Tổng thầu Metro 1 nói gì về sai số thiết kế gối cao su?

Công nghệ 27/01/2021 - 16:34

Tổng thầu - Liên danh SCC vừa có văn bản về các vấn đề liên quan đến thiết kế hai gối cao su EB1, EB4 (hai gối cầu bị phát hiện có trọng lượng nhẹ hơn trong hồ sơ).

Tổng thầu Metro 1 nói gì về sai số thiết kế gối cao su? - ảnh 1

Cụ thể, theo văn bản ngày 30-11-2020, SCC (Sumitomo - Cicenco 6) gửi Ban Quản lý đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), giải thích cho các câu hỏi liên quan thiết kế gối cao su (yêu cầu của MAUR trong cuộc họp ngày 23-11-2020), SCC đã có giải thích về khả năng chịu tải như nhau của gối EB1 và EB4.

Khả năng chịu tải của hai gối là như nhau

“Xin được lưu ý rằng tên loại gối EB1 và EB4 được định nghĩa cho việc áp dụng trên các loại nhịp. Việc đặt tên dựa trên kích thước gối và kích thước của thanh chống xô. Gối EB1 và EB4 sử dụng chính xác cùng loại gối cao su, sự khác nhau giữa EB1 và EB4 chỉ là đường kính của thanh chống xô trên đầu có thể di chuyển của nhịp” - văn bản SCC nêu rõ.

Theo SCC, EB1 sử dụng thanh chống xông đường kính 85 mm trong khi EB4 sử dụng thanh chống xô đường kính 90 mm.

“Với loại gối cao su, kích thước và kết cấu của gối sử dụng trong loại EB1 và EB4 là hoàn toàn giống nhau. Vì vậy, với cùng loại cấu tạo và tính chất của loại vật liệu, gối cho hai loại này có cùng khả năng chịu tải” - SCC cho biết.

Văn bản SCC cũng đính kèm thống kê bốn gối cầu EB1, EB2, EB3, EB4 dù có kích thước khác nhau nhưng các thông số về chiều dày lớp đàn hồi trung gian, chiều dày tấm thép, tổng chiều dày gối, lớp bảo vệ biên là như nhau.

EB1 có kích thước mặt bằng 500x800 mm, EB2 có kích thước 450x600 mm, EB3 có kích thước 400x600 mm và EB4 có kích thước 500x850 mm. Cả bốn gối cầu này đều có chỉ số như nhau: lớp bảo vệ biên 6 mm, lớp bảo vệ bên 6 mm, lớp bảo vệ trên và dưới 6 mm, chiều dày các lớp đàn hồi trung gian 12 mm, chiều dày tấm thép laminate 6 mm, tổng chiều dày 90 mm.

“Về mặt thiết kế, kích thước gối được lựa chọn dựa trên lực thiết kế, trong đó khả nâng chịu tải của gối luôn được chọn cao hơn lực thiết kế lớn nhất” - SCC giải thích.

SCC đưa ra kết luận: Về mặt thiết kế, quá trình thiết kế tính toán kiểm tra cho gối EB1 và EB4 với lực thiết kế khác nhau. Tuy nhiên, khả năng chịu tải của gối này là như nhau vì có cùng kích thước và đặc tính vật liệu sử dụng cũng như cấu tạo. Sự khác nhau trong thiết kế là hệ số 0.6 và 0.69 (đều nhỏ hơn 1 theo yêu cầu thiết kế) cho lần lượt hai gối EB1 và EB4.

SCC cũng cho rằng về mặt sản xuất, SCC đảm bảo rằng sự tương đồng về mặt vật liệu, sản suất, khả năng của hai gối này là như nhau.

Tổng thầu Metro 1 nói gì về sai số thiết kế gối cao su? - ảnh 2

Sự cố rơi gối cao su nhận được sự quan tâm của dư luận. Trong ảnh là các đơn vị đang khắc phục sự cố. Ảnh: CTV

Mặt cầu cứng hơn 4461 lần so với ray

Ngoài ra, SCC cũng có lý giải về xem xét tất cả các yếu tố tác động dù là nhỏ nhất của hệ đường ray lên trên hệ dầm chữ U đơn lẻ.

Theo SCC, mặt cầu gồm các nhịp giản đơn trên các đỉnh trụ, ray bao gồm các ray dài liên tục (dài hàng kilomet) và được liên kết xuống mặt cầu thông qua hệ thống chốt khóa ray.

Ngay cả khi có một sự liên kết giữa mặt cầu và ray thông qua hệ thống chốt khóa, độ cứng của ray vẫn thấp hơn rất nhiều so với mặt cầu. Mô men quán tính của ray trong cả hai trục là rất thấp và ray linh hoạt rất nhiều so với mô men quán tính của bản mặt cầu.

“Mặt cầu cứng hơn 4461 lần so với ray vì vậy ray không có ảnh hưởng đến ứng xử chịu uốn của nhịp” - SCC nêu so sánh.

"Trong quá trình biến dạng của mặt cầu, dưới tác dụng tải trọng của nhịp kết cấu giản đơn, ray không góp phần trong việc chống lại biến dạng của nhịp vì độ cứng của ray quá thấp và ứng xử của nhịp giản đơn của mặt cầu cạn không bị ảnh hưởng bởi sự có mặt của ray liên tục trong ứng xử của các nhịp cầu" - văn bản SCC giải thích.

Trước đó, vào ngày 10-11, một gối dầm cầu cạn dự án metro số 1 bị rơi khỏi vị trí lắp đặt làm hỏng đường ray phía trên. Gối cao su bị rơi ra khiến bêtông đệm đường ray phía trên dầm cầu bị nứt.

MAUR cho rằng sự cố này có nguy cơ gây nứt vỡ cục bộ gối dầm khi chịu tác động. Đặc biệt, cả đoạn dầm hoàn thiện sẽ chịu sự uốn xoắn bởi lực phân bổ không đều khi gối cao su rơi ra ngoài, dẫn đến phần đáy, thành dầm chữ U, nhiều khả năng cũng bị nứt.

Cũng trong tháng 11, sau sự cố rớt gối dầm cầu tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên), MAUR phát hiện trọng lượng gối cầu EB1 và EB4 lắp trên công trình nhẹ hơn 9 kg so với hồ sơ thiết kế (117 kg thay vì 126,1 kg trong hồ sơ).

Ngày 30-11, SCC cũng có văn bản gửi MAUR trình bày các vấn đề liên quan

- Yêu cầu kỹ thuật liên quan đến khe co giãn và gối cao su, tài liệu phê duyệt nhà cung cấp gối cao su, hồ so báo cáo tần suất vật liệu gối cao su (biên bản nghiệm thu, giấy chứng nhận chất lượng, đánh giá kết quả thí nghiệm).

- Thiết kế kỹ thuật gối cao su, bản vẽ thi công gối cao su

- Biện pháp thi công, tài liệu về chất lượng lắp đặt gối cao su

KIÊN CƯỜNG