Xây bia tưởng niệm 98 thanh niên hi sinh ở cống Hiệp Hòa năm 1978

Đời sống 15/07/2020 - 14:08

TTO - Sau hơn 40 năm, UBND tỉnh Nghệ An đã thống nhất việc xây bia tưởng niệm 98 thanh niên xung phong hi sinh ở công trình cống Hiệp Hòa, huyện Đô Lương vào năm 1978.

Ngày 15-7, thông tin với Tuổi Trẻ Online về báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị cử tri trước, trong và sau kỳ hợp thứ 12 HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVII của cử tri huyện Thanh Chương, ông Hoàng Nghĩa Hiếu - phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An - cho biết tỉnh đã xem xét và đồng ý chủ trương xây dựng bia chỉ dẫn di tích tại cống Hiệp Hòa, huyện Đô Lương để ghi công 98 thanh niên xung phong (TNXP) hi sinh khi ở công trình này.

Gói thầu này thuộc dự án khôi phục nâng cấp hệ thống thủy lợi Bắc đang được xây dựng, trong đó có mục xây dựng bia tưởng niệm thuộc hạng mục sửa chữa khuôn viên cống Hiệp Hòa với tổng kinh phí 1,9 tỉ đồng.

Vị trí xây dựng tại K7+274 phía bờ hữu kênh chính Đô Lương trên sườn đồi thôn Hiệp Hòa, xã Hòa Sơn, huyện Đô Lương với diện tích dự kiến khoảng 5.000m².

Những năm qua, thân nhân và đồng đội của những TNXP đã hi sinh đều mong muốn cơ quan chức năng xây dựng bia chỉ dẫn để các thế hệ tưởng nhớ, tri ân những người đã không tiếc máu xương, tuổi thanh xuân của mình đã ngã xuống khi sửa chữa công trình thủy lợi Hiệp Hòa.

Cống Hiệp Hòa được xây dựng từ năm 1934, nằm trên hệ thống nông giang dẫn nước từ Bara Đô Lương tưới tiêu cho những cánh đồng các huyện Đô Lương, Diễn Châu, Yên Thành, Quỳnh Lưu (tỉnh Nghệ An). Trải qua thời gian bị lắng cặn và chiến tranh tàn phá, lưu lượng nước qua đây không đủ để tưới tiêu cho Diễn - Yên - Quỳnh nên phải mở rộng cống.

Cuối năm 1977, tỉnh Nghệ Tĩnh (cũ) chủ trương nạo vét, sửa chữa sông Đào và mở rông khai thông cống Hiệp Hòa do bom Mỹ đánh phá hư hỏng nặng, dòng chảy bị thu hẹp, không đủ cung cấp cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của nhân dân.

Để kịp có nước tưới cho vụ chiêm xuân, tỉnh Nghệ Tĩnh đã huy động 21.000 dân công, TNXP của 7 huyện cùng với sự hỗ trợ của bộ đội Quân khu 4.

Tuy nhiên, khi công trình gần hoàn thành thì lúc 12h05 ngày 3-1-1978, một tiếng nổ lớn vang lên trên công trường thủy lợi cống Hiệp Hòa. Trong giây lát, hơn 100 đoàn viên thanh niên bị đất đá vùi lấp. Tai nạn khủng khiếp chưa từng có đã làm rúng động cả tỉnh Nghệ Tĩnh lúc bấy giờ, làm 98 người chết, 132 người bị thương.

Những người ngã xuống mới chỉ mười sáu, đôi mươi, với biết bao ước mơ, hoài bão. Có người ra đi khi vừa mới biết tin mình trúng tuyển đại học, có người cùng vừa kịp nảy nở tình yêu trên công trường, hẹn nhau xong công trình sẽ về quê làm đám hỏi…