Vì sao nông sản Việt chưa được quan tâm đăng ký bảo hộ?

11/11/2018 - 06:50 - Nguồn: vov.vn Yêu cầu xóa tin

Việt Nam là một nước nông nghiệp với nhiều nông sản có giá trị xuất khẩu, cả nước hiện có khoảng 800 sản phẩm nông - lâm - thủy sản có uy tín, phân bố ở 720 địa phương, nhưng đến nay mới chỉ có khoảng 50 chỉ dẫn địa lý và khoảng 140 nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể được đăng ký, được bảo hộ.

Trong số đó, có rất ít nhãn hiệu được đăng ký bảo hộ ở nước ngoài như: Nước mắm Phú Quốc, cà phê Trung Nguyên… Trên thực tế, nếu việc đăng ký sáng chế, xây dựng thương hiệu và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được quan tâm đầu tư thì chắc chắn sức cạnh tranh của nông sản Việt cũng tăng lên. Nhưng tại sao nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp chưa mặn mà?

vi sao nong san viet chua duoc quan tam dang ky bao ho? hinh 1
Hiện không phải cá nhân hay doanh nghiệp làm nông nghiệp nào cũng biết về quyền sở hữu trí tuệ, các khuyến khích của ngành chức năng trong bảo hộ nông sản.

Ông Phan Minh Thông, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Phúc Sinh cho biết, doanh nghiệp của ông có đến 6 công ty con trực thuộc, sản xuất và xuất khẩu các loại nông sản: Hạt tiêu, cà phê, điều, quế, hồi, gạo với 355 khách hàng trên toàn thế giới, trị giá 250 - 300 triệu USD/năm.

Làm ăn lớn như vậy nên ngay từ khi thành lập, Phúc Sinh đã đăng ký thương hiệu doanh nghiệp, các nhãn hiệu hàng hóa và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ một cách bài bản. Nhưng ngay sau đó, Phúc Sinh bị một doanh nghiệp khác đăng ký cùng tên và cùng ngành nghề kinh doanh, làm việc với đối tác của Phúc Sinh, gây nhầm lẫn. Nhãn hiệu hàng hóa được Phúc Sinh đăng ký cũng bị làm nhái và lấy lại được cũng vô cùng gian nan. Việc Phúc Sinh đi kiện kéo dài 5 năm, tốn rất nhiều công sức và tiền bạc. Nhưng ông Phan Minh Thông vẫn khuyến cáo các doanh nghiệp nông nghiệp phải đăng ký bảo hộ vì rất cần thiết.

"Đăng ký đã khó, kiện bản quyền lại càng khó hơn, vô cùng gian nan và vất vả. Vấn đề bảo hộ là vô cùng khó khăn. Nhưng tôi nhận thức được việc bảo hộ thương hiệu, đăng ký thương hiệu rất quan trọng. Cho nên khi có các nhãn hiệu mới ra đời, chúng tôi làm và khuyên các doanh nghiệp khác cũng như chúng tôi là khi mở doanh nghiệp, mở nhãn hiệu mới là đăng ký ngay lập tức" - ông Phan Minh Thông chia sẻ.

Câu chuyện của Phúc Sinh không phải là hiếm, từng xảy ra với cà phê Trung Nguyên và hiện nay là với bảo hộ quyền chỉ dẫn địa lý của nước mắm Phú Quốc. Thực tế hiện nay, ngoài các nông sản chủ lực của Việt Nam được thế giới biết đến cần được bảo hộ thì nhiều mô hình phát triển nông nghiệp, nhiều sáng tạo trí tuệ hữu ích của các cá nhân, tập thể cũng đang rất cần được đăng ký bảo hộ quyền sở hữu. Sở hữu trí tuệ là quyền của các cá nhân, tổ chức đối với tài sản trí tuệ của mình. Trong nông nghiệp, đó là quyền sở hữu một giống lúa, giống cây con được tìm thấy, được lai tạo hay một sản phẩm được chế biến.

Ông Trần Giang Khuê, phụ trách Văn phòng phía Nam của Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học- Công nghệ cho biết: Việt Nam hiện chỉ có gần 1.000 bằng độc quyền sáng chế, chưa bằng sở hữu của 1 doanh nghiệp startup của Singapore, Indonesia. Vinamilk là một doanh nghiệp lớn cũng mới chỉ có 385 giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu và duy nhất 1 bằng độc quyền sáng chế.

vi sao nong san viet chua duoc quan tam dang ky bao ho? hinh 2
Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm dùng trong nông nghiệp là cần thiết, không chỉ để nông dân và doanh nghiệp sở hữu quyền này được bảo vệ khi có sự cố mà còn là yêu cầu của thị trường thế giới khi chúng ta hội nhập, xuất khẩu nông sản.
Ông Khuê nói: "Với Việt Nam, khâu tạo lập đang là khâu kém nhất trong chu trình hay là đường đi của các đơn vị sở hữu tài sản trí tuệ. Tức là chúng ta đang không tích tụ được giá trị của đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, tăng sức cạnh tranh, tạo ra sản phẩm mới đi đến cuối cùng là thị trường. Vì thế chúng ta chỉ xuất thô và gắn nhãn, đôi khi không cả gắn nhãn".

Hiện không phải cá nhân hay doanh nghiệp làm nông nghiệp nào cũng biết về quyền sở hữu trí tuệ, các khuyến khích của ngành chức năng trong bảo hộ nông sản. Do chưa biết đến việc bảo hộ này nên nhiều nông dân chấp nhận giữ sáng chế sản xuất của mình ở tầm ứng dụng nhỏ lẻ, tránh bị sao chép sản phẩm. Trong hơn 3 triệu nông dân đạt danh hiệu sản xuất nông nghiệp giỏi đang mong muốn có được bảo hộ sản phẩm nông nghiệp về thương hiệu, nhãn mác và chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm, chưa có nhiều nông hộ được quyền bảo hộ.

Thạc sĩ Lê Thanh Tùng, phụ  trách Văn phòng phía Nam của Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết, riêng với giống cây trồng, việc đăng ký quyền bảo hộ là  đặc biệt cần thiết khi Việt Nam đã tham gia tổ chức Hiệp hội quốc tế về bảo hộ giống cây trồng mới- UPOV.

PC_Article_Middle
"Chúng ta đang ủng hộ tối đa cho việc bảo hộ giống cây trồng ở Việt Nam. Khi chúng ta thực thi đúng việc bảo hộ này thì sự cạnh tranh sòng phẳng hơn và chúng ta có nhiều lợi ích hơn cho giống cây của mình. Bảo hộ giống cây trồng góp phần cơ bản, đầu tiên trong việc sản xuất, xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết làm nên thương hiệu gạo Việt Nam" - Thạc sỹ Lê Thanh Tùng cho biết.

Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm dùng trong nông nghiệp là cần thiết, không chỉ để nông dân và doanh nghiệp sở hữu quyền này được bảo vệ khi có sự cố mà còn là yêu cầu của thị trường thế giới khi chúng ta hội nhập, xuất khẩu nông sản. Trước mắt, cần sự gắn kết của 4 nhà: nhà nông- nhà doanh nghiệp- nhà nước- nhà khoa học để thực hiện.

vi sao nong san viet chua duoc quan tam dang ky bao ho? hinh 3
Trong hơn 3 triệu nông dân đạt danh hiệu sản xuất nông nghiệp giỏi đang mong muốn có được bảo hộ sản phẩm nông nghiệp về thương hiệu...

Giáo sư Tiến sỹ Võ Tòng Xuân cho rằng: "Chỉ có cách là chúng ta phải sản xuất theo chuỗi giá trị, mà trong đó có sự gắn kết thật chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân. Muốn làm được như vậy thì phải có vai trò của nhà nước đứng ra cầm chịch. Làm thế nào cho nông dân gắn với nông dân trong cùng một hợp tác xã, không "bẻ chỉa" nhau, từ hợp tác xã đó gắn với doanh nghiệp cũng chặt chẽ. Còn nhà khoa học tìm ra giống mới thì đưa cho doanh nghiệp cùng nông dân sản xuất".

 Việc đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho sản phẩm nông nghiệp còn nhiều khó khăn, ngay cả khi đã đăng ký bảo hộ rồi thì doanh nghiệp cũng không phải dễ dàng bảo vệ quyền được bảo hộ của mình.

Một nông dân nuôi vịt trời ở Bắc Giang mất 2 năm xin giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm cho sản phẩm vịt trời hay một nông dân ở TP HCM mất 3 năm xin đăng ký chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm ớt để xuất khẩu... là những ví dụ khiến nông dân, doanh nghiệp nản lòng. Thêm vào đó là nạn “đánh cắp” quyền sở hữu trí tuệ nông sản ngày càng phổ biến.

Tuy nhiên, nếu đã cần thiết thì vẫn phải làm. Nhiều chuyên gia nông nghiệp kiến nghị, khi doanh nghiệp và nông dân làm đúng quy trình sản xuất, cho ra sản phẩm nông nghiệp tốt thì ngành nông nghiệp, hội nông dân cần chủ động tìm đến, giúp họ xây dựng thương hiệu và đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ nông sản./.

Phó Chánh thanh tra Bộ KH&CN đề xuất, việc tăng mức xử lý những vi phạm về sở hữu trí tuệ sẽ giúp giảm tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ.
Để tận dụng cơ hội do các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mang lại, Việt Nam cần có chiến lược bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) hiệu quả.
Minh Hạnh/VOV-TP HCM
  • Trao 400 phần học bổng cho học sinh nghèo vượt khó ở Đồng Nai Trao 400 phần học bổng cho học sinh nghèo vượt khó ở Đồng Nai

    Hội Khuyến học tỉnh Đồng Nai và Công ty Ajinomoto Việt Nam vừa tổ chức lễ trao học bổng “Cho em đến trường”, hỗ trợ 400 học sinh có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong học tập trong năm học 2018-2019.

  • FSC xác định Samsung BioLogics Co. vi phạm quy định tài chính kế toán FSC xác định Samsung BioLogics Co. vi phạm quy định tài chính kế toán

    Công ty sinh học Samsung BioLogics Co.. (Nguồn: pulsenews) Ủy ban các dịch vụ tài chính Hàn Quốc (FSC) khẳng định Công ty sinh học Samsung BioLogics Co. đã cố tình vi phạm các quy định về tài chính kế toán trong năm 2015. Kết luận này của FSC có thể khiến Samsung BioLogics Co. bị loại khỏi danh sách các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán. Samsung BioLogics Co. đã trở thành mục tiêu bị điều tra của Ủy ban chứng khoán và hợp đồng tương lai Hàn Quốc sau khi công ty này công ...

  • TP.HCM và Ngân hàng Thế giới tăng cường hợp tác giai đoạn 2018-2020 TP.HCM và Ngân hàng Thế giới tăng cường hợp tác giai đoạn 2018-2020

    Ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh (phải) và ông Ousmane Dione, Giám đốc WB tại Việt Nam (trái) cùng ký Bản ghi nhớ về đối tác toàn diện giữa thành phố Hồ Chí Minh và WB giai đoạn 2018-2020. (Ảnh: Xuân Khu/TTXVN) Tối 14/11, tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có buổi tiếp ông Ousmane Dione, Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam. Nhân dịp này, hai bên đã ký kết Biên bản ghi nhớ về ...

  • Gỗ Việt tính kiếm tỷ đô trên thị trường nội địa Gỗ Việt tính kiếm tỷ đô trên thị trường nội địa

    So với mức 3,2 tỷ USD của năm ngoái, con số 4 tỷ USD cho thấy tiềm năng của thị trường nội thất trong nước mà doanh nghiệp trong nước không thể bỏ qua.

  • Đào vườn nhà được 28 thỏi vàng, bán lấy 21 tỷ đồng ăn tiêu Đào vườn nhà được 28 thỏi vàng, bán lấy 21 tỷ đồng ăn tiêu

    Thế nhưng, có lẽ câu nói “nhặt được bạc thì sang, nhặt được vàng thì lụi” khá đúng trong trường hợp này, vì chưa kịp hưởng trọn niềm vui, cặp đôi đã vướng vào vô số những rắc rối. Vào năm 2002, một cặp đôi đã mua một căn nhà và một khu vườn ở Roanne, Loire, miền Trung nước Pháp. Bảy năm sau, trong một lần tình cờ, họ đã phát hiện ra tới 6 thỏi vàng trong vườn. Bốn năm sau, tức là vào năm 2013, cũng lại do tình cờ, cặp vợ chồng tưởng là may mắn này lại phát hiện thêm tới 22 thỏi vàng ...