Vụ án chia tài sản sau khi ly hôn tại TP HCM - Kỳ 1: Bị đơn "đồng tình" với nguyên đơn!

Pháp Luật 10/07/2020 - 12:04

Một vụ án ly hôn kéo dài từ năm 2016 với nhiều diễn phức tạp khi vợ chồng thống nhất mà không thể chia tài sản chung...

Nguồn gốc của tài sản tranh chấp

Ngày 28-5-2019, TAND TP HCM thụ lý hồ sơ vụ án "Tranh chấp chia tài sản sau khi ly hôn" được chuyển thẩm quyền từ TAND quận 6, TP HCM. Vụ án bắt nguồn từ đơn khởi kiện của ông Lê Hoàng Tuấn, trú tại quận 6, TP HCM vào năm 2016. Ông Tuấn đề nghị tòa án giải quyết phân chia tài sản chung hình thành trong quá trình hôn nhân giữa mình và với vợ là bà Lư Thị Cẩm, SN 1954, đối với 5.359 m2 quyền sử dụng đất, nhà xưởng tại thửa 1028, thửa 1167, thửa 1166 tại xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi. Cụ thể là yêu cầu tuyên buộc bà Cẩm giao cho ông 1.350 m2 diện tích đất nhà xưởng nằm trong khuôn viên trên.

Đáng nói là, bà Cẩm cũng có đơn yêu cầu tòa án công nhận tài sản này là thuộc về ông Tuấn. Thuận vợ thuận chồng, lẽ ra đâu cần đưa đơn ra tòa? Vì cớ gì đưa đến tòa rồi mà việc chia tài sản vẫn... kẹt suốt 4 năm nay. Các vấn đề nảy sinh trong vụ án vụ án hôn nhân gia đình tưởng chừng là đơn giản này bắt nguồn từ việc tài sản sở hữu hợp pháp của ông Tuấn trước đó đã bị cơ quan thi hành án cưỡng chế, bán đấu giá tại một vụ án khác mà không thông báo nào cho ông biết!

Theo hồ sơ vụ án, nguồn gốc tài sản chung được hình thành cách đây 25 năm. Năm 1995, bố mẹ ông Tuấn thế chấp nhà vay tiền cho vợ chồng ông mua hơn 1.000 m2 đất làm xưởng sản xuất đồng tại ấp Bến Đò 2, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi. Năm 1995, hộ kinh doanh cá thể sản xuất đồng Việt Thuận ra đời, chuyên sản xuất van nước và gia công các sản phẩm đồng thau. Người đứng tên trên giấy tờ kinh doanh và sổ đỏ mảnh đất là bà Lê Ngọc Dung - chị ruột ông Lê Hoàng Tuấn. Trên thực tế, người sở hữu mảnh đất và thực hiện hoạt động kinh doanh là ông Lê Hoàng Tuấn và bà Lư Thị Cẩm.

Năm 2001, vợ chồng ông Tuấn bà Cẩm trả được hết tiền mượn từ bố mẹ, đã nhận lại giấy phép kinh doanh cơ sở Việt Thuận và sổ đỏ thửa đất hơn 1.000 m2 từ bà Lê Ngọc Dung. Hai người bán mảnh đất trên để mua 3.755 m2 đất tại ấp Bến Đò 1, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi để mở rộng kinh doanh từ bà Lê Thị Ba và 1.890 m2 lúa màu kế cận. Trước đó, hai bên có ký hợp đồng hứa mua hứa bán, biên nhận tiền do ông Tuấn trả cho bà Lê Thị Ba.

Tuy nhiên, bất đồng kinh doanh trong năm đó khiến ông Tuấn và bà Cẩm nộp đơn xin ly hôn tại TAND quận 6, TP HCM. HĐXX đã ra Quyết định công nhận thuận tình ly hôn giữa hai người. Tòa án không giải quyết về tài sản sau khi ly hôn. Hai bên cũng có  bản thỏa thuận với nội dung: “Tài sản đứng tên bà Cẩm vẫn thuộc sở hữu chung của hai người”. Sau đó hai bên lại làm hòa, cùng chung sống với nhau.

Tiếp tục công việc kinh doanh chung giữa hai người là sự ra đời của DNTN Lư Cẩm năm 2003. Trong năm đó, ông Tuấn thực hiện chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp trồng lúa sang đất xây dựng nhà xưởng, kho bãi. Chính tay ông thuê Cty TNHH Địa ốc Tài Mỹ năm 2003 san lấp khu đất, làm đường, làm điện... phục vụ sản xuất kinh doanh. Điều này được thể hiện trong Giấy phép xây dựng do UBDN huyện Củ Chi cấp ngày 13-2-2003 với phần nhà ở 150 m2, nhà xưởng 500 m2 và khoảng 350 m2 ngoài giấy phép xây dựng... Cho đến lúc này, đây vẫn là một cuộc hôn nhân thông thường, gặp gỡ, chia tay rồi lại tái hợp.

Rắc rối bắt đầu vào thời điểm năm 2006 khi bà Cẩm ký hợp đồng tín dụng với Ngân hàng NN&PTNT, thế chấp tài sản là mảnh đất nhà xưởng rộng 3.755 m2 đất tại ấp Bến Đò 1, xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi và mảnh đất 1.890 m2 lúa màu kế cận để vay 3,7 tỷ đồng đầu tư kinh doanh mà không cho ông Tuấn biết. Theo ông Lê Hoàng Tuấn, đây là chi tiết phức tạp khiến sau đó, TAND TP HCM thụ lý vụ án kinh tế và ra một bản án không xem xét đến quyền lợi hợp pháp của ông đối với tài sản là hai thửa đất và tài sản trên đất có tổng diện tích 5.359m2 tại xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi.

Vụ án chia tài sản sau khi ly hôn tại TP HCM - Kỳ 1: Bị đơn
 Tài sản sau khi ly hôn tranh chấp là thửa đất tại xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, TP HCM.

Thi hành án phớt lờ đề nghị của tòa?

Mục đích là của bà Cẩm khi vay ngân hàng để lấy vốn cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài nhưng rồi thất bại. Sau 2 năm, DNTN Lư Cẩm không thanh toán được nợ đến hạn và bị ngân hàng khởi kiện ra TAND TP HCM. HĐXX sơ thẩm đã ra Quyết định Công nhận thỏa thuận của các đương sự số 1483/2008, buộc phát mãi tài sản thế chấp.

Vấn đề ở đây là, Quyết định 1483/2008 của TAND TP HCM đã không xem xét đến quyền lợi hợp pháp của ông đối với tài sản là hai thửa đất tổng diện tích 5.359m2 và tài sản trên đất tại xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi, không xác nhận tính pháp lý về tài sản riêng, chung của cá nhân đối với tài sản của doanh nghiệp, gây thiệt hại tới quyền và nghĩa vụ pháp lý của các đương sự liên quan. Từ đó nảy sinh loạt lùm xùm rắc rối, khiếu nại trong việc thi hành án sau đó.

Ngày 12-11-2012, Cục Thi hành án TP HCM ra Quyết định cưỡng chế kê biên, xử lý tài sản và tiến hành định giá tài sản phải thi hành án. Sau 14 lần đấu giá không có người mua, Cục Thi hành án dân sự TP HCM đã giảm giá tài sản từ hơn 8,7 tỷ đồng còn hơn 4,6 tỷ đồng và được Cty TNHH Thương mại đầu tư Thiện Long đấu giá thành.

Không đồng ý với việc tổ chức thi hành án và bán đấu giá tài sản của Cục Thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh nên nhiều năm ông Lê Hoàng Tuấn đưa đơn khiếu nại lên các cơ quan chức năng. Năm 2012, ông Tuấn đã có đơn khiếu nại ra UBND huyện Củ Chi, đơn khởi kiện ra TAND huyện Củ Chi yêu cầu tòa án xác định phần sở hữu của mình đối với tài sản chung. Việc làm này của ông Tuấn là phù hợp với quy định tại Điều 74 Luật Thi hành án dân sự 2008 về việc cưỡng chế đối với tài sản thuộc sở hữu chung của người phải thi hành án với người khác (thời điểm bấy giờ Luật Thi hành án dân sự 2014 chưa ban hành). TAND huyện Củ Chi đã chuyển hồ sơ sang TAND quận 6 để thụ lý theo đúng thẩm quyền. Trên cơ sở đó, sau khi xem xét nội dung đơn kiện, TAND quận 6 đã ra Công văn 901/TAQ6 ngày 29-12-2016 đề nghị hoãn thi hành án gửi Cục Thi hành án TP HCM.

Tuy nhiên, phớt lờ khiếu nại của ông Tuấn, thậm chí là cả công văn đề nghị hoãn thi hành án của TAND quận 6, ngày 5-1-2017, chấp hành viên Cục Thi hành án TP HCM vẫn tổ chức cưỡng chế đất và tài sản trên thửa đất xưởng rộng 3.469m2 tại xã Tân Phú Trung, huyện Củ Chi để giao cho Cty TNHH Thương mại đầu tư Thiện Long.  

Theo phân tích của luật sư Nguyễn Hồng Hà, Đoàn luật sư Hà Nội, Luật Hôn nhân gia đình 2014 quy định, những tài sản vợ chồng tạo lập được trong thời kỳ hôn nhân (kể cả những tài sản không đứng tên) vẫn là tài sản chung vợ chồng. Để xác định một quan hệ tài sản chung hay riêng trong hôn nhân gia đình, cần xét đến các yếu tố như nguồn gốc hình thành tài sản, công sức đóng góp và các vấn đề khác liên quan.

Trong vụ án này căn cứ đó có thể là hợp đồng hứa mua hứa bán, biên nhận tiền do ông Tuấn trả cho bà Lê Thị Ba, chủ cũ của diện tích 3.755 m2 đất; bản thỏa thuận giữa hai ông bà về tài sản đứng tên bà Cẩm là thuộc sở hữu chung của hai người...


(còn nữa)

 

Chí Tùng