Trung Quốc – ‘mỏ’ đào Bitcoin lớn nhất thế giới 

Công nghệ 06/05/2021 - 07:54

Giới đam mê ca ngợi Bitcoin là tài sản kỹ thuật số phi tập trung, nhưng phần lớn sức mạnh tính toán để duy trì những hệ thống này lại tập trung ở Trung Quốc.

Nghiên cứu của Trung tâm Cambridge về Tài chính Thay thế (CCAF) cho thấy 70% năng lực khai thác (hashrate) của mạng lưới Bitcoin đang nằm tại Trung Quốc . Hoạt động này xuất hiện ở một vài khu vực nhất định với chi phí thuê bất động sản thấp, thời tiết ôn hòa và giá điện rẻ.

Khu tự trị Nội Mông chiếm 8% hashrate toàn cầu, trước khi chính quyền địa phương hồi tháng 3 thông báo sẽ truy quét và giải tán các mỏ đào Bitcoin . Các cơ sở đào Bitcoin có hai tháng để tìm kiếm và chuyển địa điểm. Biện pháp này dường như rất đáng ngại với các thợ đào, nhưng nhiều chuyên gia lại coi đây là điều tốt cho toàn hệ thống Bitcoin.

Trung Quốc – ‘mỏ’ đào Bitcoin lớn nhất thế giới  - ảnh 1

Một khu nhà máy đào Bitcoin tại vùng Nội Mông.

Quá trình chuyển dịch từ Nội Mông sẽ phá vỡ thế tập trung của ngành đào tiền ảo, giảm nguy cơ dẫn đến “thiên nga đen” – hiện tượng kinh tế ít xảy ra và không thể dự báo trước, dẫn đến những cú sốc lớn trong thời gian ngắn cho nền kinh tế. Một trong những sự kiện “thiên nga đen” diễn ra hồi tháng 4 khi một mỏ than ở Tân Cương bị ngập nước, dẫn tới mất điện diện rộng và khiến nhiều mỏ đào Bitcoin ngừng hoạt động, vô hiệu hóa tới một phần ba hashrate toàn hệ thống.

Lệnh cấm ở Trung Quốc cũng có khả năng thúc đẩy hoạt động khai thác tiền ảo ở Mỹ, trong bối cảnh thợ đào nước này tìm những khu vực có phương pháp quản lý ổn định hơn ở nước ngoài.

Ngành kinh doanh ô nhiễm

Các mỏ đào Bitcoin về cơ bản là những trung tâm dữ liệu khổng lồ, mỗi cơ sở chứa hàng nghìn máy tính. Nghiên cứu của Đại học Cambridge ở Anh cho thấy các doanh nghiệp đào Bitcoin toàn cầu tiêu thụ nhiều điện hơn cả một quốc gia như Argentina và Ukraine.

Các nhà máy nhiệt điện chạy than của Trung Quốc chiếm hơn nửa sản lượng điện toàn cầu trong năm 2020. Nội Mông là khu vực sản xuất nhiều than nhất Trung Quốc, cũng là địa điểm ưa thích của giới đào Bitcoin nhờ giá điện rẻ và nguồn cung ổn định.

Dù vậy, chính sách kiểm soát năng lượng của Trung Quốc đang dần thay đổi. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình năm ngoái cam kết nước này sẽ đạt mức phát thải trung tính carbon vào năm 2060, các chính quyền địa phương được giao mục tiêu cắt giảm phát thải để hoàn tất kế hoạch này.

Nội Mông là vùng duy nhất không đạt mục tiêu cắt giảm trong năm 2019, khiến giới chức bị chính quyền trung ương phê bình. Chính quyền Nội Mông sau đó tuyên bố 21 trong 30 mỏ đào Bitcoin trong khu vực là “không đủ điều kiện” và cắt ưu đãi giá điện. Hoạt động khai thác Bitcoin bị cấm hoàn toàn từ tháng 3 năm nay.

“Tôi tin rằng lệnh cấm ở Nội Mông chỉ là sự kiện đơn lẻ, không ảnh hưởng tới các mạng lưới đào Bitcoin khác”, Da Hongfei, người sáng lập nền tảng blockchain Neo, cho hay. Nhiều mỏ đào đã chuyển tới những khu vực khác trên lãnh thổ Trung Quốc.

Hướng về phía Tây

Các điểm nóng đào Bitcoin khác ở Trung Quốc có Tân Cương và Tứ Xuyên. Tân Cương mang tới nhiều lợi ích như Nội Mông, khu vực này chiếm 40% dự trữ than đá của Trung Quốc và có diện tích đất rộng gần 1,7 triệu km vuông, gấp ba lần nước Pháp.

Diện tích đất lớn giúp giá thuê bất động sản duy trì ở mức thấp. Bất chấp điều đó, các mỏ đào Bitcoin dường như đều tập trung ở một khu vực tương đối nhỏ. Vụ mất điện tháng trước chỉ ảnh hưởng 4 trong 61 quận huyện ở Tân Cương, nhưng đã làm gián đoạn 35% hashrate toàn cầu.

Tuy nhiên, Whit Gibbs, nhà sáng lập và CEO dịch vụ đào Bitcoin Compass Mining, cho rằng hashrate bất ngờ sụt giảm không hẳn là điều xấu khi nó cho phép thợ đào ở các khu vực khác kiếm được nhiều tiền hơn.

“Bitcoin có hàng loạt biện pháp tự điều chỉnh kinh tế để bảo đảm hoạt động trong những giai đoạn như vậy. Khi một số mỏ đào ngừng hoạt động, độ khó của thuật toán sẽ giảm xuống và mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho những hệ thống còn hoạt động”, ông nói.

Trung Quốc – ‘mỏ’ đào Bitcoin lớn nhất thế giới  - ảnh 2

Bên trong một mỏ đào Bitcoin.

Hoạt động khai thác Bitcoin ở Trung Quốc đã quen với những đợt ngừng vận hành diện rộng. “Các thợ đào ngừng hoạt động ít nhất hai lần mỗi năm, mỗi lần kéo dài vài tuần khi họ chuyển từ Tứ Xuyên đến Nội Mông hoặc ngược lại”, Gibbs nói.

Thợ đào ở Tứ Xuyên dựa chủ yếu vào thủy điện, vốn có giá rẻ hơn vào mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10. Khi mùa khô bắt đầu và giá điện tăng, họ sẽ chuyển đến những vùng sử dụng nhiệt điện như Nội Mông và Tân Cương. “Phần lớn thợ đào từng đóng chốt ở Nội Mông đã chuyển đến Tứ Xuyên. Chính quyền ở đó thành công trong việc thúc đẩy phát triển blockchain mà vẫn đạt mục tiêu cắt giảm phát thải”, Da nói.

Gibbs cho rằng lệnh cấm ở Nội Mông sẽ buộc giới cày Bitcoin tìm những địa điểm mới khi mùa mưa ở Tứ Xuyên kết thúc, một số thậm chí còn đang di chuyển đến Mỹ.

Điểm đến mới tại Mỹ

Mỏ đào Bitcoin đơn lẻ lớn nhất thế giới nằm tại Rockdale, bang Texas, Mỹ, và thuộc sở hữu của công ty Đức Northern Data. Công ty Bitmain của Trung Quốc cũng xây một mỏ đào có diện tích bằng ba sân bóng đá tại Rockdale hồi năm 2019.

Giới đào Bitcoin tập trung ở Texas một phần vì giá điện rẻ và chính sách khuyến khích công nghệ. Thống đốc Greg Abbott từng tuyên bố bang Texas cần “dẫn đầu ngành tiền ảo như thời đào vàng”. Tuy nhiên, năng lực đào Bitcoin tại Mỹ vẫn kém xa Trung Quốc khi chỉ chiếm gần 5,3% hashrate toàn cầu trong giai đoạn tháng 9/2019 đến tháng 4/2021.

Khả năng thay đổi chính sách quản lý trong chớp nhoáng tại Trung Quốc khiến nước này khó thu hút những doanh nghiệp mới nhảy vào ngành khai thác tiền điện tử. Mỹ lại có lợi thế nhờ các chính sách chậm thay đổi và dễ đoán. Nhưng điều đó không có nghĩa là Mỹ có thể sớm vượt qua Trung Quốc về hashrate.

“Trung Quốc vẫn luôn duy trì lợi thế về năng lực khai thác, tôi không nghĩ khu vực Bắc Mỹ có thể vượt qua họ. Trung Quốc mang tới nhiều cơ hội nếu bạn có thể kịp thích nghi”, Olga Kochmar, CEO công ty đào tiền ảo Zionodes, nhận xét.

Trung Quốc bất ngờ "đổi giọng" về Bitcoin 

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) vừa gọi Bitcoin là một "kênh đầu tư thay thế" - một sự dịch chuyển thái độ quan trọng...

Trung Quốc – ‘mỏ’ đào Bitcoin lớn nhất thế giới  - ảnh 3

"Chúng tôi xem Bitcoin và các tiền ảo khác là tài sản kỹ thuật số... Đây là những kênh đầu tư thay thế", Phó thống đốc PBoC Li Bo phát biểu ngày 18/1 tại một buổi hội thảo do hãng tin CNBC chủ trì tại Diễn đàn Bác Ngao (Boao Forum) về châu Á.

"Tiền ảo không phải là tiền tệ, bởi thế vai trò chính mà chúng tôi nhận thấy ở tiền ảo trong thời gian tới là một kênh đầu tư thay thế", ông Li nói.

Giới tiền ảo gọi những phát biểu này của vị quan chức cấp cao đến từ PBoC là "tiến bộ" và bắt đầu chờ xem liệu PBoC có đưa ra những thay đổi trong quy chế giám sát tiền ảo.

Giá Bitcoin ổn định hơn sau khi tuyên bố này được đưa ra. Lúc 14h30 theo giờ Việt Nam, giá Bitcoin theo dữ liệu trên trang Coinmarketcap.com đứng ở 57.315 USD, giảm hơn 0,1% so với cách đó 24 tiếng. Ngày 18/4, giá Bitcoin có lúc sụt về 51.500 USD do có tin mất điện ở Tân Cương - nguồn cung cấp điện năng quan trọng cho hoạt động đào Bitcoin.

Hồi năm 2017, Trung Quốc ban lệnh cấm phát hành tiền ảo lần đầu (ICO) - một cách để các công ty huy động vốn bằng cách phát hành tiền ảo. Cũng trong năm đó, nhà chức trách Trung Quốc đóng cửa các sàn giao dịch tiền ảo trong nước. Tất cả những động thái này đều xuất phát từ nỗi lo mất ổn định tài chính.

Nhìn nhận tiền ảo "như kênh đầu tư thay thế, nhiều quốc gia bao gồm Trung Quốc vẫn đang xem xét và cân nhắc để vạch ra quy chế giám sát phù hợp. Ít nhất, chúng tôi cần phải có một số quy chế để ngăn hoạt động đầu cơ đối với những tài sản này, vì đầu cơ có thể gây ra rủi ro lớn đối với ổn định tài chính", ông Li nói.

Cũng theo ông Li, trước mắt, PBoC sẽ giữ nguyên quy chế giám sát tiền ảo hiện tại.

Dù vậy, những phát biểu mà ông Li vừa đưa ra đã nhận được phản hồi tích cực từ cộng đồng tiền ảo.

"Tôi nghĩ đây là một tuyên bố quan trọng và khác hẳn với những gì họ nói trước đây trước công chúng về tiền ảo", ông Vijay Ayyar từ sàn tiền ảo Luno nhận định.

Từ đầu năm đến nay, giá Bitcoin đã tăng khoảng 90% do nhận được sự hưởng ứng ngày càng mạnh mẽ từ các nhà đầu tư tổ chức và các doanh nghiệp lớn. Vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào tuần trước của sàn tiền ảo Coinbase được đánh giá là một bước ngoặt đối với ngành công nghiệp tiền ảo. Cũng trong tuần trước, giá Bitcoin lập đỉnh cao mọi thời đại mới ở mức trên 64.000 USD.

"Các chính phủ đang nhận ra rằng tiền ảo là một loại tài sản có triển vọng nhưng còn đang trong giai đoạn phát triển và cần được điều tiết. Việc Trung Quốc điều tiết tiền ảo có thể sẽ là một cú huých lớn tiếp theo cho ngành tiền ảo ở nước này là trên toàn cầu", ông Ayyar nói về động cơ phía sau sự dịch chuyển thái độ của PBoC với tiền ảo.

Trung Quốc hiện cũng đang thử nghiệm một đồng Nhân dân tệ kỹ thuật số do PBoC phát hành, nhằm thay thế tiền mặt và tiền xu trong lưu thông. Việc thử nghiệm đồng tệ số đang diễn ra ở nhiều thành phố lớn ở Trung Quốc và ông Li cho biết cuộc thử nghiệm này có thể mở rộng tới du khách nước ngoài tại Thế vận hội mùa Đông ở Bắc Kinh năm 2022.

Đào Bitcoin bằng điện mặt trời Dịch vụ "gửi trâu" vào các "trang trại" điện mặt trời đang nở rộ ở Việt Nam. Theo anh Nguyễn Quang Tuấn, chủ một công ty lắp đặt điện mặt trời tại TP HCM, trào lưu đào tiền điện tử bằng điện mặt trời đã manh nha từ...

Chia sẻ