Tứ bề thọ địch, Mỹ - Nhật "hâm nóng" quan hệ!

Thế giới 30/05/2019 - 06:11

Mỹ đang tiến hành "hâm nóng" mối quan hệ đồng minh với Nhật Bản trong bối cảnh tầm ảnh hưởng của Mỹ đang suy yếu trong những năm gần đây.

Tứ bề thọ địch, Mỹ - Nhật

Bức ảnh selfie (tự chụp) thân thiết giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Nhật Shinzo Abe 

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa kết thúc chuyến thăm 4 ngày đến Nhật Bản để đàm phán về một thỏa thuận thương mại song phương, cho phép Mỹ tăng cường xuất khẩu nông sản sang Nhật Bản. Trên trang Twitter của mình, ông Donald Trump khẳng định có một bước tiến lớn trong cuộc đàm phán thương mại với Nhật Bản và hai nước có thể sẽ kí thỏa thuận thương mại vào tháng Bảy.

Quan sát chặt chẽ chuyến đi của Tổng thống, hầu hết các chuyên gia đều tập trung vào vấn đề, liệu mối quan hệ giữa Mỹ và Nhật Bản có rơi vào giai đoạn căng thẳng sau nhiều năm quan hệ nồng ấm. Tuy nhiên, có thể thấy, Mỹ đã không để những vấn đề thương mại phá vỡ liên minh với Nhật Bản.

Chuyến thăm lần này của Tổng thống Trump được cho là bước tái khẳng định và củng cố quan hệ đồng minh Nhật-Mỹ, trong bối cảnh còn khá nhiều về các vấn đề song phương cũng như trong cách tiếp cận đối với các vấn đề an ninh khu vực và quốc tế.

Bên cạnh đó, chuyên gia kinh tế trưởng của Viện Nghiên cứu Norinchukin ở Tokyo, ông Takeshi Minami cho rằng Tổng thống Mỹ Doanld Trump đang thể hiện thiện chí với Thủ tướng Shinzo Abe ở thời điểm này. Trong khi Tổng thống Mỹ có thái độ dè chừng và thờ ơ với các nguyên thủ trong nhóm G7, ông vẫn giữ sự nống nhiệt trong thái độ với Thủ tướng Shinzo Abe.

Hai nhà lãnh đạo đã có 10 cuộc gặp gỡ cá nhân và khoảng 30 cuộc trò chuyện qua điện thoại kể từ khi ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016. Trong chuyến thăm gần đây nhất tới Washington vào tháng trước, ông Abe đã tham dự bữa tiệc sinh nhật của đệ nhất phu nhân Mỹ, chơi golf với Tổng thống và thậm chí còn được mời sử dụng phòng vệ sinh cá nhân của Trump trong Nhà Trắng.

Tất cả những điều này hoàn toàn trái ngược với phong cách tương tác ngắn với các nhà lãnh đạo toàn cầu khác của Tổng thống Mỹ. Mặc dù vậy, bên cạnh mối quan hệ cá nhân khá vững chắc giữa hai nhà lãnh đạo, sự nồng ấm của mối quan hệ Mỹ-Nhật còn được xây dựng trên nền tảng liên minh an ninh song phương vững chắc qua nhiều năm.

Một quan điểm nhận được sự đồng thuận rộng rãi trong chính phủ hai nước là mối quan hệ song phương Mỹ - Nhật là nền tảng của hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở châu Á. Trong suy nghĩ của Washington, Nhật Bản là một đối tác khá quan trọng của Mỹ trong khu vực này, đặc biệt là trong thời điểm mà Mỹ đang phải đối mặt với một thế giới đầy biến động khi những đối thủ khó lường như Trung Quốc, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Saudi, Iran và Triều Tiên đều đang mạnh mẽ khẳng định vị thế toàn cầu.

Mặc dù vậy, các bất đồng đang tồn tại giữa Tokyo và Washington vẫn không thể che giấu. Việc hai nước không ra tuyên bố chung sau cuộc hội đàm thượng đỉnh ở Tokyo đã cho thấy rõ điều đó. Hiện tại mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với mối quan hệ Mỹ-Nhật dường như là các cuộc đàm phán thương mại song phương đang diễn ra.

Giới chuyên gia cho rằng cuộc đàm phán này sẽ khó khăn và kéo dài nếu Mỹ khăng khăng đòi Nhật Bản giảm thuế đối với các mặt hàng nông sản theo mức của CPTPP hoặc áp đặt hạn ngạch đối với ô tô nhập khẩu từ Nhật Bản.

Kể từ sau vòng đàm phán đầu tiên về thỏa thuận thương mại cho đến sát thời điểm diễn ra cuộc gặp thượng đỉnh ở Tokyo, các quan chức thương mại hai nước đã tích cực tổ chức hàng loạt các cuộc đàm phán ở cả cấp chuyên viên và cấp bộ trưởng với mục tiêu đạt được thỏa thuận sơ bộ. Tuy nhiên, các nỗ lực đó đã không mang lại kết quả nào.

Do đó, sau cuộc bầu cử thượng viện sắp tới, ông chủ Nhà Trắng có thể sử dụng thiện ý đó để yêu cầu Thủ tướng Abe phải nhượng bộ trong một thỏa thuận có lợi hơn cho nước Mỹ.

Không thể phủ nhận, cuộc gặp thượng đỉnh ở Tokyo đã đạt những thành công nhất định. Ít nhất, nó cũng một lần nữa chứng tỏ Mỹ và Nhật Bản vẫn coi trọng mối quan hệ đồng minh thân cận này. Qua đó, Nhật Bản đã có thể củng cố vị thế chiến lược của mình trên trường thế giới, khẳng định vai trò không thể thiếu trong các vấn đề toàn cầu với tư cách là chủ tịch của Nhóm 20.

Dấu hiệu cho thấy Tokyo nhận thức được cơ hội hiếm có này và sẵn sàng tận dụng tối đa. Và Mỹ cũng vậy, họ đang chơi một thẻ bài có lợi và đúng hướng.

Cẩm Anh
Bạn đang đọc bài viết Tứ bề thọ địch, Mỹ - Nhật "hâm nóng" quan hệ! tại chuyên mục Quốc tế của Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Liên hệ cung cấp thông tin và gửi tin bài cộng tác: email toasoan@dddn.com.vn, hotline: (024) 3.5771239,