nguyễn Thành Mỹ (cựu phó trưởng Phòng Kế hoạch - Đầu tư) cũng bị bắt giam với vai trò đồng phạm.

Sau đó một ngày, C01 tiếp tục ra quyết định khởi tố bị can, lệnh bắt bị can để tạm giam và lệnh khám xét chỗ ở, nơi làm việc, đối với ông Vân Trọng Dũng, nguyên Chủ tịch HĐTV Sagri và bà Nguyễn Thị Thúy, nguyên kế toán trưởng Sagri.

- Ngày 11/7, Cơ quan điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can đối với ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TP HCM và ông Trần Trọng Tuấn, Phó Chánh văn phòng Thành ủy TP HCM vì có liên quan đến sai phạm xảy ra tại SAGRI.

Hương Nguyễn (t/h)