Tổng thống Trump đã làm được gì cho kinh tế Mỹ trong 2 năm đầu nhiệm kỳ?

Thế giới 21/01/2019 - 07:30

BizLIVE - Cách đây đúng 2 năm, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên thệ nhậm chức. Ở hiện tại, ông không còn có thể đổ lỗi cho người tiền nhiệm về những vấn đề kinh tế của nước Mỹ. ...

Tổng thống Trump đã làm được gì cho kinh tế Mỹ trong 2 năm đầu nhiệm kỳ? - ảnh 1

Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: New York Times

Năm thứ 3 trong nhiệm kỳ Tổng thống của ông Donald Trump bắt đầu với việc chính phủ đóng cửa, tăng trưởng toàn cầu chững lại và thị trường chứng khoán biến động tiêu cực. Các quyết định chính sách trong nửa đầu nhiệm kỳ của ông đã giúp tăng trưởng kinh tế lên nhanh trong năm 2018, tuy nhiên nhiều chuyên gia phân tích cho rằng động lực tăng trưởng trong thời gian tới sẽ yếu đi.
Theo CNN, chương trình giảm thuế quy mô lớn và tăng trưởng tiêu dùng đã giúp mang đến cú huých quan trọng cho quá trình phục hồi kinh tế chậm rãi bắt đầu từ năm 2010 trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu. Cùng lúc đó, nhiều biện pháp thuế quan mới tác động đến chuỗi cung ứng và đẩy giá cả tăng cao, đẩy doanh nghiệp vào vòng xoáy bất ổn. 
Một năm trước, Tổng thống Trump có thể đổ lỗi cho tình trạng kinh tế do người tiền nhiệm. Giờ đây, dù nó tốt hơn hay xấu đi, tất cả đều bắt nguồn từ chính sách của ông.
Chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách các vấn đề về Mỹ tại Oxford Economics, ông Greg Daco, nhận xét: “Rõ ràng chúng ta đang làm mọi chuyện tốt hơn, ít nhất trong ngắn hạn bởi gói kích cầu tài khóa có nhiều tác động tích cực hơn tiêu cực. Nền kinh tế đã thực sự hấp thụ được tác động tốt và hiện giờ cũng chẳng còn lại nhiều thứ có thể mang đến hiệu quả tốt”.
Cho đến nay, chính quyền của Tổng thống Trump đã đưa ra những chính sách như sau nhằm hỗ trợ cho nền kinh tế:
Giảm thuế và tăng thâm hụt
Chương trình giảm thuế và tạo việc làm được thông qua vào năm 2017 đã giúp bơm hàng tỷ USD vào nền kinh tế, và thêm nhiều chính sách giảm thuế khác từ chương trình ngân sách lần đầu của Tổng thống Trump. 
Phần lớn tiền đã trở lại túi cổ đông thông qua các đợt mua lại cổ phiếu, thế nhưng ít nhất chính sách của Tổng thống Trump giúp cho đầu tư doanh nghiệp tăng trưởng và giúp cho tăng trưởng kinh tế quý 3/2018 lên cao nhất tính từ năm 2014.
Trung tâm chính sách thuế ước tính rằng các biện pháp giảm thuế mang lại ít nhất 0,8% tăng trưởng GDP trong năm 2018, ở thời điểm tăng trưởng kinh tế toàn cầu bắt đầu đi xuống.
Tuy nhiên, hiệu ứng của chính sách thuế sẽ nhạt dần trong những năm tới, giảm xuống mức 0,5% vào năm 2020 và ở mức thấp hơn nữa trong năm 2027. Tăng trưởng cao hơn đi kèm với thâm hụt ngân sách lớn hơn, doanh thu của nước Mỹ ước giảm khoảng 1,9 nghìn tỷ USD trong 10 năm tới, theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ.
Cuộc khủng hoảng trong thương mại quốc tế
Chính sách thương mại của Tổng thống Trump đã gây ra nhiều biến động với những doanh nghiệp phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu hoặc thị trường nước ngoài.
Niềm vui về khả năng chính quyền Tổng thống Trump có thể đạt được thỏa thuận với Canada và Mexico về chỉnh sửa Hiệp định tự do thương mại Bắc Mỹ (NAFTA) đã không còn được quan tâm bằng những lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc sẽ rút ra khỏi NAFTA nếu Quốc hội không phê chuẩn thỏa thuận mới.
Bất kỳ sự bế tắc nào liên quan đến thuế quan giờ đây đang có hiệu lực với khoảng 300 tỷ USD hàng nhập khẩu vào Mỹ đang trở nên lớn hơn khi có thêm nỗi sợ về khả năng sẽ có thêm hàng Trung Quốc bị đánh thuế nếu thỏa thuận không đạt được. 
Oxford Economics ước tính rằng các biện pháp thuế quan sẽ lấy đi khoảng từ 0,1% đến 0,2% tăng trưởng GDP năm 2018, Tax Foundation trong khi đó dự báo nó sẽ lấy đi khoảng 94.303 việc làm trong dài hạn.
Có một đối tượng hưởng lợi từ các biện pháp thuế quan: Các công ty sản xuất thép, nhóm các công ty này đã không ngừng tuyển dụng thêm nhân sự và mở rộng sản xuất từ khi Tổng thống Trump lên nhậm chức. Thế nhưng bất kỳ ai sử dụng thép và nhôm, hoặc sản xuất sản phẩm phải chịu thuế trả đũa từ Trung Quốc, Canada và Liên minh châu Âu (EU) đều đã phải chịu hậu quả. 
Khảo sát kinh tế các vùng do Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) mới công bố (Beige Book) đã nhắc đến từ thuế quan đến 20 lần, nguyên nhân bởi Fed nhấn mạnh đến việc các nhà sản xuất đang phải cố gắng nâng giá bán sản phẩm để bù lại cho việc giá thành nguyên liệu đầu vào tăng. Kết quả cuộc khảo sát các CEO doanh nghiệp được thực hiện bởi công ty Vistage, chỉ 4% cho biết họ hưởng lợi từ thuế quan, 43% cho biết thuế quan gây ra tác động tiêu cực.

TRUNG MẾN