Trung Quốc giật mình nhớ tới sữa mẹ

Thế giới 12/08/2013 - 01:18

Hàng loạt vụ bê bối liên quan tới chất lượng sữa bột diễn ra đã khiến Trung Quốc phải tìm cách kêu gọi người dân tăng cường cho con bú bằng sữa mẹ, một hoạt động vốn đã không còn được các bà mẹ ở nơi đây ưa chuộng trong thời gian rất dài. Nằm ôm đứa con trai mới 1 ngày tuổi trên giường bệnh trong khu phụ sản của Bệnh viện Thiên Tân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, Qi Wenjuan khẳng định cô không có nhu cầu cho con dùng sữa bột. Đứng đầu về “lười” cho con bú “Tôi không ...

Hàng loạt vụ bê bối liên quan tới chất lượng sữa bột diễn ra đã khiến Trung Quốc phải tìm cách kêu gọi người dân tăng cường cho con bú bằng sữa mẹ, một hoạt động vốn đã không còn được các bà mẹ ở nơi đây ưa chuộng trong thời gian rất dài.

Nằm ôm đứa con trai mới 1 ngày tuổi trên giường bệnh trong khu phụ sản của Bệnh viện Thiên Tân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, Qi Wenjuan khẳng định cô không có nhu cầu cho con dùng sữa bột.

Đứng đầu về “lười” cho con bú

“Tôi không tin tưởng sữa bột nữa” – Qi, người vừa mới sinh con, cho biết – “Có quá nhiều vấn đề liên quan tới chất lượng”. Qi muốn cho con bú bằng bầu sữa của mình. Tuy nhiên, cô chỉ là thiểu số ở Trung Quốc, nơi phần lớn những đứa trẻ sơ sinh đều được cho ăn đôi chút hoặc hoàn toàn bằng sữa bột trong 6 tháng đầu đời.

Các chuyên gia y tế nói rằng sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh bởi nó tăng cường hệ miễn nhiễm của bé và giảm khả năng bị béo phì khi lớn lên. Trẻ bú sữa mẹ cũng có chỉ số thông minh IQ cao hơn và ít có cơ hội mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường.

Nhưng tại Trung Quốc, chỉ có 28% trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) ở Trung Quốc, con số này thấp hơn hẳn mức trung bình toàn cầu là 40%. Tỷ lệ cho con bú bằng sữa mẹ ở Trung Quốc đã bắt đầu tụt giảm trong những năm 1970 cùng với sự xuất hiện của đủ loại sữa bột công thức dành cho trẻ em. Nó tụt xuống mức thấp điểm trong những năm 1980.

no image

Qi và đứa con mới sinh của chị tại bệnh viện Thiên Tân. Việc cho con bú bằng sữa mẹ ở Trung Quốc đang dần được ưa chuộng sau nhiều bê bối an toàn sữa bột

“Sự tụt giảm có thể do chiến lược quảng cáo quá mạnh của các hãng sữa bột trẻ em nhập ngoại. Người ta tưởng rằng sữa bột trẻ em nhiều dinh dưỡng hơn” – y tá Yang Xiaoping đã có 24 năm kinh nghiệm ở Bệnh viện Thiên Tân nói.

Theo TS Robert Scherpbier, lãnh đạo bộ phận sức khỏe và dinh dưỡng thuộc UNICEF Trung Quốc, tỷ lệ cho con bú bằng sữa mẹ ở Trung Quốc có thể vẫn tiếp tục giảm xuống trong mấy năm gần đây, dù chưa có con số thống kê cụ thể để khẳng định điều này.

Thực tế nhiều công sở ở Trung Quốc không hề có không gian để các bà mẹ cho con bú. Các bà mẹ ở đô thị thường chỉ có thời gian nghỉ thai sản ngắn, không quá 4 tháng. Phụ nữ vùng nông thôn phải để con nhỏ của họ ở nhà cho ông bà chăm sóc để ra thành phố kiếm việc và vì thế những đứa trẻ không còn cơ hội nào khác ngoài việc dùng sữa bột.

Không gì bằng sữa mẹ

Bệnh viện Thiên Tân hiện đang thí điểm việc khuyến khích hoạt động cho con bú bằng sữa mẹ thông qua việc để bà mẹ và đứa trẻ sơ sinh ở cùng phòng. Trong các căn phòng luôn có dán thông tin liên quan tới lợi ích của việc cho con bú sữa mẹ. Ngoài ra, mỗi buổi sáng các y tá lại sử dụng mô hình bằng búp bê để hướng dẫn các bà mẹ cho con bú đúng cách.

Nhưng Thiên Tân cũng chỉ là trường hợp cá biệt. Nhiều bệnh viện khác ở Trung Quốc đã không có hoạt động khuyến khích việc bú sữa mẹ. Đó là chưa kể tới việc các công ty sữa bột rất tích cực quảng cáo sản phẩm của họ. Mẫu sữa dùng thử được phát đầy trong các bệnh viện phụ sản, dù có luật cấm việc này. Vô số các quảng cáo khác thi nhau xuất hiện trên truyền hình, trên các tấm poster, nói rằng sữa bột giúp trẻ khỏe hơn và thông minh hơn.

Một cuộc nghiên cứu do tổ chức từ thiện Save the Children của Anh tiến hành trong năm nay cho thấy 40% các bà mẹ Trung Quốc đã được nhân viên bán hàng của các công ty sữa liên hệ trực tiếp để quảng cáo. Hậu quả trực tiếp là tỷ lệ béo phì đã tăng lên mạnh trong trẻ em Trung Quốc.

Theo UNICEF, thị trường sữa bột trẻ em ở Trung Quốc đã tăng từ 1 tỷ USD trong năm 2002 lên 9 tỷ USD trong năm nay và dự kiến sẽ lên 13 tỷ USD vào năm 2015. Các bậc phụ huynh có tiền đã thi nhau mua sữa bột ngoại nhập đắt tiền sau vụ sữa nhiễm melamine hồi năm 2008 khiến 6 đứa trẻ thiệt mạng và hàng trăm ngàn bé khác bị ốm. Nhưng niềm tin vào các công ty sữa ngoại đã bị lung lay trong tuần này khi Bắc Kinh thu hồi sữa bột Fonterra nhiễm khuẩn có khả năng gây ngộ độc chết người.

“Các rủi ro liên quan tới việc cho trẻ dùng sữa bột đang ngày càng trở nên rõ ràng với công chúng Trung Quốc” – Scherpbier nói trong tuần này - “Sẽ còn cần bao nhiêu bê bối sữa bột trẻ em nữa mới đủ để thuyết phục các bà mẹ và các nhà hoạch định chính sách, rằng nuôi con bằng sữa mẹ mới là tốt nhất?”

Dễ đặt mục tiêu, khó thực hiện

Tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng sữa bột là người ta đã chuộng sử dụng sữa mẹ hơn. Dịch vụ vú em hiện đang tăng lên mạnh ở Trung Quốc. Những người sử dụng vú em là các bà mẹ không muốn dùng sữa bột cho con họ, nhưng bản thân lại không có đủ sữa tự nhiên, hoặc lo lắng việc cho con bú sẽ khiến mình xấu đi. “Tỷ lệ sử dụng vú em tăng trưởng 20% mỗi năm” – Jia Xixian, một tay môi giới ở Thâm Quyến chuyên cung cấp dịch vụ vú em cho khách hàng, tiết lộ

Nội các Trung Quốc hiện đã đặt mục tiêu nâng tỷ lệ cho con bú lên ít nhất 50% vào năm 2020. Các sáng kiến để đạt mục tiêu này gồm việc hợp tác với UNICEF và Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em để thêm các giường bệnh cho những người mẹ cho con bú, nhằm khuyến khích việc này.

“Cho con bú bằng sữa mẹ an toàn và miễn phí” – Scherpbier nói - “Vì thế chẳng có lý do gì để các bà mẹ dùng sữa bột khi họ có thể cho con bú”.

Tại Bắc Kinh, với những người lần đầu làm mẹ như Qi, việc cho con bú mang tới những trải nghiệm khác lạ. “Tôi để con mình tự tìm bầu sữa và cháu làm được theo bản năng” – Qi nhớ lại – “Hơi đau một chút, nhưng tôi có thể chịu được. Tôi có cảm giác thú vị kỳ lạ và đột nhiên thấy mình đã trở thành người mẹ, không thể chia lìa với con mình được nữa”.

Nhưng Qi, người cũng chính là y tá tại Thiên Tân, đã lộ vẻ lo lắng không biết điều gì sẽ xảy ra sau khi cô trở lại nơi làm, kết thúc 4 tháng nghỉ đẻ. “Tôi sẽ rất rắc rối nếu vẫn tiếp tục cho con bú khi đi làm” – Qi chia sẻ.

(TTVH)